Carney'nin 21-24 Ekim'deki Türkiye ziyaretinde nükleer, LNG ve savunma gündemde

Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Türkiye ziyareti 21-24 Ekim tarihleri arasında yapılacak. Haberde, ziyaretin enerji ve savunma sanayiinde yeni anlaşmaların önünü açabilecek görüşmelere sahne olması bekleniyor. Carney'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile 22 Ekim Perşembe günü Ankara'da bir araya gelmesi öngörülüyor. Gündemde, Türkiye'nin Karadeniz kıyısında kurmayı planladığı nükleer güç santrali de var.

Haberde, iki ülkenin enerji, savunma, ekonomi ve diplomatik ilişkileri kapsayan ortak bir bildiri üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Ziyaret sırasında beklenen bu bildirinin işbirliğinin siyasi çerçevesini güçlendirebileceği ifade ediliyor. Bildiri, Sinop nükleer santrali için kesin yatırım kararı, yüklenici seçimi veya inşaat sözleşmesi imzalandığı anlamına gelmeyecek.

Nükleerde Kanada seçeneği

Türkiye'nin Akkuyu'nun ardından hayata geçirmeyi planladığı ikinci nükleer santral için Kanada'nın CANDU reaktör teknolojisi değerlendiriliyor. Görüşmeler kapsamında, Kanadalı şirketin projeye yönelik olası teklifinin uygulanabilirliğini inceleyecek ortak bir çalışma grubu kurulması bekleniyor. Mart ayında Türkiye Nükleer Enerji AŞ ile Kanadalı AtkinsRéalis arasında, CANDU teknolojisinin Türkiye'de uygulanabilirliğinin değerlendirilmesini öngören bir mutabakat zaptı imzalanmıştı. Kanada seçeneğinin yeniden gündeme gelmesi bu adımın devamı niteliğinde.

Türkiye yeni nükleer santral projeleri için yalnızca Kanada ile görüşmüyor. Güney Kore'nin Korea Electric Power Corporation şirketi ile Çin'in State Power Investment Corporation şirketi de olası işbirliği seçenekleri arasında. Hangi ülke veya teknolojiyle ilerleneceğine ilişkin kesinleşmiş bir karar yok.

Türkiye, Akkuyu'nun ardından Sinop ve Trakya'da yeni santraller kurmayı hedefliyor. Uzun vadeli planlarda 2050 yılına kadar 20 bin megavat nükleer kapasiteye ulaşılması öngörülüyor. Kanada, Çin ve Güney Kore ile sürdürülen görüşmelerde teknoloji seçimi, finansman koşulları, maliyet ve yerli sanayiye sağlanacak katkı belirleyici olacak. Sinop projesinin geleceği teknik ve ticari müzakerelerin sonucuna bağlı. Yeni görüşmelerin, teknik incelemeleri daha somut bir proje değerlendirmesine dönüştürüp dönüştürmeyeceği izlenecek.

LNG ve kritik mineraller

Enerji görüşmelerinin ikinci önemli başlığını sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) oluşturuyor. Türkiye'nin Kanada'dan LNG tedarik etme ihtimalinin ele alınması bekleniyor. Kritik minerallerde işbirliği de gündemde. Haberde, görüşmelerin Türkiye açısından doğal gaz tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi bakımından önem taşıdığı belirtiliyor.

Olası LNG alımlarına ilişkin miktar, fiyat, sözleşme süresi ve teslimat takvimi ise henüz açıklanmadı. Görüşmelerin doğrudan bir gaz alım anlaşmasıyla sonuçlanacağı da kesinleşmiş değil.

Savunma, ticaret ve iş dünyası

Ziyarette savunma sanayii işbirliğinin genişletilmesi hedefleniyor. İnsansız hava araçları, deniz platformları ve savunma teknolojileri temasların öne çıkan başlıkları arasında. Kanada, 2024 yılında Türkiye'ye yönelik bazı savunma sanayii ihracat kısıtlamalarını kaldırmıştı. Bu adım özellikle insansız hava araçlarında kullanılan optik sistemler bakımından önem taşıyordu. Yeni görüşmelerde teknolojik işbirliği ve ortak üretim olanaklarının değerlendirilmesi bekleniyor. Savunma alanında kısa sürede büyük ölçekli sözleşmeler imzalanacağına ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor.

Kanada Başbakanlığı'nın açıkladığı verilere göre iki ülke arasındaki mal ticareti 2025 yılında 4,3 milyar dolara ulaştı. Ticaret hacmi son beş yılda yaklaşık yüzde 50 büyüdü ve daha da artırılması hedefleniyor. Temmuz ayında başlatılan kapsamlı serbest ticaret anlaşması müzakereleri bu hedefin önemli parçalarından biri.

Carney'nin Ankara'daki siyasi temaslarının ardından 23 Ekim Cuma günü İstanbul'da iş dünyası temsilcileriyle görüşmesi bekleniyor. Bu toplantıların gündeminde enerji, havacılık, ileri teknoloji, madencilik ve savunma sanayii alanlarındaki yatırım fırsatları bulunuyor.