Sektör Rehberi

Enerjinin başvuru noktaları.

Türkiye enerji sektörünün paydaşlarını 15 ana başlıkta keşfedin. Kamu kurumlarından akademiye, finans kuruluşlarından sektör yayınlarına.

22 Eylül 2026 tarihli rehber · Rehberin tamamını indir (PDF, 214 sayfa)

Yasama organı ve Cumhurbaşkanlığı düzeyi

Bu bölüm, enerji politikasının yasal ve üst düzey yürütme çerçevesini belirleyen organları kapsar: kanunların görüşüldüğü TBMM komisyonları ile Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlık, ofis ve politika kurulları. 2018'de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçişten bu yana teşkilat yapısı ve pek çok enerji kararı kanun yerine Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve kararlarıyla belirlendiğinden, mevzuat değişikliklerini izlemek isteyen okur için başlangıç noktası bu düzeydir. Bakanlıklar ve düzenleyici kurumlar sonraki bölümlerde ele alınır.

Bölümü oku →02

Bakanlıklar ve merkezî idare birimleri

Bu bölüm, enerji politikasının günlük olarak yapıldığı ve uygulandığı merkezî idareyi kapsar: politika yapıcı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile birimleri, izin ve karbon fiyatlandırması yetkisini elinde tutan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve vergi, teşvik, dış ticaret, su, orman, istatistik ve denetim gibi alanlarda enerji kararlarını dolaylı olarak biçimlendiren diğer bakanlık ve kamu kurumları. Birim adları 1 ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin 2026 itibarıyla güncel metinlerine göre verilmiştir; ETKB'ye bağlı kamu şirketleri Bölüm 4'te, bağımsız düzenleyici kurumlar Bölüm 3'te yer alır.

Bölümü oku →03

Düzenleyici ve denetleyici kurumlar

Bu bölüm, enerji piyasalarında kuralları koyan, lisans veren, tarife belirleyen ve uyumu denetleyen bağımsız otoriteler ile enerji şirketlerinin finansmanını, sigortasını, standardını, belgelendirmesini ve tüketici uyuşmazlıklarını düzenleyen kurumları bir araya getirir. Merkezde EPDK ve Nükleer Düzenleme Kurumu yer alır; rekabet, sermaye piyasası, bankacılık ve sigortacılık otoriteleri ise birleşmeler, yeşil finansman ve iklim riski gibi alanlarda enerji kararlarını dolaylı olarak biçimlendirir. Düzenleyici olmamakla birlikte düzenlenmiş piyasa altyapısını işleten EPİAŞ, Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK da piyasa işletmecisi ve altyapı kuruluşu olarak bu bölümde ele alınmıştır.

Bölümü oku →04

Kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu enerji şirketleri

Bu bölüm, devletin enerji zincirinde doğrudan sahip, işletmeci ve finansör olarak yer aldığı kuruluşları kapsar: elektrikte üretim, iletim ve dağıtım denetimi yapan iktisadi devlet teşekkülleri, doğal gaz ithalatı ve boru hatlarını yöneten BOTAŞ ile arama-üretim şirketi TPAO, kömür, bor ve maden araştırmasındaki kamu kurumları ve enerji yatırımlarına kaynak aktaran kamu bankaları. Bu kuruluşların çoğu ETKB'nin ilgili kuruluşudur, bir kısmının hisseleri ise Türkiye Varlık Fonu'na devredilmiştir. Özelleştirilmiş olsa da

Bölümü oku →05

Piyasa katılımcı türleri ve özel sektör

Bu bölüm, enerji piyasalarında kimin hangi izinle hangi işi yaptığını gösterir: elektrik (6446 sayılı Kanun), doğal gaz (4646 sayılı Kanun) ile petrol ve LPG (5015 ve 5307 sayılı Kanunlar) piyasalarındaki lisans ve faaliyet türleri; dayanakları, lisansı veren kurum, piyasa yapısı, temsil eden dernekler ve güncel tartışmalarıyla birlikte ele alınır. 5.1-5.3 alt bölümlerindeki girişler tek tek şirketleri değil katılımcı kategorilerini tanımlar; lisans sahiplerinin güncel listeleri EPDK'nın lisans sorgulama sayfalarından izlenebilir. Alt bölüm 5.4 başlıca yatırımcı grupları ve büyük enerji şirketlerini örnekler, 5.5 ise dağıtım bölgelerini bu bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerle eşleştiren bir tablo sunar.

