Brent'te Ocak 2027 vadeli sözleşme 102,59 dolardan işlem görüyor; IEA arzın toparlanmasını bekliyor

Irina Slav imzasıyla OilPrice.com'da yayımlanan yazı, ABD ve İsrail'in İran'la savaşının petrol fiyatları, arz ve ekonomik görünüm üzerindeki etkilerini ele alıyor. Ocak 2027 vadeli ICE Brent ham petrol sözleşmesi varil başına 102,59 dolardan işlem görüyor. Yazıya göre savaş gelecek yıla da sarkabilir ve bu, fiyatların daha uzun süre yüksek kalması anlamına geliyor.

Vadeli fiyatlar ve değişen beklenti

Vadeli sözleşmelerde vade uzadıkça fiyat düşüyor. Haziran 2027 vadeli Brent varil başına 92,71 dolardan, Aralık 2027 vadeli Brent ise 84,75 dolardan işlem görüyor. Karşılaştırma için yazı, Brent'in Aralık 2025'te varil başına 70 doların altında olduğunu hatırlatıyor.

Yazıya göre savaşın ilk üç ayı boyunca petrol piyasalarındaki hâkim beklenti, çatışmanın her an sona ereceği yönündeydi. Mart ayında piyasa gözlemcilerinin ve oyuncularının çoğu, fiyatların savaşın yarattığı zirvelerden hızla gerilemesini bekliyordu. Haziran'daki kısa süreli ateşkes bu iyimserliği pekiştirdi. Savaşın hemen bitmeyeceğinin kabul edilmesi de bu yüzden uzadı. Yazıya göre petrol kullanıcıları artık arzın kıt kalmasını bekliyor ve gelecekteki tüketimlerini daha yüksek fiyatlardan riskten korunma (hedge) yoluyla sabitliyor.

Akışlar ve rafine ürünler

Basra Körfezi'nden petrol akışlarının savaş öncesi seviyelere döndüğüne, hatta bu seviyeleri aştığına dair birden fazla rapor çıktı. Yazıya göre bu raporlar fiyatları uzun süre aşağı çekmeye yetmedi. Yazı bunun iki nedenini sıralıyor. Birincisi, açıklanan resmi rakamlara yönelik bir güven krizi var. İkincisi, akışlardaki toparlanma gemiden gemiye aktarma gibi maliyetli manevralara dayanıyor. Bu manevralar tanker piyasasını sıkılaştırdı, navlun maliyetlerini yükseltti ve Körfez üreticilerini talebi sabit tutmak için ham petrolde indirim yapmaya zorladı.

İran, Hürmüz Boğazı'nda tankerleri neredeyse her gün vuruyor. Yazı, petrolde savaş priminin yürürlükte kaldığını belirtiyor.

Rafine yakıtlarda tablo petrole göre daha zorlu, özellikle dizelde. Hürmüz'den petrol akışlarının neredeyse tamamen toparlandığını bildiren kaynaklar, yakıt akışları için aynı haberi veremedi. Orta Doğu'daki pek çok rafineri İran'ın misilleme saldırılarında hedef oldu. Yazıya göre dünyadaki yakıt arzı kıt ve her gün daha da sıkışıyor. Kasım vadeli ICE düşük kükürtlü gasoil sözleşmesi ton başına 1.404 doların üzerinde, Aralık 2027 vadeli gasoil sözleşmesi ise ton başına 1.001 dolardan işlem görüyor.

Stok salımı, arz ve büyüme görünümü

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bu hafta, ortak stoklardan 20 milyon varilden fazla dizel piyasaya vermeye başlayacağını açıkladı. Amaç, fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyelerine çıkaran arz açığını kapatmaya yardımcı olmak. Toplam dizel salımı 50 milyon varile ulaşabilir. Bu miktar, IEA üyelerinin ABD Başkanı Trump'ın gümrük vergisi baskısı altında bu ay başında kararlaştırdığı toplam stok salımının yarısına denk geliyor. Yazıya göre stok salımlarının sorunu, er ya da geç tükenecek olmaları. Dünyanın rafineri kapasitesi yetersiz olduğu için stokların yeniden doldurulması da zor olacak.

IEA son aylık petrol raporunda, küresel petrol arzının bu yıl 101 milyon varil/günün altında kaldığını belirtiyor. Ajans arzın 108,3 milyon varil/güne toparlanmasını bekliyor. Bu, günlük 7 milyon varilin üzerinde bir artış demek. Yazıya göre bu rakam, LNG akışları bir yana, Orta Doğu'dan petrol akışlarının da savaş öncesi seviyelere henüz dönmediği anlamına geliyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF) bu hafta başında, küresel ekonominin dayanıklılığı sayesinde gelecek yıl %3,4 büyüyebileceğini söyledi. IMF'nin baş ekonomisti Silvana Tenreyro ise bu dayanıklılığın sınırlarına yaklaştığını belirtti. Tenreyro'ya göre yalnızca baş etmekten yeniden inşaya geçmek, mali alanı geri kazanmak ve arz tarafındaki dayanıklılığı yeniden kurmak gerekiyor.