Enerji Kulisi
ABD ile sağlanan geçici mutabakat kapsamında yaptırımların askıya alınmasının ardından, 60 günlük serbest satış süresi başlayan İran, küresel piyasada beklediği alıcı ilgisini göremedi. Denizlerde yönünü arayan milyonlarca varil petrol, Tahran'ın müzakere masasındaki gücünü zayıflatabilir.
Washington yönetiminin haziran ayı ortasında uyguladığı deniz ablukasını kaldırması ve petrol sektörüne yönelik kısıtlamaları geçici olarak gevşetmesiyle, Tahran'ın ağustos ortasına kadar serbestçe petrol satmasının önü açılmıştı. Ancak uluslararası ticareti izleyen veri analiz şirketi Kpler ve Vortexa'nın raporlarına göre, son dönemde 68 milyon varile yakın İran petrolü tankerlere yüklenerek dünya denizlerine açıldı. Ne var ki bu devasa hacmin yüzde 90'ından fazlası için henüz net bir varış noktası veya kesinleşmiş bir alıcı bulunmuyor.
Yaptırım Korkusu Alıcıları Uzak Tutuyor
İran petrolünün en büyük müşterisi konumundaki Çinli bağımsız rafinerilerin kapasite düşürmesi ve devlet şirketlerinin olası finansal yaptırımlardan çekinmesi, alımların bıçak gibi kesilmesine yol açtı. Çin'in haziran ayında İran'dan gerçekleştirdiği ithalat bir önceki aya göre yarı yarıya gerilerken, potansiyel alıcılar arasında yer alan Hindistan ise ödeme yöntemleri konusunda Washington'dan güvence beklemeyi sürdürüyor. ABD Hazine Bakanlığı'ndan gelen son açıklamalar da piyasadaki 'yaptırımların her an geri dönebileceği' tedirginliğini canlı tutarak alıcıların geri adım atmasına neden oluyor.
Tahran yönetiminin geçici uzlaşı döneminde elde etmeyi planladığı kritik gelirler, tankerlerin açık sularında demirlemesiyle belirsizliğe gömüldü. Sektör uzmanları, Singapur ve Malakka Boğazı açıklarında bekleyen gemilerin yavaş ilerleyişinin, gemiden gemiye transfer yöntemiyle gizli satış arayışlarına işaret edebileceğini belirtiyor. Bu durumun, petrol akışının hızlanması yönündeki beklentileri sekteye uğrattığı ifade ediliyor.
Müzakere Masasında Tahran'ın Eli Zayıflayabilir
Enerji analistleri ve stratejistler, İran'ın elindeki petrolü belirlenen 60 günlük süre sınırına kadar nakde çevirememesinin, ABD ile yürütülen diplomatik pazarlıklardaki konumunu doğrudan etkileyeceğini vurguluyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın iki ülke arasındaki taleplerin neredeyse tamamında uzlaşıldığını açıklamasına rağmen, ekonomik hareket alanı daralan İran'ın önümüzdeki haftalarda nasıl bir strateji izleyeceği merakla bekleniyor.
