Kısaca
- Onkalo, inşaatın başlamasından 22 yıl sonra işletme lisansını aldı
- Depo 6.500 tona kadar kullanılmış yakıt alabilecek
- ABD'de 90.000 metrik tondan fazla yakıt geçici tesislerde bekliyor
- Nükleer Atık Fonu'nda 50 milyar doların üzerinde kaynak var
OilPrice.com'da yayımlanan, Haley Zaremba imzalı yazı, Finlandiya ile ABD'nin kullanılmış nükleer yakıt sorununa yaklaşımını karşılaştırıyor. Yazıya göre Finlandiya, dünyanın ilk kalıcı nükleer atık depolama tesisini açmak üzere. Onkalo adlı tesis, inşaatın başlamasından 22 yıl sonra, yazının yayımlandığı tarihten bir ay önce Finlandiya hükümetinden resmi işletme lisansını aldı.
Onkalo nasıl çalışacak
Yazının aktardığına göre Onkalo, kullanılmış nükleer yakıtı bakır konteynerlere hapsedecek. Konteynerler anakayada yerin 400 metre (1.312 fit) altına yerleştirilecek ve şok emici kil ile yalıtılacak. Tesisin adı Fince "mağara" sözcüğünden geliyor.
Konteynerler atığı 100.000 yıl güvenle saklamak üzere tasarlandı. Yazıya göre bu sürenin sonunda içindeki uranyumun radyoaktivitesi doğal üstel bozunma sayesinde etkisiz hale gelecek.
Depo, 6.500 tona (7.200 short ton) kadar kullanılmış yakıt alabilecek. Azami kapasiteye ulaşınca dolgu yapılıp kapatılacak, ardından bakım ve gözetim için Finlandiya hükümetine devredilecek.
Washington Post köşe yazısı: Finlandiya'nın tutarlılığı
Washington Post'ta bu hafta yayımlanan bir köşe yazısı, Onkalo'yu olağanüstü bir mühendislik başarısı olarak niteliyor ve siyasi başarının da en az bunun kadar çarpıcı olduğunu söylüyor. Yazıya göre Finlandiya, nükleer atık programını dört on yıldan uzun süre rayında tuttu. Bu sürede hükümetler değişti, ev sahibi belediye Eurajoki ise masada tutuldu.
Aynı köşe yazısı, nükleer atık politikasının yönetimden yönetime savrulduğu ABD'de böyle bir tutarlılığın neredeyse hayal edilemez olduğunu belirtiyor. Eski Enerji Bakanlığı program yöneticisi Vincent Ialenti de yazısında, paranın harcanmasının partizanlıkla bölünmüş bir Kongre'nin onayını gerektirdiğini söylüyor. Ialenti bu çerçeveyi on yıllarla ölçülen taahhütler için istikrarsız buluyor.
ABD'de dağınık depolama
OilPrice.com'a göre ABD, atığın nasıl ele alınacağı konusunda sürekli siyasi değişim ve tıkanıklık döngüsünde. Ülke genelinde geçici tesislerde 90.000 metrik tondan fazla kullanılmış yakıt bekliyor. Yazı, bunun artan bir halk sağlığı riski ve vergi harcaması yükü oluşturduğunu belirtiyor.
Federal yasaya göre ABD'nin tek resmi nükleer yakıt depolama sahası Nevada'daki Yucca Mountain. Kongre bu saha için 15 yıldan uzun süredir ödenek ayırmadı. Gerçekte ise yaklaşık 97.000 metrik ton kullanılmış yakıt, 30'dan fazla eyalette yaklaşık 75 sahada duruyor. Yazıya göre bu atığı barındıran topluluklar düzenlemeye hiç onay vermedi.
Federal hükümet dağınık ve parça parça yaklaşımı düzeltmek için girişimlerde bulundu. Yazıya göre siyasi değişim nükleer atık depolamayı arka plana ittikçe son tarihler birbiri ardına geçti.
Atlantic Council: siyasi dalgalanmanın maliyeti
Atlantic Council, geçen hafta yayımladığı ABD enerji politikası raporunda siyasi dalgalanmanın bir enerji maliyetine dönüştüğünü belirtti. Kuruluşa göre son federal seçim dönemlerinde her yeni yönetim, öncekinin enerji alanındaki ilerlemesini iptal etti ya da baştan değiştirdi.
Rapora göre teknolojiye özgü teşvikler bu döngüyü büyütüyor. Teşvikler özellikle büyüyen sektörlerde yaygınlaşmayı hızlandırabiliyor. Ancak proje ekonomisini belirli bir kredinin, hibenin, zorunluluğun veya düzenleyici yorumun siyasi dayanıklılığına bağlıyor.
Zaremba'ya göre her dört yılda bir yaşanan ani öncelik değişikliği, federal finansman döngülerinde büyük ve pahalı aksamalara yol açıyor. Yazara göre bu durum, kullanılmış yakıtın uzun vadeli yönetimi gibi projelerin başarılmasını ve sürdürülmesini neredeyse imkânsız kılıyor. Yazı, sorunun para olmadığını vurguluyor: ABD'nin Nükleer Atık Fonu'nda 50 milyar doların üzerinde kaynak bulunuyor.
Enerji Kulisi Haber Merkezi; EPDK, Enerji Bakanlığı, TEİAŞ gibi resmi kurumların duyurularını ve yerli-yabancı sektör kaynaklarını takip eder. Her haber kaynağı belirtilerek ve editör onayından geçerek yayımlanır.

