Savaşta hasar gören rafineriler akaryakıtta talep-arz açığını sürdürüyor

OilPrice.com'da Irina Slav imzasıyla yayımlanan analiz, savaşta hasar gören rafinerilerin küresel akaryakıt arzına etkisini ele alıyor. ABD'li rafineriler yakıt sıkışıklığı başladığından beri üretimi artırıyor. Buna rağmen askeri eylemlerle devre dışı kalan tesisler nedeniyle talep ile arz arasındaki açık kapanmış değil.

Körfez'de rafinerilere yönelik saldırılar

OilPrice.com'a göre on yıl önce Avrupa ülkeleri rafinerileri kapatırken Körfez'deki petrol devletleri yeni rafineriler inşa ediyordu. Yemenli Husiler, Suudi altyapısına yönelik son saldırı olarak günlük 550.000 varil kapasiteli Ras Tanura rafinerisini hedef aldıklarını öne sürdü. Suudi yetkililer saldırıyı doğrulamadı. Husilerin düzenli olarak Aramco altyapısını hedef aldığı belirtiliyor.

Bu saldırılara, bu yılın başında ABD ve İsrail saldırılarına karşılık İran'ın yaptığı misilleme vuruşlarının Körfez ülkelerindeki rafinerilerde yarattığı hasar ekleniyor. İran, ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan Körfez komşularının hedef olduğu uyarısını defalarca yineledi.

Başkan Trump bu ayın başında, 3 Kasım'daki ara seçimlerden sonra İran'a karşı çatışmaları yeniden başlatmakla tehdit etti. Wall Street Journal da bu hafta, adı açıklanmayan kaynaklara dayanarak Washington'ın Körfez müttefiklerini seçimlerden sonra kısa süreli ve yoğun bir askeri harekâta hazırlanmaları konusunda uyardığını bildirdi.

Rus rafinerileri ve ihracat kısıtları

Ukrayna ordusu son birkaç ayda Rus rafinerilerine 100'den fazla dron saldırısı düzenledi. Wall Street Journal'ın bu haftaki haberine göre yaklaşık 30 rafineri hedef alındı. Bu tesisler Rusya'nın toplam rafinaj kapasitesinin %80'ini oluşturuyor. Söz konusu kapasite saldırılardan önce günlük 6,1 milyon varildi. Pazar danışmanlık şirketi Industrial Info Resources'a göre hasar gören rafinerilerin toplam kapasitesi günlük 1,6 milyon varile düştü.

Saldırılar nedeniyle Rusya bu yılın başında dizel ihracatını yasakladı, benzin ihracatını da kısıtladı. OilPrice.com'a göre bu adım, Orta Doğu'daki savaşın ortasında küresel akaryakıt arzını daha da zorlaştırdı. Küresel ekonominin temel yakıtı sayılan dizelde fiyatlar tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Siyasi liderler de çıkış yolu aramaya koyuldu.

Reuters ise bu hafta, adı açıklanmayan sektör kaynaklarına dayanarak Rusya'nın rafinerilerini onardığını ve dizel üretiminin arttığını bildirdi. Bu kaynaklara göre rafinaj oranları Ekim başından ayın ikinci yarısına kadar %25 artarak günlük yaklaşık 5 milyon varile ulaştı. Reuters, Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak'a atıfla artışın, rafinerilerin yerli üretim ekipmanla onarılması sayesinde mümkün olduğunu aktardı.

ABD-Rusya dizel anlaşması ve fiyat görünümü

ABD Başkanı, Rusya Devlet Başkanı ile gelecek ay ABD'ye ve uluslararası piyasalara 300.000 ton dizel teslimatı için anlaşma yaptı. Dizel yolda, ancak analistler bu hacmin önemini sorguluyor. OilPrice.com, bu ilk sevkiyatın günlük 75.000 varile denk geldiğini belirtiyor. Kaynak bu miktarı yalnızca ABD'nin değil, tüm dünyanın yakıt talebi karşısında devede kulak olarak niteliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Genel Sekreteri Fatih Birol bu hafta, ham petrol ve doğal gaz fiyatlarının gelecek yıl da yüksek kalacağı uyarısını yaptı. Birol'a göre ürün fiyatları çok daha yüksek.

Bazı kişiler, en son IEA'dan Birol, bu durumun elektrikli ulaşıma geçişi hızlandıracağını öngördü. OilPrice.com ise yakıtta talep ile arz arasındaki açığın sürmesini, bu geçişin söylemesi kolay ama uygulaması zor olduğunun kanıtı sayıyor. Kaynağa göre süreç, birçok kişinin umduğundan uzun sürecek.