Kısaca
- Sıcak soğuk çalıştırma, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerinden önceki son aşama.
- Birinci devredeki soğutucunun sıcaklığı 285°C'ye, basıncı 16,5 MPa'ya yükseltilecek.
- Reaktör korunda gerçek nükleer yakıt yerine yakıt demeti simülatörleri bulunacak.
- Rosatom Genel Müdürü Likhachev, yıl sonuna kadar fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi umduklarını söyledi.
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Mersin'in Büyükeceli bölgesinde inşa ettiği Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) 1. güç ünitesinde reaktör tesisinin sıcak soğuk çalıştırması başladı. Rosatom'un duyurusu 18 Kasım 2026 tarihini taşıyor. Rosatom'a göre operasyonlar, Nükleer Düzenleme Kurumu'ndan (NDK) alınan iznin ardından başladı. Şirket bu aşamayı, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerinden önceki son aşama olarak tanımlıyor.
Testlerde neler yapılacak
Rosatom'un programına göre reaktör tesisi kademeli olarak ısıtılacak. Birinci devredeki soğutucunun, yani kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı nominal parametre olan 285°C'ye, basıncı ise 16,5 MPa'ya yükseltilecek. Rosatom, suyun sıvı halde kalmasını sağlayan bu basıncın, suya 1.650 metre derinlikte batırılan cisimlerin de maruz kaldığı basınç olduğunu belirtiyor.
Rosatom'a göre testlerde ekipmanların ve tüm boru hatlarının mukavemeti, titreşim özellikleri, elektrik sistemleri, güvenlik sistemleri ile reaktör kontrol ve koruma sistemi sınanacak. Rosatom, birinci ve ikinci devrelerdeki tüm ekipmanın işletme koşullarında test edileceğini de bildirdi. Bu sınamalar, nükleer yakıt yüklenmeden ve ünite ilk elektriğe ulaşmadan önce yapılacak.
Rosatom'a göre bu testlerle normal işletme koşulları arasındaki tek fark, reaktör korunda gerçek nükleer yakıt yerine yakıt demeti simülatörlerinin bulunması. Akkuyu Nükleer A.Ş. de simülatör kullanılacağını ve testler için gereken enerjinin dışarıdan sağlanacağını açıkladı.
Yönetimden açıklamalar
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, soğuk ve sıcak testler için gerekli iznin alındığını ve testlere başlandığını söyledi. Likhachev'e göre santral bu aşamada sıcaklık ve basınç bakımından tam olarak işletme parametrelerinde çalışacak. Güvenlik sistemleri ve personel de normal işletme koşullarındaki gibi görev yapacak. Likhachev, devreye alma ile test işletme arasındaki farkın, testler sırasında ihtiyaç duyulan enerjinin dışarıdan sağlanması olduğunu belirtti. Aşamayı santralin tüm sistemleri için son bir kontrol, adeta bir prova olarak niteledi. Fiziksel devreye alma aşamasına artık yarım adım kaldığını da söyledi.
Akkuyu Nükleer A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh, nükleer güvenlik ilkelerinin her sistemin ve her ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesini gerektirdiğini söyledi. Butckikh'e göre yakıt yüklenmeden önce sistemler, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumlar dahil farklı koşullarda aşamalı olarak kontrol ediliyor. Ünitenin ilk kritikliğe veya ilk kontrollü zincirleme reaksiyona hazır olup olmadığı da bu kontrol operasyonlarının sonuçlarına göre belirlenecek.
Sonraki adımlar ve proje
Rosatom'a göre sıcak soğuk çalıştırma tamamlanınca ana ve yardımcı ekipmanların revizyonu yapılacak. Revizyon, ekipmanların proje gerekliliklerine uygunluğunu ve ünitenin reaktör tesisinde ilk kritikliğe teknik olarak hazır olduğunu nihai olarak teyit edecek. Başlatma operasyonlarına, bu incelemenin sonuçlarına göre Türkiye'deki düzenleyici kurum NDK izin verecek. Bu izinle geçilecek fiziksel devreye alma aşamasında uranyum yakıt içeren yakıt demetleri reaktöre ilk kez yüklenecek.
Likhachev, sürecin sorunsuz tamamlanmasını umduklarını söyledi. Verdikleri söz doğrultusunda, tamamlanmanın ardından yıl sonuna kadar fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi hedefliyorlar.
Rosatom'a göre Akkuyu NGS, Türkiye Cumhuriyeti'nde inşa edilen ilk nükleer güç santrali. Proje, Rus tasarımı 3+ nesil VVER reaktörleriyle donatılmış dört güç ünitesinden oluşuyor. Her ünitenin kapasitesi 1.200 MW olacak. Rosatom, Akkuyu'yu dünya nükleer sektöründe Yap-Sahip Ol-İşlet (Build-Own-Operate) iş modeliyle hayata geçirilen ilk proje olarak tanımlıyor.
Enerji Kulisi’nin önceki haberi: Çin'in Xuwei projesinde 660 MWe'lik yüksek sıcaklıklı gaz soğutmalı reaktörün inşaatı başladı
Enerji Kulisi Haber Merkezi; EPDK, Enerji Bakanlığı, TEİAŞ gibi resmi kurumların duyurularını ve yerli-yabancı sektör kaynaklarını takip eder. Her haber kaynağı belirtilerek ve editör onayından geçerek yayımlanır.

