Enerji KulisiUluslararası kuruluşlar ve bölgesel iş birlikleri
Türkiye Enerji Sektörü Paydaş Rehberi · Kaynak PDF’de aç ↗
Bu bölüm, Türkiye'nin enerji ve iklim politikasını dışarıdan biçimlendiren ya da Türkiye'nin taraf, üye veya gözlemci olarak katıldığı uluslararası kuruluşları, bölgesel işbirliği örgütlerini ve sektör birliklerini kapsar. İkinci alt bölüm, uluslararası kuruluşların Türkiye'deki ofislerini ve somut program adlarını içerir; kalkınma bankaları ve uluslararası iklim fonları Bölüm 10'da, Türk sektör derneklerinin kendileri Bölüm 7'de ele alınır.
11.1 Uluslararası kuruluşlar ve Türkiye ilişkileri
Hükümetlerarası ajanslar, antlaşma sekretaryaları, düzenleyici ve iletim operatörü birlikleri, bölgesel işbirliği örgütleri, uluslararası sektör birlikleri ve Türkiye analizleri üreten yabancı araştırma kuruluşları bu alt bölümdedir. Türkiye'nin her kuruluştaki statüsü girişlerde belirtilmiştir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1974 · Dayanak: Uluslararası Enerji Programı Anlaşması (1974) · iea.org Petrol krizinin ardından 1974'te OECD çerçevesinde kurulan, Paris merkezli hükümetlerarası ajanstır; Türkiye kurucu üyeler arasındadır ve Türk ekonomist Fatih Birol 2015'ten bu yana icra direktörüdür. Üye ülkelerin acil petrol stoku yükümlülüklerini izler, arz krizlerinde ortak stok salımını koordine eder ve dünya enerji istatistiklerini derler. Üye ülkelerin enerji politikalarını düzenli akran incelemesinden geçirir; Türkiye için 2021 incelemesini, Eylül 2026'da tanıtılan yeni Türkiye incelemesi izlemiştir. World Energy Outlook, gaz ve elektrik piyasa raporları ile Türkiye ülke sayfasındaki veri tarayıcısı başlıca başvuru kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: World Energy Outlook (yıllık); Turkey 2021 Energy Policy Review; Gas Market Report (üç aylık); Electricity (yıllık piyasa raporu); World Energy Balances ve Türkiye ülke sayfası. İlişkili: ETKB, DİGM, IICEC, TÜİK, OECD, Uluslararası Enerji Ajansı Türkiye Enerji Politikası İncelemeleri
adıyla 4 Eylül 2026'da tanıtılmıştır.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2009 · Dayanak: IRENA Statüsü (Bonn, 2009) · irena.org Yenilenebilir enerjinin yaygınlaşmasını desteklemek üzere 2009'da Bonn'da imzalanan statüyle kurulan, Abu Dabi merkezli hükümetlerarası kuruluştur; Türkiye üye devletler arasındadır. Ülkelerden derlediği kurulu güç ve üretim istatistiklerini, teknoloji maliyet analizlerini ve enerji
dönüşümü senaryolarını yayımlar; üye ülkelere yol haritası ve politika danışmanlığı verir. Türkiye için hazırladığı REmap çalışması, yenilenebilir kaynakların 2030 perspektifindeki potansiyelini tartışmaya açan ilk kapsamlı uluslararası değerlendirmelerden biri olmuştur. Kurulu güç verileri, YEKA ve lisanssız üretimle büyüyen güneş ve rüzgar kapasitesinin uluslararası karşılaştırmasında kullanılır. Renewable Capacity Statistics, Renewable Power Generation Costs ve World Energy Transitions Outlook düzenli yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Renewable Capacity Statistics (yıllık); Renewable Power Generation Costs (yıllık); World Energy Transitions Outlook; Renewable Energy Prospects: Turkey (REmap). İlişkili: ETKB, EİGM, IEA
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1957 · Dayanak: IAEA Statüsü (1956) · iaea.org 1957'de kurulan, Viyana merkezli ve Birleşmiş Milletler sistemiyle ilişkili özerk hükümetlerarası kuruluştur; Türkiye kuruluşundan bu yana üyedir. Nükleer malzemenin barışçıl amaçlarla kullanımını güvenlik denetimleri (safeguards) ile doğrular, nükleer güvenlik standartlarını yayımlar ve teknik işbirliği projeleri yürütür. Türkiye'nin nükleer güç programı kapsamında ulusal nükleer altyapıyı değerlendiren INIR misyonları ve düzenleyici çerçeveye yönelik gözden geçirmeler gerçekleştirmiştir. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin işletmeye alınması, NDK'nın düzenleyici kapasitesi ve Sinop ile Trakya'daki olası yeni projeler tartışılırken ajansın standartları ve misyon raporları temel referanstır. PRIS reaktör veri tabanı ve güvenlik standartları serisi başlıca kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Güvenlik Standartları Serisi (IAEA Safety Standards); PRIS (Power Reactor Information System) veri tabanı; Nuclear Technology Review (yıllık). İlişkili: NDK, Akkuyu Nükleer Anonim Şirketi, TENMAK, NEA Not: Site otomatik isteklere bot korumasıyla 403 döndürür; tarayıcıyla erişilebilir.
