Akkuyu 1'de hidrolik testler tamamlandı, sıcak testlere geçiliyor

Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin 1. ünitesinde birincil çevrim sistemlerini ve ekipmanlarını kontrol etmek üzere yürütülen hidrolik testler tamamlandı. Rosatom, testlerin başarıyla sonuçlanmasıyla birlikte sıcak fonksiyonel testlere geçiş yolunun açıldığını duyurdu.

Basınç normal işletmenin 1,5 katına çıkarıldı

Testler sırasında birincil çevrimdeki basınç 24,5 MPa seviyesine yükseltildi; bu değer reaktörün normal işletme basıncından yaklaşık 1,5 kat daha fazla. Birincil çevrim reaktör, ana dolaşım pompaları, buhar jeneratörleri, basınçlandırıcı ve bunları birbirine bağlayan ana dolaşım hattından oluşuyor. İşlemin ilk aşamasında su sıcaklığı 135°C'ye ulaştı. Uzmanlar, ekipmanın durumunu tasarım gereksinimleri ve uluslararası güvenlik standartlarıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etti. Hidrolik testler sırasında otomatik süreç kontrol sistemi (APCS) devreye alındı.

Testler için birincil çevrim kimyasal olarak demineralize su ile dolduruldu, ardından ana dolaşım pompalarıyla gerekli basınç ve sıcaklık oluşturuldu. Kontrol odasındaki işletme personeli, APCS'den gelen verilerle ekipman ve boru hatlarının durumunu izledi.

Normal işletmede sıcaklık 330°C'ye çıkacak

Ünitenin normal işletmesi sırasında birincil çevrimde soğutucu akışkan olarak kullanılan demineralize su yaklaşık 16 MPa basınç altında 330°C'ye kadar ısınacak ve buhar jeneratörlerinde ikincil çevrimin besleme suyunu ısıtacak.

Haziran ayında sahte yakıt yüklenmesinin ardından başlayan soğuk hidrolik testler, güvenlik açısından önemli bileşen ve sistemlerin doğru şekilde kurulup kurulmadığını ve soğuk koşullarda çalışmaya hazır olup olmadığını doğrulamak için yapılıyor. Soğuk fonksiyonel testlerin temel amacı birincil çevrimin ve bileşenlerin sızdırmazlık durumunu kontrol etmek ve ana dolaşım borularını temizlemek. Testler, reaktör sistemlerinin yardımcı sistemlerle birlikte ilk kez çalıştırıldığı aşamayı temsil ediyor.

Soğuk testlerin ardından gelen sıcak fonksiyonel testlerde ise ekipman ve sistemlerin işletme koşullarına hazır olup olmadığı doğrulanacak; buna dört ana dolaşım pompasının en az 260°C sıcaklıkta çalışıp çalışmadığının kontrolü de dahil. Hem soğuk hem de sıcak testler, devreye alma sürecinde nükleer yakıt yüklenmesinden önce gerçekleştiriliyor.

Rosatom Genel Müdürü Alexey Likhachev yaptığı açıklamada, Akkuyu NGS 1. ünitesinin inşası sırasında binlerce karmaşık mühendislik operasyonunun tamamlandığını belirtti. Likhachev, "Şimdi bu muazzam girişimin sonuçlarının kapsamlı bir şekilde gözden geçirildiği aşamadayız. Tüm ünitenin güvenli çalışması birincil çevrimin güvenilirliğine bağlı. Buradaki ekipman, boru hatları ve kaynaklı bağlantılar son derece yüksek teknolojik gereksinimlere tabi. Hidrolik testler başarıyla tamamlandı. Bu, montaj, kaynak ve devreye alma çalışmalarının kalitesinin ikna edici bir teyidi ve ünitenin fiziksel başlatılmasına doğru bir adım daha" dedi.

Türkiye'nin ilk nükleer santralinde süreç

Mersin'in Akkuyu ilçesinde inşa edilen tesis, Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali. Rusya'nın devlet nükleer şirketi Rosatom, "inşa et-sahip ol-işlet" (BOO) modeli çerçevesinde dört VVER-1200 reaktörü kuruyor. 2010 yılında Rusya Federasyonu ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan Hükümetlerarası Anlaşma'ya göre, ilk ünitenin devreye alınması ünitenin inşaat izinlerinin alınmasından itibaren yedi yıl içinde gerçekleştirilmesi hedefleniyordu.

1. ünitenin inşaat lisansı 2018'de verildi ve inşaat çalışmaları aynı yıl başladı. Nükleer yakıt Nisan 2023'te sahaya teslim edildi. 1. ünitenin 2026 yılı sonuna kadar Türkiye enerji sistemine elektrik vermeye başlaması hedefleniyor.

4.800 MWe kapasiteli santralin tamamı devreye girdiğinde Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yaklaşık %10'unu karşılaması bekleniyor.

Türkiye'nin Sinop'ta ikinci bir nükleer santral planı bulunuyor; ayrıca ülke kuzeybatısındaki Trakya bölgesinde üçüncü bir tesis için Çin ile görüşmeler yürütülmüştü. Türkiye aynı zamanda küçük modüler reaktörler (SMR) için de planlar geliştiriyor ve 2050 yılına kadar 5 GWe kapasite eklemeyi hedefliyor; bu da en az 16 adet bireysel SMR'ye denk geliyor.