Kısaca
- Dünyada işletmedeki nükleer kapasite 408 GW, yapım aşamasındaki kapasite 91 GW
- Yapım aşamasındaki kapasite: Çin 43 GW'ın üzerinde, Hindistan 6,6 GW, Japonya 6,1 GW, Güney Kore 5,6 GW
- Hindistan, kurulu nükleer gücünü 8,8 GW'tan 2047'ye kadar 100 GW'a çıkarmayı hedefliyor
- Japonya, elektriğin %20'sini 2040'a kadar nükleerden karşılamayı hedefliyor
OilPrice.com'da Tsvetana Paraskova imzasıyla yayımlanan yazı, Global Energy Monitor'ün Global Nuclear Power Tracker verilerine ve Reuters köşe yazarı Gavin Maguire'ın derlediği verilere dayanıyor. Yazıya göre Orta Doğu krizi ve yükselen petrol ile gaz fiyatları, Asya ülkelerinin önceliğini enerji güvenliğine ve yerli kaynaklarla elektrik üretimine kaydırdı.
Küresel tablo ve Asya'nın payı
Global Energy Monitor'e göre dünyada işletmedeki toplam nükleer kapasite 408 GW. Yapım aşamasındaki kapasite 91 GW. Maguire'ın derlediği verilere göre bunun %73'ü, yani 66 GW'ı Asya'da.
Global Energy Monitor verilerine göre en fazla nükleer kapasite inşa eden dört ülke Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore. Çin 43 GW'ın üzerinde yapım aşamasındaki kapasiteyle başta geliyor. Onu 6,6 GW ile Hindistan, 6,1 GW ile Japonya ve 5,6 GW ile Güney Kore izliyor.
Asya, şebeke ölçekli güneş ve rüzgâr inşaatında da öne çıkıyor. Daha küçük gelişmekte olan piyasalar, yenilenebilir kapasiteyi artırmada Çin ve Hindistan'a katılıyor. Yazıya göre yenilenebilir kapasite yalnızca bu iki ülkede değil, Güneydoğu Asya genelinde de hızla büyüyor. Hürmüz Boğazı krizi LNG fiyatlarını yükseltti ve gaz talebini zayıflattı.
Çin ve Hindistan
Çin ve Hindistan elektrik arzının büyük bölümünde hâlâ kömüre dayanıyor. İki ülke kömür santrallerini onaylamayı ve inşa etmeyi sürdürüyor. Aynı zamanda artan elektrik talebini karşılamak için nükleer ve yenilenebilire de büyük yatırım yapıyorlar.
ABD'den sonra dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin, tek bir kaynağı seçmiyor; artan talebi karşılamak için her kaynakta kapasite ekliyor. Çin; kömür, yenilenebilir ve nükleer kapasite eklemelerinde ve planlı projelerde küresel lider. Birincil hedefi enerji güvenliği ve mümkünse düşük fiyatla daha az fosil yakıt ithalatı.
Hindistan son yıllarda yenilenebilir enerjide güçlü bir ülke oldu. Hızla artan güneş PV kurulumlarını desteklemek için batarya ve diğer enerji depolamayı da artırdı. Yazıya göre yenilenebilir enerjideki kısıntı (curtailment) oranlarını düşürmek için çok daha fazlası gerekiyor.
Hindistan'ın mevcut kurulu nükleer gücü 8,8 GW. Ülke bunu 2047'ye kadar 100 GW'a çıkarmayı hedefliyor. Hükümet 2025 sonunda Atom Enerjisi Yasası'nı onayladı; yasa özel şirketlerin ülkenin nükleer enerji sektörüne ilk kez yatırım yapmasına izin veriyor. Atom Enerjisi Bakanı Jitendra Singh ise bu yıl içinde, Hindistan'ın 2033'e kadar yurt içinde beş küçük modüler reaktör (SMR) inşa etmeyi beklediğini açıkladı.
Japonya ve Güney Kore
Japonya nükleer enerji politikasında U dönüşü yaptı ve önümüzdeki on yıllarda elektrik arzında nükleer reaktörlere daha fazla dayanmayı planlıyor. Ülke, elektrik arzının %20'sini 2040'a kadar nükleerden karşılamayı hedefliyor; bugünkü pay %10'un altında. 2011'deki Fukuşima kazasından önce nükleer, Japonya'nın elektrik karışımının yaklaşık %30'unu oluşturuyordu. Kaza, güvenlik kontrolleri için tüm reaktörlerin kapatılmasına yol açtı. O tarihten bu yana bir düzineden fazla reaktör yeniden devreye alındı.
Japonya ve Güney Kore yeni kömür santrali planlamıyor. Katar'ın LNG arzı alıcılara hâlâ ulaşmadığı için bu kışı kömüre daha fazla dayanarak geçirecekler. Çin'den sonra dünyanın ikinci ve üçüncü büyük LNG ithalatçısı olan bu iki ülkenin nükleer planları ve yenilenebilir kapasite eklemeleri ise yazıya göre uzun vadede gaz taleplerini azaltabilir.
Uzun vadeli görünüm
2022-2023 enerji krizinin ardından dünyada çok sayıda ülke, ilk kez nükleer reaktör ekleme veya inşa etme fikrini gündemine aldı. Nükleer santral inşaatı yıllar alacak. OilPrice.com'a göre artan nükleer kapasite, yenilenebilirlerdeki yükselişle birleşerek Asya ekonomilerinde gaz ve kömür talebinin uzun vadeli desenini değiştirebilir.
Enerji Kulisi Haber Merkezi; EPDK, Enerji Bakanlığı, TEİAŞ gibi resmi kurumların duyurularını ve yerli-yabancı sektör kaynaklarını takip eder. Her haber kaynağı belirtilerek ve editör onayından geçerek yayımlanır.
