ABD Körfez Kıyısı'ndan Asya'ya ham petrol sevkiyatı rekor navlun maliyetleriyle zorlaşıyor

OilPrice.com'da yayımlanan, Tsvetana Paraskova imzalı habere göre İran savaşı tanker seferlerini verimsizleştirdi. Gemi bulunabilirliği düştü, navlun maliyetleri rekora çıktı. Bu durum, ABD Körfez Kıyısı'ndan Asya'ya ham petrol göndermenin cazibesini neredeyse tamamen ortadan kaldırdı.

Navlun maliyeti ve siparişlerdeki düşüş

Haberde, ABD Körfez Kıyısı'ndan Çin'e ham petrol taşımanın maliyetinin bu ayın başında 80 milyon dolara kadar çıktığı belirtiliyor. Bu tutar, İran savaşından önce yıllarca geçerli olan ortalama tanker navlun oranlarının on katı. Navlun oranları Ekim başındaki rekor seviyelerden geriledi. Yine de bu hafta ABD'den Asya'ya petrol taşıyan bir süper tanker için maliyet yaklaşık 60 milyon dolardı.

Maliyet çok yüksek olduğu için Asyalı rafineriler Kasım teslimatı için ABD'den fazla ham petrol sipariş etmiyor. Alımlara aşina, adı açıklanmayan tüccarlar Bloomberg'e, bu ay şimdiye kadar siparişlerin Eylül'e göre yaklaşık %50 düştüğünü söyledi. Kasım'da teslim edilecek hacim yaklaşık 25 milyon varil. Gemi takibi analistlerine göre siparişler bu aylık ticaret döngüsünün geri kalanında da düşük kalırsa Asya, Kasım'da yedi yılın en düşük ABD ham petrolü hacmini alabilir.

Hürmüz kaynaklı gemi sıkıntısı

Habere göre ABD'nin ham petrol ve petrol ürünleri ihracatı Orta Doğu savaşının ilk haftalarında rekor seviyeye çıktı. Ancak çatışma ve Orta Doğulu üreticilerin petrolü Hürmüz Boğazı'ndan çıkarma girişimleri küresel tanker piyasasını bozdu. Petrol arzı ve yakıt krizlerinin üzerine bir de nakliye krizi eklendi. Savaş ticaret rotalarını ve düzenlerini yeniden şekillendirdi; daha fazla tanker verimsiz ve uzun seferlerde bağlı kaldı.

Hürmüz Boğazı'ndan artan petrol akışı çoğunlukla Umman Körfezi'ndeki gemiden gemiye (STS) aktarımlarla gerçekleşiyor. Süper tankerler boğaz dışındaki aktarımlar için haftalarca bekliyor. Bu da ABD Körfez Kıyısı–Asya gibi diğer kilit rotalarda çok büyük ham petrol taşıyıcısı (VLCC) bulunabilirliğini sınırlıyor. Umman Körfezi'ndeki servis filosu yaklaşık 80 VLCC'ye genişledi. Kpler'e göre ortalama gidiş-dönüş seferi süresi 23 güne ulaştı. Haber, Irak'ın Basra'sı ile Umman açıklarındaki Sohar arasındaki gidiş-dönüş için optimum sürenin 9-10 gün olduğunu yazıyor; 23 gün bunun iki katından fazla.

Basra Körfezi'nden ve Umman Körfezi'nden ham petrol taşımak için ödenen rekor oranlar da tankerleri riskli ama çok kazançlı Orta Doğu ticaretine çekiyor. Bu, diğer hatlarda gemi sıkıntısına yol açıyor.

Valero: Navlun piyasanın ana konusu

Valero Energy'nin Uluslararası Ham Petrol Tedariki ve Ticareti Başkan Yardımcısı Randy Hawkins, şirketin bu haftaki kazanç görüşmesinde navlun oranlarının artık piyasadaki ana konu olduğunu söyledi. Hawkins'e göre bir VLCC'yi Körfez Kıyısı'ndan Asya'ya taşımanın maliyeti şu anda ortalama varil başına 30-35 dolar. 2025 ortalaması ise yaklaşık 5 dolardı. Hawkins, navlun artışının küresel ham petrol fiyatlamasında ciddi aksamalara yol açtığını belirtti. Rafineriler kendilerine daha yakın varil ararken satıcılar navlun maliyetini karşılamak için indirim yapmak zorunda kalıyor.

Asyalı alıcılar Orta Doğu ham petrolüne yöneliyor ve maliyeti düşürmek için bu alımları teslim bazlı yapıyor. Avrupa'da rafineriler, tanker oranlarındaki sıçrama nedeniyle bölge içindeki yakın hacimleri tercih ediyor.

Avrupa ve Orta Doğu ham petrolüne artan talep bazı türlerdeki primleri yukarı çekiyor. Dated Brent geçen hafta Brent'e göre varil başına 20 dolarlık rekor primde bulundu. Wood Mackenzie verilerine göre Norveç'in orta ağır-ekşi ham petrolü Johan Sverdrup, Brent'e göre varil başına 24 dolarlık rekor prime ulaştı.

Afrika ve ABD ham petrollerinde ise primler düşüyor, iskontolar genişliyor. Haber nedeni, bu varillerin Asya'ya uzun seferlerle taşınmasının yüksek navlun maliyeti olarak gösteriyor. Batı Afrika ham petrol fiyatları rekor düşük iskontolara geriledi; bazı türlerde iskonto, yüksek nakliye maliyetini dengelemek için varil başına eksi 20 dolara indi.

ABD piyasasında Link Data Services tahminlerine göre (Bloomberg'de alıntılandı) Midland East Houston (MEH) merkezindeki WTI primi, Eylül başındaki varil başına 3 doların üzerindeki seviyeden WTI'ın 0,25 dolar üzerine geriledi. Birçok Orta Doğu türüne benzeyen, ABD Meksika Körfezi'nin orta ağır-ekşi Mars ham petrolünün primi ise Mart sonundaki varil başına 17,50 dolardan 6 dolara düştü.