OECD Nükleer Enerji Ajansı (NEA)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1958 · oecd-nea.org 1958'de Avrupa Nükleer Enerji Ajansı olarak kurulan ve 1972'de bugünkü adını alan, OECD bünyesinde Paris merkezli uzmanlık ajansıdır; Türkiye üye ülkeler arasındadır. Üyeleri arasında nükleer güvenlik, radyoaktif atık yönetimi, nükleer hukuk ve ekonomi alanlarında teknik komiteler ve ortak araştırma projeleri yürütür. IAEA'dan farklı olarak denetim yetkisi yoktur; daha çok ileri nükleer ekonomilerin deneyimini paylaşan bir bilgi ağı işlevi görür. Türkiye açısından nükleer sorumluluk sözleşmeleri, atık ve söküm finansmanı ile yeni reaktör maliyetleri gibi konularda karşılaştırmalı bilgi kaynağıdır. Nuclear Energy Data yıllığı ve Uranium: Resources, Production and Demand (Kırmızı Kitap) düzenli yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Nuclear Energy Data (yıllık); Uranium: Resources, Production and Demand (Red Book, IAEA ile birlikte); Nuclear Law Bulletin. İlişkili: IAEA, OECD, NDK, TENMAK Not: Site otomatik isteklere bot korumasıyla 403 döndürür; tarayıcıyla erişilebilir.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1961 · Dayanak: OECD Sözleşmesi (Paris, 1960) · oecd.org 1961'de yürürlüğe giren sözleşmeyle kurulan, Paris merkezli uluslararası ekonomik işbirliği örgütüdür; Türkiye kurucu üyelerdendir. Üye ülkelerin ekonomi, vergi, çevre ve yatırım politikalarını akran incelemeleriyle değerlendirir; IEA ve NEA OECD çatısı altında çalışan özerk ajanslardır. Türkiye için düzenli Ekonomik Araştırmalar ve Çevresel Performans İncelemeleri yayımlar; bu raporlarda enerji sübvansiyonları, fosil yakıt vergilendirmesi, karbon fiyatlandırması ve kömürden çıkış gibi başlıklara yer verir. Efektif karbon oranları ve fosil yakıt destekleri veri tabanları, TR ETS ve enerji vergisi tartışmalarında karşılaştırma yapmak için kullanılır. Türkiye ülke sayfası ile OECD iLibrary üzerindeki raporlar başvuru noktasıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: OECD Economic Surveys: Türkiye; OECD Environmental Performance Reviews: Türkiye; Effective Carbon Rates; OECD Inventory of Support Measures for Fossil Fuels. İlişkili: IEA, NEA, HMB, SBB
Not: Site otomatik isteklere bot korumasıyla 403 döndürür; tarayıcıyla erişilebilir.
