AEP ve X-energy, Indiana'da Amazon destekli 960 MW'lık SMR önerisini değerlendirecek

American Electric Power (AEP) ve X-energy, Indiana'da küçük modüler reaktör (SMR) projesini değerlendirmeyi kabul etti. İki şirket, 960 MW'lık projeye ilişkin ortak geliştirme anlaşmasını (JDA) 19 Ekim'de duyurdu. Proje, Amazon'un geliştirme finansmanıyla destekleniyor. Mevcut elektrik müşterilerini proje maliyetlerinden korumak için uzun vadeli bir elektrik alım anlaşması öneriliyor.

Şirketlerin açıklamasına göre Indiana projesi şimdilik fizibilite aşamasında. AEP'ye göre santralin inşasına yalnızca geliştirme süreci nihai yatırım kararına (FID) ulaşırsa geçilecek. Santral yapılırsa bölgesel şebekeye elektrik verecek ve 60 yıldan uzun süre işletilebilecek. Şirketler sermaye maliyetini, Amazon'un geliştirme finansmanı taahhüdünü, planlanan elektrik sözleşmesinin süresini ve fiyatını ve nihai sahiplik yapısını açıklamadı. FID tarihi, inşaat takvimi, ticari işletme hedefi ve NRC lisanslama yolu da henüz duyurulmadı.

AEP, Ekim ayında iki ayrı gelişmede daha öne çıktı. Şirket 14 Ekim'de Wyoming'de yaklaşık 4 milyar dolarlık yatırımla 702 MW'lık bir Bloom Energy yakıt pili projesi geliştirme planını duyurdu. Proje, 20 yıllık bir anlaşmayla Google'a elektrik sağlayacak. Mainspring Energy ise 13 Ekim'de AEP'ye 2034'e kadar 1,6 GW'a varan doğrusal jeneratör tedarik etmek için anlaşma yaptığını açıkladı.

Saha ve tesis düzeni

JDA, kapatılmış Breed Generating Station'ı olası lokasyon olarak gösteriyor. Şirketler, AEP'ye ait bir brownfield sahayı değerlendiriyor. Saha, Indiana Michigan Power'ın (I&M) eski kömürlü Breed santralinde ya da yakınında bulunuyor.

Önerilen santral, her biri dört reaktörlü üç gruptan oluşacak. Her grup 320 MW üretecek, toplam kapasite 960 MW olacak. AEP projeye nükleer işletme deneyimini I&M üzerinden katacak. I&M, Michigan'daki 2.278 MW'lık Donald C. Cook Nükleer Santrali'ni işletiyor. Şirketin 2024 entegre kaynak planı, her iki Cook ünitesi için sonraki lisans yenilemesini seçti.

Amazon'un rolü ve X-energy ile ilişkisi

Amazon geliştirme finansmanı sağlayacak ve santralin elektriğini uzun vadeli bir sözleşmeyle satın almayı planlıyor. X-energy, Amazon'un Indiana projesine katkısının aşamalara (milestone) bağlı olacağını söyledi. Amazon, nükleer kapasitenin hem bölgesel şebekeye hem de büyüyen veri merkezi operasyonlarına hizmet etmesini bekliyor.

AEP'ye göre anlaşma, sözleşme süresi boyunca tesisin ve işletmesinin maliyetlerini karşılayacak. Düzenleme, mevcut elektrik müşterilerini yeni nükleer kapasite geliştirmenin finansal risklerinden korumayı amaçlıyor. AEP Yönetim Kurulu Başkanı, Başkan ve CEO'su Bill Fehrman, duyuruda Amazon ve X-energy ile yapılan anlaşmaların, AEP'nin olası bir nükleer projenin ilerlemesi için gerekli gördüğü tüm sermaye korumalarını ve finansal güvenceleri sağlayacağını belirtti.

