IEA: Küresel dizel arzındaki darlık 2027'ye kadar sürebilir

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), aylık petrol piyasası raporunda dizel piyasasındaki sıkışıklığın derinleştiğini açıkladı. Küresel rafineri bakım çalışmaları, üretim kesintileri ve mevsim normallerinin dışındaki stok erimeleri nedeniyle dizel arzındaki darlığın 2027 yılına kadar sürebileceği belirtildi. IEA, kış aylarında talep zirveye ulaşmadan önce piyasada derinleşen bu dengesizliğin küresel enflasyon ve ekonomik büyüme üzerinde ciddi maliyet baskısı yarattığına dikkat çekti.

Rafinaj marjları rekor kırdı

Eylül döneminde dizel rafinaj marjları varil başına 95 dolar seviyesine tırmanarak tarihi zirvesini gördü. Reuters'in aktardığına göre, İran savaşı bağlantılı saldırıların rafineri işleme kapasitelerini ve üretim hacmini kısıtlaması fiyat baskısını artıran temel unsur oldu. Aynı dönemde Orta Doğu ile Rusya kaynaklı toplam dizel sevkiyatı günlük 1,3 milyon varil düşüş kaydetti.

IEA, uzun süreli arz kesintilerinin sonbahardaki rafineri bakım çalışmaları ve kış aylarında artacak talep öncesinde stokların azalmasına yol açtığını belirtti. Kış aylarında talebin zirveye ulaşması öncesinde stoklardaki mevsim normallerinin dışındaki büyük düşüşler ve üretim kısıtlamaları piyasada baskı yaratıyor.

Stratejik rezervlerden müdahale

Fiyat tırmanışının önüne geçmeyi hedefleyen üye ülkeler, stratejik petrol ve motorin rezervlerinden 100 milyon varil piyasaya aktarmak üzere eşgüdümlü hareket etti. IEA, rekor seviyelere çıkan dizel fiyatlarının mal maliyetlerini yükselterek reel gelirleri, ekonomik faaliyetleri ve enflasyonu olumsuz etkilediğini belirtti. Yıl sonuna doğru rafineri kapasitelerindeki toparlanmanın başlaması beklense de mevcut açığın bu adımlarla telafi edilemeyeceği vurgulanıyor.

Talep ve arz dengesi öngörüleri

Uluslararası piyasalarda petrol talebinin 2026 yılında günlük 2,6 milyon varil seviyesinde gerilemesi öngörülüyor. Bu hacim kaybının yaklaşık yüzde 25'lik kısmının dizel tüketiminden kaynaklanması bekleniyor. Küresel petrol arzının da 2026 vadisinde günlük 5,8 milyon varil azalması tahmin ediliyor.

2027 yılında ise petrol arzının günlük 7,7 milyon varillik yükselişle yönünü yukarı çevirerek piyasayı yeniden arz fazlasına ulaştırması öngörülüyor.

Enerji Kulisi’nin önceki haberi: Küresel Yenilenebilir Enerji Kapasitesi 2030'a Kadar İki Katına Çıkacak