Kısaca
- Her Xe-100 ünitesinin elektriksel gücü 80 MW, ısıl gücü 200 MW.
- Değerlendirilen saha, I&M'in eski Breed Generating Station sahası.
- Amazon, projeyi finansman anlaşması ve uzun vadeli enerji alım anlaşmasıyla (PPA) destekleyecek.
- Proje hayata geçerse yaklaşık 1.000 inşaat işi ve 100 kalıcı istihdam yaratması muhtemel.
AEP, Amazon ve X-energy, Indiana'da X-energy'nin Xe-100 küçük modüler reaktörlerine (SMR) dayalı bir projeyi geliştiriyor. Geliştirme projesi nihai yatırım kararına ulaşıp ilerlerse 12 Xe-100 ünitesi öngörülüyor. Ünitelerin dörderli üç grup halinde düzenlenmesi planlanıyor.
Değerlendirilen saha, I&M'in eski Breed Generating Station sahası. Sullivan County ise yakın zamanda Indiana Advanced Nuclear Ready Communities Program'ın parçası oldu. Proje hayata geçerse yaklaşık 1.000 inşaat işi ve 100 kalıcı istihdam yaratması muhtemel.
Amazon'un rolü
Amazon, geliştirme sürecini bir finansman anlaşmasıyla ve uzun vadeli bir enerji alım anlaşmasıyla (PPA) destekleyecek. PPA'nın, sözleşme süresince tesisin ve işletmesinin maliyetlerini kapsayacağı belirtiliyor. Şirket, bu projelerin ilk alım müşterisi olacağını söylüyor. Amazon'a göre bu rol, projeleri uygulanabilir kılan talep sinyalini oluşturuyor ve şebeke için yeni karbonsuz enerjiye giden yolu hızlandırıyor.
Indiana projesi, 2024'te duyurulan işbirliği kapsamındaki ikinci proje olacak. Bu işbirliğinde Amazon, X-energy'de pay aldı. İki şirket 2039'a kadar ABD şebekesine 5 GW'tan fazla yeni nükleer kapasite eklemeyi hedefliyor.
Amazon ayrıca ABD hükümeti öncülüğündeki bir taahhüdü imzaladı. Taahhüde göre şirket, veri merkezlerine hizmet vermenin tüm elektrik maliyetini, ek altyapı dahil, başkalarına yansıtmadan ödeyecek. Amazon, kendisi gibi büyük müşterilerden gelen artan gelirin elektrik ve hizmet faturalarını aşağı çektiğini de söylüyor.
Yöneticilerin açıklamaları
Amazon'un Veri Merkezi Altyapı Kapasite Teslimatı Başkan Yardımcısı Josh Weissman, şirketin 2040'a kadar operasyonlarında net sıfır karbon hedefi taşıyan Climate Pledge'e bağlı olduğunu belirtti. Weissman'a göre AEP ve X-energy ile işbirliği, Indiana topluluklarına fayda sağlanırken bu hedefte ilerlemeyi mümkün kılacak. Weissman, tarafların bölgesel şebeke için yaklaşık 1 GW karbonsuz enerji geliştirmeyi hedeflediğini söyledi. Amazon'un maliyetlerin tamamını başkalarına yansıtmadan kendisinin ödeyeceğini de ekledi. Weissman'a göre proje istihdam yaratacak ve Indiana topluluklarına onlarca yıl fayda sağlayacak vergi geliri üretecek.
AEP Başkanı ve CEO'su Bill Fehrman ise ileri nükleer enerjinin yarım yüzyıldan uzun süre güvenilir enerji sağlama potansiyeli taşıdığını söyledi. Fehrman'a göre AEP, bu geliştirme planıyla enerji talebindeki benzeri görülmemiş artışı güvenilir baz yükle karşılamak için kaynakları bir araya getirmeye çalışıyor. Şirket aynı zamanda mevcut müşteriler için maliyetlerin uygun kalmasını gözetiyor.
X-energy CEO'su J Clay Sell, çabanın AEP'nin 50 yıllık nükleer işletme tecrübesini Amazon'un uzmanlığıyla buluşturduğunu söyledi. Sell'e göre Xe-100 SMR ile Indiana'nın enerji geleceği için yeni bir yol çiziliyor. Taraflar, büyüyen enerji talebini karşılamak için temiz, güvenli ve güvenilir bir çözüm geliştirmeye çalışıyor.
Xe-100 ve yakıt zinciri
Xe-100, çakıllı yataklı (pebble bed) yüksek sıcaklıklı gaz soğutmalı bir reaktör. Isıl gücü 200 MW, elektriksel gücü 80 MW. Reaktör, dayanıklı TRISO (tri-structural isotropic) yakıt parçacıklarından yapılan yakıt kullanıyor. TRISO yakıtı, çok katmanlı karbon ve seramik malzemelerle kaplanmış küçük zenginleştirilmiş uranyum kürelerinden oluşuyor. Bu kabuk, yakıtın erimeden çok yüksek sıcaklıklara dayanmasını sağlıyor.
Xe-100, 320 MWe sağlayan dört üniteli bir santral olarak optimize edilmiş. Reaktör elektrik sistemine baz yük enerjisi verebiliyor. Isıl çıktısıyla yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı buhar kullanan endüstriyel uygulamaları da destekleyebiliyor. Xe-100'ün ilk uygulaması, Teksas Körfez Kıyısı'ndaki Dow'un Seadrift sahası için planlanıyor. Burada endüstriyel ölçekli operasyonlara hem elektrik hem yüksek sıcaklıklı ısı verilmesi hedefleniyor.
X-energy'nin iştiraki TRISO-X'in üreteceği yakıtın ana hammaddesi, yüksek zenginleştirmeli düşük zenginleştirilmiş uranyum (HALEU). TRISO-X, Şubat ayında ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu'ndan (NRC) 40 yıllık Özel Nükleer Malzeme Lisansı aldı. Lisans, HALEU kullanarak yakıtın tek bir lisans altında ticari üretimine imkân veriyor.
HALEU, yüzde 5 ile 20 arasında fisil uranyum-235 içeriyor. Bugün işletilen ticari reaktörlerde kullanılan tipik uranyum yakıtında bu oran yüzde 3,5 ile 5 arasında; yani HALEU daha yüksek bir zenginleştirme düzeyine sahip.
Enerji Kulisi Haber Merkezi; EPDK, Enerji Bakanlığı, TEİAŞ gibi resmi kurumların duyurularını ve yerli-yabancı sektör kaynaklarını takip eder. Her haber kaynağı belirtilerek ve editör onayından geçerek yayımlanır.