Bölümü oku →06

Meslek odaları ve meslek birlikleri

Bu bölüm, Anayasa'nın 135. maddesi kapsamındaki kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarını ve bunlara benzer kanuni üst yapıları ele alır: mühendis, şehir plancısı ve hekim odaları, TOBB ile ticaret ve sanayi odaları, organize sanayi bölgelerinin, belediyelerin, çiftçilerin ve esnafın çatı örgütleri. Bu kuruluşlar enerji politikasına teknik görüş, yetkilendirilmiş eğitim, yargı yoluyla itiraz ve tarife talebi gibi farklı kanallardan katılır; TMMOB odalarının sempozyum ve raporları kamu politikasına eleştirel bir bakış sunarken oda ve borsalar ile üst kuruluşlar sanayicinin, çiftçinin ve esnafın enerji maliyeti gündemini taşır. Gönüllü üyelikli sektör dernekleri Bölüm 7'de, işçi ve işveren sendikaları Bölüm 8'de yer alır.

Bölümü oku →07

Sektörel dernekler, birlikler ve vakıflar (alt sektöre göre)

Bu bölüm, enerji sektöründe şirketleri, yatırımcıları, sanayicileri ve profesyonelleri temsil eden dernekleri, birlikleri ve vakıfları alt sektörlere göre sıralar. Bu yapılar mevzuat taslaklarına görüş verir, düzenleyici kurumlarla müzakere eder, sektör istatistiği ve rapor üretir, kongre ve eğitimlerle gündemi belirler; bu nedenle bir düzenlemenin sahadaki etkisini anlamak için ilk başvurulacak kaynaklar arasındadır. Alt bölümler elektrik piyasası ve şebekeden yenilenebilir kaynaklara, hidrojen ve nükleerden petrol-gaz, madencilik ve enerji verimliliğine uzanır; 7.8 ise TR ETS pilot kapsamındaki demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre gibi sanayi kollarının derneklerini bir araya getirir.

Bölümü oku →08

İşçi ve memur sendikaları, işveren sendikaları

Bu bölüm, enerji ve maden sektöründe çalışanları ve kamu ile özel işverenleri toplu pazarlık düzeyinde temsil eden örgütleri kapsar: 6356 sayılı Kanun kapsamındaki enerji, madencilik ve taş ocakları ile petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç iş kollarının işçi sendikaları, 4688 sayılı Kanun kapsamındaki enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolunun kamu görevlileri sendikaları, işveren sendikaları ve bunların üst konfederasyonları. Bu örgütler özelleştirme, taşeron ve kadro düzenlemeleri, Soma (2014), Amasra (2022) ve İliç (2024) gibi facialar sonrasında maden iş güvenliği ile kömürden çıkış ve adil geçiş tartışmalarının doğrudan taraflarıdır. Üye sayıları ve yetki durumları için ÇSGB'nin her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Resmî Gazete'de yayımladığı iş kolu ve hizmet kolu istatistikleri esas alınmalıdır.

Bölümü oku →09

Düşünce kuruluşları, araştırma merkezleri ve akademi

Bu bölüm, enerji ve iklim politikasına veri, analiz ve kamuoyu tartışması üreten sivil ve akademik aktörleri bir araya getirir: bağımsız düşünce kuruluşları, araştırma odaklı dernek ve vakıflar, uluslararası ağların Türkiye çalışmaları ile üniversitelerin enstitü ve araştırma merkezleri. Bu kuruluşlar resmî karar yetkisi taşımasa da senaryo raporları, açık veri setleri, dava ve savunuculuk çalışmalarıyla YEKDEM ve YEKA hedefleri, kömürden çıkış, TR ETS ve karbon fiyatlaması, gaz ticaret merkezi ve COP31 süreci gibi tartışmaların çerçevesini etkiler. Alt bölüm 9.1 düşünce kuruluşlarını ve sivil toplum ağlarını, 9.2 üniversite enstitü ve araştırma merkezlerini tanıtır; 9.3 ise enerji konulu üniversite uygulama ve araştırma merkezlerini il bazında tam liste olarak tablo halinde verir.

