Brent petrol 108 dolara dayanırken Türkiye'nin enerji faturası riski büyüyor

Petrol piyasaları yeni haftaya güçlü yükselişle girdi. Brent petrolün varil fiyatı %2,8 artarak 107,5 dolar çevresine çıktı; ABD ham petrolü de %2,4 yükselerek 102,5 dolara yerleşti. Geçen hafta %8 civarında değer kazanan petrol, hafta sonu boyunca arz riskinde bir rahatlama olmaması nedeniyle yukarı yönlü seyrini sürdürdü.

Piyasanın fiyatlama merkezinde artık tek bir boğaz değil, üç ayrı güzergâh ve altyapı sorunu bulunuyor: Hürmüz Boğazı, Bab el-Mandeb ve Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattı. Bu üç noktadaki belirsizlik, petrolün küresel piyasalara ulaşmasını zorlaştırıyor ve fiyatlara risk primi ekliyor.

Hürmüz'den geçiş dörtte bire düştü

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve petrol ürünleri miktarı 2025'in son çeyreğinde günlük 21,6 milyon varil seviyesindeydi. Bu rakam 2026'nın ilk çeyreğinde 14,9 milyon varile, ikinci çeyreğinde ise yalnızca 4,9 milyon varile geriledi. Dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından birindeki akış, birkaç ay içinde önceki seviyesinin yaklaşık dörtte birine indi.

Hürmüz'deki bu keskin düşüş, bölgedeki petrolün alternatif güzergâhlara yönelmesini zorunlu hâle getirdi. Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı bu süreçte öne çıkmıştı; ancak bu hat da şu anda kullanılamıyor.

Suudi Arabistan'ın alternatif hattı kapalı

Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı, Basra Körfezi'ndeki petrolü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya taşıyarak Hürmüz riskini azaltmak için kullanılıyordu. Ancak hattın Riyad ve Medine bölgelerinden geçen bölümleri 10 Eylül sabahı birden fazla saldırının hedefi oldu. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı hattın güvenlik amacıyla tedbiren kapatıldığını açıkladı ve teknik ekiplerin hasar tespit çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Hattın yeniden ne zaman devreye alınacağına ilişkin kesin bir takvim henüz açıklanmadı. Bu belirsizlik, piyasanın petrolün alternatif yollardan dünya piyasasına ulaşması konusundaki endişelerini artırıyor.

Bab el-Mandeb üçüncü risk noktası

Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan Bab el-Mandeb Boğazı da artık küresel enerji taşımacılığı açısından kritik hâle geldi. Bölgedeki güvenlik riskinin artması, tankerlerin geçiş güvenliği konusunda yeni sorular yaratıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Bab el-Mandeb üzerinden taşınan petrol miktarı 2026'nın ikinci çeyreğinde günlük 8,1 milyon varile kadar yükseldi. 2025'in son çeyreğinde bu rakam 5,4 milyon varil seviyesindeydi. Hürmüz'deki sorun nedeniyle alternatif rotalara yönelen petrol trafiğinin bir bölümünün Bab el-Mandeb'e kayması, bu boğazın önemini artırdı.

Talep görünümü ve OPEC+ tutumu

OPEC, 2026 yılı için küresel petrol talebi büyüme tahminini son dönemde yeniden aşağı çekti. Yavaşlayan ekonomik büyüme ve yüksek enerji fiyatlarının tüketimi baskılaması, arz kaynaklı yükselişin karşısındaki temel denge unsuru olarak öne çıkıyor. OPEC+ ülkeleri de eylül üretim seviyelerini ekim ayında büyük ölçüde koruma kararı aldı.

Brent petrolün birkaç gün önce 105 dolar civarına gerilemişti; güçlü dolar ve Fed'in faiz artıracağı beklentisi yükselişi sınırlamıştı. Ancak arz tarafındaki yeni risk primi bu baskının önüne geçti. Piyasanın psikolojik olarak izleyeceği bir sonraki bölge 110 dolar çevresi olacak.

Türkiye için enerji faturası riski

Türkiye petrol ihtiyacının büyük bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor. Brent fiyatının yükselmesi, diğer koşullar sabit kaldığında enerji ithalat maliyetini artırarak cari denge üzerinde ek baskı yaratabilir. Petrol ve petrol ürünü fiyatlarındaki yükseliş ayrıca rafineri çıkış fiyatları üzerinden benzin ve motorin maliyetlerine yansıyabilir. 107–110 dolar bandında kalıcı bir Brent fiyatı, Türkiye'de akaryakıt ve enflasyon görünümü açısından da yeni bir risk anlamına geliyor.