2027 Yıllık Programı: Enerji yatırımlarının 538 milyar 255 milyon liraya çıkması bekleniyor

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre enerji sektörü sabit sermaye yatırımlarının bu yıl 414 milyar 916 milyon lira olarak gerçekleşmesi tahmin ediliyor. Programda bu tutarın 2027'de yaklaşık %29,7 artışla 538 milyar 255 milyon liraya yükselmesi bekleniyor. Yatırımların 198 milyar 738 milyon lirasının kamu, 339 milyar 517 milyon lirasının özel sektör tarafından yapılacağı öngörülüyor.

Programın hedefleri arasında enerji arzının sürekli, kaliteli, sürdürülebilir, güvenli ve karşılanabilir maliyetlerle sağlanması, kaynak çeşitliliğinin artırılması ve yerli kaynakların daha etkin kullanılması yer alıyor.

Kurulu güç, nükleer ve şebeke

Program, bu yıl 131 bin 112 MW olması beklenen toplam elektrik kurulu gücünün 2027'de 140 bin 47 MW'a ulaşacağını öngörüyor. Aynı dönemde güneş kurulu gücünün 30 bin 205 MW'tan 35 bin 705 MW'a, rüzgar kurulu gücünün 16 bin 10 MW'tan 18 bin 10 MW'a çıkması bekleniyor. Yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının 2027'de %52 olması, yerli kaynaklardan üretilen elektriğin 256,5 milyar kWh'e ulaşması bekleniyor.

2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, artan elektrifikasyon ihtiyacını daha temiz kaynaklardan karşılamak için yenilenebilir elektrik üretimini artırma çalışmalarına hız verilecek. Deniz üstü rüzgara dayalı 1000 MW bağlantı kapasitesinin tahsisi için YEKA DÜRES yarışmasının yapılması planlanıyor. Şebeke esnekliği için batarya depolama kapasitesinin bu yılki 850 MW'tan gelecek yıl 2 bin 350 MW'a çıkacağı değerlendiriliyor.

Nükleer tarafta, enerjinin elektrik üretim portföyüne dahil edilmesi ve teknolojilerin yerlileştirilmesi çalışmaları kapsamında Akkuyu NGS'nin birinci ünitesinin 2027'de işletmeye alınması, ikinci ünitesinin inşaatının tamamlanması hedefleniyor. Sinop ve Trakya NGS projelerinde, teknoloji sağlayıcı ülke veya şirketlerle yapılacak anlaşmalara esas taslak temel prensiplerin belirlenmesi öngörülüyor. Yeni nesil reaktörler, küçük modüler reaktörler, mikro reaktörler ve araştırma reaktörü tasarımına yönelik iki projenin tamamlanması planlanıyor. Nükleer füzyon projesinin %80'inin 2027'de tamamlanması öngörülüyor.

Yenilenebilir yatırımların şebekeye entegrasyonu için iletim yatırımları sürecek. Toplam 1585 MVA kapasiteli 12 trafo merkezi ile 1300 km'lik iletim hattının inşası tamamlanacak. Yüksek gerilimli doğru akım hatlarına yönelik hazırlık çalışmaları da yürütülecek. Tortum-Ahıska enterkonneksiyon hattının tesisine yönelik çalışmaların %60'ının tamamlanması öngörülüyor. Vize Havza-Maritsa East 2 hattına ilişkin anlaşma hazırlıklarının bitirilmesi hedefleniyor. Akıllı şebeke altyapısı için yürütülen Milli SCADA Sistemi Projesi'nde %60 ilerleme sağlanması planlanıyor.

Doğal gaz ve petrol

Programda yer altı doğal gaz depolama kapasitesinin 2026'da beklenen 6,8 milyar m³'ten 2027'de 7,8 milyar m³'e çıkarılması hedefleniyor. Arz güvenliğini güçlendirmeye yönelik yatırımlar sürecek. Tuz Gölü Yer Altı Doğal Gaz Depolama Projesi kapsamında 1 milyar m³'lük kapasite devreye alınacak. Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda 8 kuyuda sondaj, 12 kuyuda alt tamamlama ve 17 kuyuda üst tamamlama işlemi yapılacak.

Bu yıl 3,3 milyar m³ olması beklenen yıllık doğal gaz üretiminin 2027'de 7 milyar m³'e çıkarılması hedefleniyor. Günlük ham petrol üretiminin ise 135 bin varilden 144 bin varile yükseltilmesi amaçlanıyor. Arama ve üretim kapsamında kara ve deniz alanlarında 293 kuyuda sondaj yapılması, 10 bin 775 km²'lik alanda üç boyutlu sismik veri toplanması planlanıyor. TPAO'nun yurt dışı faaliyetlerini genişletmek için iki yeni petrol ve doğal gaz arama-üretim proje anlaşması yapılması öngörülüyor.

Madencilik

Madencilik sektöründe bu yıl 700 milyar 321 milyon lira olarak tahmin edilen sabit sermaye yatırımlarının 2027'de yaklaşık 884 milyar 985 milyon liraya ulaşması bekleniyor. Bu yatırımların 374 milyar 155 milyon lirasının kamu, 510 milyar 829 milyon lirasının özel sektör tarafından yapılması planlanıyor. Enerji ve sanayinin ham madde ihtiyacının karşılanması ile kritik minerallerde arz güvenliğinin güçlendirilmesi için madencilik yatırımlarına ağırlık verilecek.

2027'de maden arama ve araştırma faaliyetleri kapsamında 700 bin metre sondaj yapılması, 31 bin 500 km²'lik alanda detay etüt gerçekleştirilmesi ve 24 bin 425 km havadan jeofizik araştırması yürütülmesi hedefleniyor. Jeotermal kaynak aramalarında 10 bin metre sondaj planlanıyor.

Program, başta nadir toprak elementleri ve lityum olmak üzere stratejik ve kritik ham maddelerde arz güvenliği için rezerv sahibi ülkelerle iş birliği çalışmaları öngörüyor. Bu çalışmalar teknoloji transferini ve yurt dışı madencilik faaliyetlerini kapsıyor. Stratejik kritik ham maddeler ile nadir toprak elementlerinin yurt dışında aranmasına yönelik iki yeni proje oluşturulacak. Yurt içinde ara ve uç ürün üretim tesisi kurulması şartıyla bir maden sahası ihalesi yapılacak.

Madencilik ihracatının bu yılki 4,5 milyar dolardan 2027'de 7 milyar dolara yükselmesi öngörülüyor. Sektörün gayri safi yurt içi hasıladaki payının cari fiyatlarla %1'den %1,5'e çıkması da bekleniyor.