Bölümü oku →10

Finans kuruluşları ve yatırımcılar

Bu bölüm, enerji yatırımlarını finanse eden, riskini fiyatlayan ve iklim performansını ölçen kurumları kapsar: bankacılık birlikleri ve özel bankalar, kalkınma bankası TSKB, Türkiye'de enerji projelerine kredi veren çok taraflı ve ikili kalkınma finansmanı kuruluşları, iklim fonları, AB hibe araçları, sigorta sektörü, özel sermaye, borsada işlem gören enerji şirketleri ile derecelendirme ve iklim raporlama kuruluşları. Kamu bankaları (Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank, İLBANK, TKYB, Türk Eximbank) ve Kredi Garanti Fonu Bölüm 4'te; BDDK, SPK, SEDDK ve Borsa İstanbul Bölüm 3'te yer alır.

Bölümü oku →11

Uluslararası kuruluşlar ve bölgesel iş birlikleri

Bu bölüm, Türkiye'nin enerji ve iklim politikasını dışarıdan biçimlendiren ya da Türkiye'nin taraf, üye veya gözlemci olarak katıldığı uluslararası kuruluşları, bölgesel işbirliği örgütlerini ve sektör birliklerini kapsar. İkinci alt bölüm, uluslararası kuruluşların Türkiye'deki ofislerini ve somut program adlarını içerir; kalkınma bankaları ve uluslararası iklim fonları Bölüm 10'da, Türk sektör derneklerinin kendileri Bölüm 7'de ele alınır.

Bölümü oku →12

Medya, dergiler, mecmualar ve akademik yayınlar

Bu bölüm, enerji sektörünü izlemek için başvurulan haber ve bilgi kanallarını bir araya getirir: günlük haber portalları, basılı ve dijital sektör dergileri, genel ekonomi basınının enerji servisleri, uluslararası fiyat raporlama ajansları ile akademik ve hakemli yayınlar. Medya kuruluşları karar vericilerin kamuoyuna mesaj verdiği, piyasa katılımcılarının fiyat ve mevzuat bilgisini ilk edindiği ve sivil toplumun itirazlarını duyurduğu alanı oluşturur. Kurumların kendi süreli yayınları ilgili kurum maddelerinde, hakemli dergiler 12.4'te, DergiPark taramasıyla derlenen enerji, iklim, maden ve petrol dergileri ise 12.5'teki tabloda yer alır.

Bölümü oku →13

Kongreler, fuarlar, zirveler ve ödüller

Bu bölüm, Türkiye enerji sektörünün düzenli olarak bir araya geldiği fuar, kongre, zirve ve ödül programlarını; düzenleyicisi, ilk yılı, sıklığı, mekânı ve 2026-2027 tarihleriyle birlikte tanıtır. Etkinlikler, politika yapıcıların mesaj verdiği, yeni projelerin ve raporların kamuoyuna sunulduğu ve sektör derneklerinin taleplerini dile getirdiği yerler olduğu için gündemin nerede şekillendiğini izlemek isteyenler açısından başvuru noktasıdır. Düzenleyen kurumların kendileri ilgili bölümlerde (dernekler Bölüm 7, meslek odaları Bölüm 6, düşünce kuruluşları Bölüm 9) ayrıca yer alır; 13.3'teki takvim ay bazında bir planlama aracı olarak kullanılabilir.

Bölümü oku →14

Veri, istatistik ve mevzuat kaynakları

Bu bölüm, rehberdeki kurumların ürettiği veri, istatistik ve mevzuat kaynaklarını tek yerde toplar: piyasa ve sistem işletmecilerinin şeffaflık platformları, düzenleyici ve bakanlık istatistikleri, resmî mevzuat ve içtihat veri tabanları, denetim raporları, sektör derneklerinin raporları ile Türkiye'yi karşılaştırmalı olarak izleyen uluslararası veri setleri. Her giriş kurumu değil veri setini anlatır: hangi değişkenleri hangi çözünürlükte sunduğu, ne sıklıkla güncellendiği ve nasıl erişildiği belirtilir; kaynağı üreten kurumun kendi kaydı ilgili bölümde yer alır ve iliskili alanıyla bağlanır.

Bölümü oku →15

Yerel yönetimler, bölgesel yapılar ve toplum düzeyi paydaşlar

Bu bölüm, enerji politikasının sahada karşılık bulduğu yerel ve toplum düzeyindeki paydaşları kapsar: doğal gaz dağıtımı, atıktan enerji ve güneş yatırımlarıyla enerji üreticisi haline gelen büyükşehir belediyeleri ve şirketleri, belediye birlikleri ve gönüllü iklim ağları, bölgesel destek veren kalkınma ajansları ile jeotermal ruhsat yetkisi taşıyan il idareleri.

Bölümü oku →