Amazon'un Veri Merkezi Altyapı Kapasite Teslimatı Başkan Yardımcısı Josh Weissman, 19 Ekim'de bölgesel şebeke için yaklaşık bir gigavat karbonsuz güç geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Weissman'a göre taraflar bunu yaparken maliyetin tamamını başkalarına yansıtmadan kendileri ödeyecek. Amazon, önerilen projeyi Beyaz Saray Ratepayer Protection Pledge'e katılımıyla da ilişkilendirdi. Bu taahhüt kapsamında şirket, veri merkezlerine hizmet vermenin tüm elektrik maliyetlerini ve talebi karşılamak için gereken ek altyapıyı ödemeyi üstlendi.

Amazon artık münferit projeleri, proje finansmanı ve elektrik satın alma taahhütleri yoluyla destekliyor. Indiana projesi gerçekleşirse, Amazon ile X-energy'nin 2039'a kadar ABD'de 5 GW'tan fazla yeni nükleer kapasite geliştirme iş birliği kapsamındaki ikinci uygulama olacak. İlk uygulama, Washington'daki Energy Northwest'in Cascade Advanced Energy Facility tesisi. POWER'ın Ekim 2025'te aktardığı bilgiye göre Cascade'in tam kapasiteli inşası toplam 960 MW'lık 12 Xe-100 reaktörünü öngörüyor ve ilk adım 320 MW'lık, dört reaktörlü bir blok olacak. Amazon burada ilk fizibilite çalışmalarını finanse etmeyi kabul etti ve ilk 320 MW'lık bloktan elektrik satın alma hakkını güvence altına aldı. Indiana önerisi benzer bir ticari yaklaşım izliyor. Fark şu: Amazon'un elektrik satın alma niyeti, önerilen tesisin tamamını kapsıyor.

İki şirketin yatırım ilişkisi 2024'te başladı. Amazon o yıl 2 milyar dolarlık Climate Pledge Fund üzerinden X-energy'nin Series C-1 finansman turuna liderlik etti. Amazon'un 19 Ekim tarihli duyurusuna göre tur 700 milyon dolarda kapandı. Duyuru, bu kaynağın X-energy'nin reaktör tasarımı ile lisanslama çalışmalarının tamamlanmasını ve Oak Ridge, Tennessee'deki TRISO-X nükleer yakıt üretim tesisinin ilk aşamasını desteklediğini belirtiyor.

Xe-100 reaktörü ve X-energy'nin projeleri

Xe-100, birim kapasitesi 80 MW olan yüksek sıcaklıklı gaz soğutmalı bir reaktör (HTGR). Soğutucu olarak helyum, yakıt olarak TRISO (tri-structural isotropic) parçacık yakıtı kullanıyor. TRISO yakıtı, çok katmanlı koruyucu seramik tabakalar içine hapsedilmiş uranyum parçacıklarından oluşuyor. Bu katmanlar, fisyon ürünlerini yüksek sıcaklıklarda tutacak şekilde tasarlanmış.

X-energy, reaktörün pasif güvenlik özelliklerini ve kompakt alan ihtiyacını öne çıkarıyor. Şirkete göre bu özellikler, sanayi tesislerinde ve mevcut elektrik üretim sahalarında kurulumu destekliyor. Amazon ise teknolojinin soğutma esnekliğine dikkat çekti. Şirkete göre Xe-100 santralleri, yerel koşullara ve mevcut su kaynaklarına bağlı olarak hava soğutmalı kondansatör, su soğutmalı sistem veya hibrit soğutma kullanabiliyor.

X-energy'ye göre Indiana önerisi, şirketin ABD'deki üçüncü, dünya genelindeki dördüncü açıklanmış ticari Xe-100 projesi. Öneri, şirketin yaklaşık 11,5 GW'lık ticari proje portföyünün parçası. X-energy'nin planlanan ilk ABD uygulaması, Teksas Körfez Kıyısı'ndaki Dow'un Seadrift üretim kompleksinde dört reaktörlü bir proje. Proje hem elektrik hem de yüksek sıcaklıklı endüstriyel buhar sağlayacak şekilde tasarlandı. X-energy'ye göre Nükleer Düzenleme Komisyonu (NRC), Seadrift projesinin inşaat ruhsatı başvurusunu incelemenin son aşamalarında.