GECO'nun önerdiği Bakü–Macaristan Yeşil Enerji Koridoru 22,1 milyar avro değerinde gösterildi

Azerbaycan'ın Bakü kentinden Macaristan'a uzanması önerilen Yeşil Enerji Koridoru'nun iletim kısmı 14,3 milyar avro olarak değerlendiriliyor. Projeyi geliştiren Green Energy Corridor Power Co. (GECO), koridora tahsis edilecek yenilenebilir elektrik üretim kapasitesi için ayrıca 7,8 milyar avro öngörüyor. Şirkete göre bu kalem iletim bölümünden ayrı hesaplanıyor. Son güncellemede koridorun toplam değeri 22,1 milyar avro olarak gösterildi.

Ortaklık yapısı ve hedefler

Bükreş'te kayıtlı GECO, Azerbaycan, Gürcistan, Romanya ve Macaristan'ı birbirine bağlayan bir elektrik iletim sistemini tasarlamak, finansmanını sağlamak, inşa etmek ve işletmek için kuruldu. Ortak girişimi iletim sistemi operatörleri AzerEnerji, Georgian State Electrosystem (GSE) ve Romanya'dan Transelectrica ile Macaristan devlet enerji şirketi MVM ve iletim sistemi operatörü MAVIR eşit olarak kontrol ediyor.

GECO, Avrupa Birliği'nin Trans-Avrupa Enerji Ağları (TEN-E) Tüzüğü kapsamında ortak ilgi projesi (PMI) olmayı hedefliyor. Projenin fizibilite çalışması Temmuz ayında onaylandı. Şirket, Avrupa Birliği'ne yıllık toplam 20 TWh elektrik aktarımına ulaşmayı amaçlıyor. İlk hattın aktarım miktarı 8 TWh olarak verildi.

Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan ise kara üzerinde ayrı bir yeşil enerji koridoru üzerinde çalışıyor.

Güzergâh, kapasite ve takvim

Proje üç güzergâhtan oluşuyor. Gürcistan ile Romanya arasında Karadeniz'in altından geçecek, her biri 1,3 GW kapasiteli üç kablo planlanıyor. Denizaltı yüksek gerilim doğru akım (HVDC) kabloları 525 kV'ta çalışacak. Constanța Sud–Albertirsa kesimi bunun dışında kalıyor ve 2 GW kapasiteli olacak.

Haritaya göre Azerbaycan ve Gürcistan'ı geçen havai ve yer altı hatlar, Anaklia ve Poti'deki kıyıya ulaşıyor. Ksani ve Tskaltubo'daki konvertör istasyonları koridoru Gürcistan şebekesine iki yönlü bağlıyor. Böylece Gürcistan yenilenebilir elektrik fazlasını ihraç edebilecek, ihtiyaç duyduğunda ithal edebilecek.

Gürcistan kıyısından Karadeniz'i geçen denizaltı kablolarının her biri yaklaşık 1.120 km uzunluğunda. Kablolar çoğunlukla yaklaşık 2.200 metreye varan derinliklerdeki abisal düzlükten geçiyor. Romanya'daki kara bağlantı noktası Constanța Sud.

Üç hattan ilkinin 2032'de devreye alınması planlanıyor. Hat, Bakü'den Budapeşte yakınlarındaki Albertirsa'ya uzanıyor ve en uzun hat olarak tanımlanıyor. Uzunluğu üç bin kilometreden fazla; bu değer Anaklia ile Karadeniz'in karşı kıyısındaki Constanța Sud arasındaki geçişi de içeriyor. İkinci hattın 2036'da tamamlanması öngörülüyor ve hat Bükreş yakınlarındaki Domnești'ye ulaşıyor.

Hidrojen seçeneği ve deniz çalışmaları

Katılımcılar, koridor kapsamında Bakü'den Albertirsa'ya kadar uzanan bir hidrojen boru hattı olasılığını da değerlendiriyor. Sunuma göre çapı 16 ile 36 inç arasında değişen beş seçenek var. Bunlar yılda 100.000 ile 950.000 ton arasında, yani 3,3 TWh ile 31,7 TWh arasında taşıma kapasitesine karşılık geliyor. Bu yatırımın 6,6 milyar avro ile 13 milyar avro arasında olacağı öngörülüyor.

Karadeniz, dünyanın en büyük oksijensiz (anoksik) deniz havzası. 150-200 metre derinlikten sonra çözünmüş oksijen kalmıyor, hidrojen sülfür bulunuyor ve derin deniz tabanındaki yaşam çok sınırlı. Kabloların büyük bölümü bu bölgeden geçecek. GECO'ya göre deniz çalışmaları bu nedenle kıta sahanlığına ve Gürcistan ile Romanya'daki kıyı çıkış noktalarına odaklanıyor; bu bölgelerde yaşam alanları, balıkçılık ve turizm en hassas durumda. Çalışmalar, oksijensiz suyun koruduğu derin su kültürel mirasını da kapsıyor.