Enerji Kulisi
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan Küresel Hidrojen Raporu, yeşil dönüşümün en önemli aktörlerinden biri olan düşük emisyonlu hidrojende büyümenin beklentilerin gerisinde kaldığını ortaya koydu [3.1.6]. Ajans, projelerin hayata geçme oranlarındaki yavaşlama nedeniyle 2030 yılına yönelik temiz hidrojen üretim beklentisini yüzde 40 oranında düşürdü.
IEA'nın güncel verilerine göre, düşük emisyonlu hidrojen üretimi 2025 yılında yüzde 20 oranında artarak yaklaşık 1 milyon tona ulaştı. Bu artışa rağmen temiz hidrojen, küresel ölçekte yıllık yaklaşık 100 milyon tonu bulan toplam hidrojen talebinin hâlâ yüzde 1'inden daha azını karşılıyor. Küresel pazardaki mevcut talebin neredeyse tamamı, fosil yakıtlardan üretilen ve yüksek emisyona neden olan geleneksel hidrojen yöntemleriyle karşılanmaya devam ediyor.
Talebin Yetersizliği Yatırımları Frenliyor
Sektördeki en büyük darboğazı ise nihai satın alım anlaşmalarındaki belirsizlikler oluşturuyor. 2025 yılında imzalanan yeni satın alım sözleşmelerinin yalnızca yüzde 20'sinin kesin bağlayıcılığa sahip olması, yatırımcıların nihai yatırım kararı almasını zorlaştırıyor. Yüksek üretim maliyetleri, netleşmeyen düzenlemeler, karmaşık sertifikasyon süreçleri ve altyapı eksikliği gibi faktörler, açıklanan birçok devasa projenin sadece kağıt üzerinde kalmasına yol açıyor.
Yaşanan bu belirsizlikler nedeniyle IEA, 2030 yılına kadar hayata geçmesi beklenen düşük emisyonlu hidrojen boru hattı tahminini ciddi oranda revize etti. Geçtiğimiz yıl 2030 için 10 milyon ton olarak tahmin edilen gerçekleşme olasılığı yüksek üretim miktarı, bu yılki raporda 6 milyon tona düşürüldü. Toplamda duyurulan 27 milyon tonluk proje portföyünün büyük kısmı, önümüzdeki süreçte kesin yatırım kararı alınmadığı takdirde takvimin gerisinde kalma riskiyle karşı karşıya.
Elektrolizör Kapasitesinde Çin Liderliği Elinde Tutuyor
Tüm zorluklara rağmen hidrojen üretiminde kilit rol oynayan elektrolizör kapasitesinde önemli bir genişleme yaşandı. 2025 yılında küresel kurulu elektrolizör kapasitesi iki katına çıkarak 4 gigavatı aşarken, bu yeni kurulumların yaklaşık yüzde 75'i Çin'de gerçekleştirildi. 2026 yılı için ise dünya genelinde yaklaşık 2,5 gigavatlık yeni kapasitenin inşaat halinde olduğu ve bunun büyük bölümünün Avrupa merkezli projelerden oluştuğu bildirildi.
Küresel hidrojen pazarındaki gelişmeler sadece iklim hedefleri açısından değil, aynı zamanda gıda ve enerji güvenliği boyutunda da kritik bir önem taşıyor. Özellikle Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanmalar, gübre ham maddesi olan üre fiyatlarının kısa sürede iki katına çıkmasına yol açtı. Raporda, yeşil hidrojenin kısa vadede bu krize doğrudan bir çözüm sunamayacağı ancak uzun vadede ülkelerin kendi yerli kaynaklarıyla gübre ve yakıt üretmesini sağlayarak ithalata olan bağımlılığı azaltabileceği vurgulanıyor.
2026 Yılında Yüzde 1 Eşiği Aşılacak
IEA, düşük emisyonlu hidrojenin toplam üretim içindeki payının 2026 yılında ilk kez yüzde 1 sınırını aşacağını öngörüyor. Bu ivmenin sürdürülmesi ve projelerin finansal açıdan sürdürülebilir hale gelmesi için Çin ve Avrupa'daki devlet destekleri ile Japonya'nın küresel tedarik zinciri oluşturma çabaları hayati bir önem taşımaya devam ediyor.
