Enerji Kulisi
Kısaca
- Avrupa doğal gaz fiyatları bu ay 80-90,98 $/MWh seviyesine yükseldi
- Kömürle elektrik üretimi yıllardır ilk kez gazdan ucuz duruma geldi
- Veyt analisti kömürün 2028'e kadar maliyet avantajını koruyabileceğini söyledi
- Avrupa'nın elektrik üretiminde kömür payı 1990'da %33'ken 2025'te %9,2'ye düştü
OilPrice.com'un aktardığına göre Avrupa'da doğal gaz fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor. Kıta bu yıl başlarında ABD ve İsrail'in İran'da saldırı başlatmasının ardından dünya petrol ve gaz ticaretinin %20'sinin kesintiye uğramasıyla dört yılda üçüncü enerji kriziyle karşı karşıya kaldı.
BBC'nin son zamanlarda anonim olarak aktardığı Avrupalı bir diplomat "Öğreneceğimize yemin etmiştik. Her şeyin değişeceğine söz vermiştik ama işte buradayız" ifadesini kullandı. Aynı diplomat "Başbakanlar ve cumhurbaşkanları, giderek istikrarsızlaşan bu dünyada Avrupa'yı nasıl daha rekabetçi hale getireceklerine dair uzun vadeli planlara konsantre olmak yerine, şimdi fiyatlar yüzünden panikle, öfkeli seçmenler için endişeleniyor ve kısa vadeli çözümler arıyor" diye ekledi.
Gaz ve kömür fiyatları
OilPrice.com'a göre İran'daki savaşın patlak vermesinden altı ay ve Hürmüz Boğazı'nın ilk kapatılmasından sonra, gaz fiyatları bu ay üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı ve 80-90,98 $/MWh seviyesinin üzerine çıktı. Bu durumda kömürle elektrik üretimi yıllardır ilk kez gazdan daha ucuz hale geldi.
Reuters'ın bu hafta başlarında Veyt analisti Marta Wroniszewska ile yaptığı görüşmeye dayanarak aktardığına göre "Kömürün elektrik üretimi için gazdan daha ucuz kalması gelecek yıl boyunca ve potansiyel olarak Mart 2028'e kadar devam etmesi bekleniyor."
Kömürün gerileyişi
Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği 1990 yılında elektrik üretiminin %33'ünden fazlasını kömürden elde ediyordu. 2025 yılına gelindiğinde bu pay %9,2'ye düştü. Kömür, küresel ısınmanın en büyük nedeni olarak kabul ediliyor ve tüm sera gazı emisyonlarının yaklaşık %40'ından sorumlu tutuluyordu.
Stockholm merkezli risk sermayesi grubu Norrsken'in Genel Ortağı David Frykman, bu yıl başlarında Fortune'da yazdığı bir makalede "Rüzgar ve güneş ambargo edilemez, abluka altına alınamaz veya yabancı bir güç tarafından kapatılamaz. Yerel olarak üretilen her terawatt-saatlik yenilenebilir enerji, hiçbir düşmanın silah haline getiremeyeceği bir terawatt-saattir" ifadesini kullandı.
