Çin, perovskit ve tandem güneş hücresi üretim teknolojilerinin ihracatını yasaklamayı öneriyor

Çin Ticaret Bakanlığı (Mofcom) ile Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, seçilmiş yüksek verimli perovskit ve tandem güneş enerjisi üretim teknolojilerinin ihracatının yasaklanmasını önerdi. Öneri, gelişmiş polisilikon, gofret ve kristal silikon hücre üretim bilgi birikimine yönelik yeni kısıtlamaları da içeriyor.

Öneriler 16 Ekim'de, 2026 tarihli 48 No'lu Ortak Duyuru ile yayımlandı. Kabul edilirse Çin'in İhracatı Yasaklanan veya Kısıtlanan Teknolojiler Kataloğu'na 12 fotovoltaik teknoloji eklenecek. Güneş enerjisi teknolojileri, güneş enerjisi, yapay zekâ ve biyotıp gibi sektörlerde toplam 40 teknolojiyi kapsayan daha geniş bir istişarenin parçası. Kamuoyu istişaresi 15 Kasım'a kadar sürecek.

Yasak ve kısıtlama kapsamı

Perovskit tarafındaki kapsam teknik eşiklerle belirleniyor. Yasak önerisi, en az 182 mm ölçüsündeki gofretlere dayanan ve dönüşüm verimi %30 veya üzerinde olan perovskit-silikon tandem güneş hücrelerinin üretim süreçlerini ve ilgili ekipman imalat teknolojilerini içeriyor. Kaplama genişliği en az 1,1 metre olan perovskit slot-die kaplama süreçleri de kapsamda.

Büyük alanlı modüller için ayrı eşikler var. Tek eklemli perovskit modüllerde, en az 1 metrekare ölçüsündeki ve %18 veya üzeri dönüşüm verimine sahip modüllerin üretim teknolojileri kapsama giriyor. Perovskit tandem modüllerde asgari alan aynı, verim eşiği en az %28. Önerilen kontroller bu özellikleri taşıyan üretim teknolojilerini hedefliyor. Hazır modül ihracatı kapsam dışında.

Polisilikon ve gofret tarafında da yasaklanması önerilen teknolojiler var. Bunlar arasında, tek hat yıllık kapasitesi en az 250.000 metrik ton olan triklorosilan üretimi için soğuk hidrojenasyonlu akışkan yataklı süreçler ile yıllık kapasitesi en az 20.000 metrik ton olan silan bazlı akışkan yataklı süreçler yer alıyor. Taslak ayrıca kalınlığı en fazla 70 mikrometre olan silikon gofretlerin üretim süreçlerini, ince kristal silikon hücreler için belirli kenar pasivasyon teknolojilerini ve bunlarla ilgili ekipman imalat bilgi birikimini kapsıyor.

Kısıtlı ihracat kategorisi, yıllık kapasitesi en az 30.000 metrik ton olan hatlar için polisilikon tesisi mühendislik teknolojilerini ve gelişmiş kristal çekme ile gofret kesme süreçlerini içeriyor. Kategori ayrıca TOPCon, arka kontaklı (BC) ve heterojunction (HJT) güneş hücreleri için belirli yüksek performanslı üretim süreçlerini kapsıyor. Bunlar arasında biriktirme, pasivasyon, difüzyon ve metalizasyon teknolojileri var. HJT hükümleri, uzay uygulamalarıyla ilgili hava kütlesi sıfır (AM0) aydınlatma koşullarında değerlendirilen bazı p-tipi teknolojileri de içeriyor.

Yasak ile kısıtlama farkı ve kayıt zorunluluğu

Çin'in teknoloji ithalat ve ihracat düzenlemelerine göre yasaklı teknolojiler ihraç edilemiyor. Kısıtlı teknolojiler ise yalnızca hükümet onayı ve gerekli lisanslarla yurt dışına aktarılabiliyor. Önerilen ihracat yasakları ve lisans şartları henüz yürürlüğe girmedi.

Buna karşılık Mofcom'un ayrı bir geçici kayıt zorunluluğu, duyurunun yayımlandığı 16 Ekim'de yürürlüğe girdi. Şirketler, listelenen teknolojilerin planlanan ihracatını, nitelikli kilit ekipman dahil, transferden önce Mofcom'un çevrimiçi sistemi üzerinden kaydettirmek zorunda. Zorunluluk fikri mülkiyet transferlerini, yurt dışı teknoloji lisanslamayı ve yabancı kuruluşları ilgilendiren mülkiyet veya kontrol değişikliklerini kapsıyor. Başlamış ancak henüz tamamlanmamış işlemler de kapsamda.

Mofcom'un gerekçesi ve pv magazine'in değerlendirmesi

Mofcom, önerilerin ulusal güvenlik kaygılarını ele aldığını belirtti. Bakanlık gerekçe olarak fotovoltaik teknolojilerin havacılık, savunma ve diğer hassas sektörlerde giderek daha fazla uygulama bulmasını gösterdi. Mofcom'a göre belirtilen eşiklerin altında kalan teknolojiler ile kontrollü teknolojilerle üretilmiş nihai ürünler önerilen kapsamın dışında. Bakanlık, önlemlerin belirli bir ülkeyi, bölgeyi veya şirketi hedef almadığını da ekledi.

pv magazine'in değerlendirmesine göre nihai güneş hücresi ve modül ihracatı doğrudan etkilenmeyecek. Buna karşılık teknoloji lisanslama, yurt dışı üretim hattı kurulumu ve devreye alma, ekipman ihracatı ve sahada teknik destek yoluyla kontrollü üretim bilgi birikiminin aktarımı yasaklanabilir veya hükümet onayına bağlanabilir. pv magazine kısa vadede önlemlerin yurt dışındaki fotovoltaik üretim projelerini geciktirebileceğini, uyum maliyetlerini artırabileceğini ve gelişmiş Çin üretim teknolojilerinin yurt dışında kullanımını sınırlayabileceğini belirtiyor.

Yayına göre uzun vadede kısıtlamalar, yeni nesil fotovoltaik üretim teknolojilerinin uluslararası yayılımı üzerindeki Çin etkisini güçlendirebilir. Bu da yurt dışı üreticilerin teknoloji açığını kapatma çabalarını yavaşlatabilir. Öneriler kabul edilirse kontroller, bazı en gelişmiş üretim teknolojilerine yurt dışı erişimi sınırlayarak Çin'in gelişmiş fotovoltaik imalattaki konumunu pekiştirebilir. pv magazine'in aktardığı bir diğer olasılık ise daha sıkı kontrollerin Çinli üreticilerin uluslararası genişleme planlarını zorlaştırması, ticaret gerilimlerini artırması ya da misilleme önlemlerine yol açması.