Uluslararası Enerji Forumu (IEF)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1991 · Dayanak: IEF Şartı (2011) · ief.org Enerji üreticisi ve tüketicisi ülkeleri aynı masada buluşturan, 1991'deki ilk bakanlar toplantısından doğan ve sekretaryası Riyad'da bulunan hükümetlerarası diyalog platformudur; Türkiye üye ülkeler arasındadır. Bakanlar düzeyindeki forumlar, OPEC ve IEA ile ortak sempozyumlar ve piyasa şeffaflığı çalışmaları düzenler. Petrol ve gaz verilerinin karşılaştırılabilir biçimde paylaşılmasını sağlayan Ortak Kuruluşlar Veri Girişimi JODI'yi koordine eder. Hem büyük bir ithalatçı hem de transit ülke olan Türkiye için arz güvenliği ve fiyat oynaklığı tartışmalarında üretici ile tüketici bakış açılarını birlikte izlemeye imkan verir. JODI Oil ve JODI Gas veri tabanları ile IEF bakanlar forumu çıktıları başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: JODI Oil World Database; JODI Gas World Database; IEF Bakanlar Forumu bildirgeleri. İlişkili: ETKB, BOTAŞ, IEA
Enerji Şartı Antlaşması Sekretaryası (ECT)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1994 · Dayanak: Enerji Şartı Antlaşması (Lizbon, 1994) · energycharter.org Enerji alanında yatırım koruması, ticaret, transit ve uyuşmazlık çözümünü düzenleyen, 1994'te imzalanıp 1998'de yürürlüğe giren çok taraflı antlaşma ile Brüksel'deki sekretaryasını ifade eder; Türkiye akit taraftır. Yabancı yatırımcılara devlet aleyhine uluslararası tahkim yolu açması nedeniyle enerji yatırım uyuşmazlıklarında sıkça başvurulan bir çerçevedir. İklim politikalarıyla çeliştiği gerekçesiyle İtalya 2016'da, Avrupa Birliği, Euratom ve AB üyelerinin bir kısmı ile Birleşik Krallık ise 2023-2025 döneminde antlaşmadan çekilmiş, Aralık 2024'te modernize edilmiş metin kabul edilmiştir. Türkiye'nin transit ülke rolü ve yenilenebilir enerji yatırımcılarının hukuki güvenceleri açısından önemini korur. Üye listesi, tahkim davaları veri tabanı ve yatırım iklimi raporları sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Antlaşma metni ve modernizasyon belgeleri; Yatırım uyuşmazlıkları (ECT cases) listesi; Investment Climate and Market Structure Reviews. İlişkili: DİGM, Dışişleri Bakanlığı, BOTAŞ Not: Türkiye, sekretaryanın üye ve gözlemciler sayfasında akit taraflar arasında listelenmektedir (Eylül 2026).
Enerji Topluluğu (EnC)
community.org AB enerji mevzuatını Güneydoğu Avrupa ve Karadeniz bölgesindeki komşu ülkelere yaymak amacıyla 2005'te Atina'da imzalanan antlaşmayla kurulan, sekretaryası Viyana'da bulunan uluslararası kuruluştur; akit taraflar Batı Balkan ülkeleri, Ukrayna, Moldova ve Gürcistan'dır, Türkiye ise gözlemci statüsündedir. Akit tarafların elektrik, gaz, yenilenebilir enerji, verimlilik ve rekabet kurallarını AB müktesebatına uyumlamasını izler, uygulama raporları yayımlar ve ihlal süreçleri yürütür. Türkiye için bölgesel piyasa entegrasyonu, Güneydoğu Avrupa elektrik ve gaz bağlantıları ile SKDM'nin komşu ülkelere etkisi konularında izlenmesi gereken bir platformdur. Yıllık Uygulama Raporu ve Enerji Topluluğu Düzenleyici Kurulu yayınları başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Annual Implementation Report (yıllık); Energy Community Regulatory Board (ECRB) raporları. İlişkili: DİGM, EPDK, ENTSO-E, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu
enerji işbirliği sayfasında teyit edilmiştir. Taslaktaki id: enerji-toplulugu-energy-community.
Avrupa Elektrik İletim Sistemi Operatörleri Ağı (ENTSO-E)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2009 · Dayanak: AB 714/2009 sayılı Tüzük · entsoe.eu AB'nin üçüncü enerji paketiyle 2009'da kurulan, Brüksel merkezli Avrupa iletim sistemi operatörleri birliğidir; şebeke kodlarını hazırlar, on yıllık şebeke geliştirme planını ve arz yeterliliği değerlendirmelerini yayımlar. Türkiye elektrik sistemi 2010'da deneme amaçlı olarak Kıta Avrupası
senkron alanına bağlanmış, Nisan 2015'te uzun vadeli anlaşma imzalanmış ve TEİAŞ Ocak 2016'da gözlemci üye olmuştur. Bu bağlantı Bulgaristan ve Yunanistan üzerinden sınır ötesi ticaretin, iletim kapasitesi tahsislerinin ve sistem işletme kurallarının temelini oluşturur. Bölgesel elektrik ticareti ve yenilenebilir entegrasyonu tartışmalarında referanstır. Şeffaflık Platformu, TYNDP ve ERAA raporları başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: ENTSO-E Transparency Platform; Ten-Year Network Development Plan (TYNDP); European Resource Adequacy Assessment (ERAA). İlişkili: TEİAŞ, EPİAŞ, EPDK, EnC
sayfasından teyit edilmiştir.
Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği (ERRA)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2000 · erranet.org Orta ve Doğu Avrupa ile Avrasya'daki enerji düzenleyici kurumlarının 2000'de oluşturduğu, Budapeşte merkezli gönüllü birliktir; üyeleri arasında Avrupa, Asya, Afrika ve Ortadoğu'dan düzenleyiciler bulunur. EPDK 2002'den bu yana üyedir. Tarife belirleme, lisanslama, piyasa izleme ve tüketici koruma konularında eğitim programları, çalıştaylar ve üyeler arası karşılaştırmalı çalışmalar yürütür; düzenleyici personel için uzmanlık eğitimi ERRA'nın en bilinen hizmetidir. Performansa dayalı tarife, dağıtım şirketi getiri oranları ve piyasa gözetimi gibi EPDK gündemindeki konularda bölgesel uygulamaların izlenmesini sağlar. Yıllık enerji düzenleme konferansı, eğitim takvimi ve tarife veri tabanı başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: ERRA Tarife ve Düzenleme veri tabanı; Yıllık Enerji Düzenleme Konferansı; Eğitim kursları takvimi. İlişkili: EPDK, MEDREG Not: EPDK, ERRA üye listesinde Energy Market Regulatory Authority (EMRA) adıyla yer alır (Eylül 2026).
Akdeniz Enerji Düzenleyicileri Birliği (MEDREG)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2007 · medreg-regulators.org Akdeniz havzasındaki elektrik ve doğal gaz düzenleyici kurumlarını bir araya getiren, 2007'de dernek statüsüne kavuşan ve sekretaryası İtalya'da bulunan birliktir; kuzey ve güney kıyı ülkelerinin düzenleyicileri üyedir, EPDK de üyeler arasındadır. Elektrik, gaz, yenilenebilir enerji ve tüketici konularında çalışma grupları aracılığıyla ortak raporlar hazırlar, düzenleyiciler arasında deneyim aktarımı ve eğitim programları düzenler; faaliyetleri büyük ölçüde AB desteğiyle yürütülür. Doğu Akdeniz gaz kaynakları, Akdeniz enterkonneksiyonları ve bölgesel yenilenebilir enerji işbirliği tartışmalarında düzenleyici bakış açısını temsil eder. Çalışma grubu raporları, yıllık faaliyet raporu ve düzenleyici göstergeler başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yıllık faaliyet raporu; Elektrik ve gaz çalışma grubu raporları; MEDREG Regulatory Indicators. İlişkili: EPDK, ERRA, Med-TSO Not: Taslakta MEDREG ile Med-TSO tek girişteydi; iki ayrı kuruluş olduğu için ayrıldı.
Akdeniz İletim Sistemi Operatörleri Birliği (Med-TSO)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2012 · med-tso.org Akdeniz ülkelerinin elektrik iletim sistemi operatörlerinin 2012'de Roma'da kurduğu birliktir; TEİAŞ Türkiye adına üyedir. Akdeniz çevresinde birbirine bağlı ve koordineli işletilen bir elektrik sistemi hedefiyle ortak şebeke planlaması, enterkonneksiyon projelerinin teknik değerlendirmesi, işletme kurallarının uyumlaştırılması ve kapasite geliştirme çalışmaları yürütür. Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Güney Avrupa arasındaki kablo ve hat projeleri ile yenilenebilir enerji ticareti senaryolarında iletim operatörlerinin ortak görüşünü üretir. Türkiye'nin ENTSO-E dışındaki komşu sistemlerle bağlantı seçeneklerinin değerlendirilmesinde referans niteliğindedir. Akdeniz Ana Planı ve proje raporları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Mediterranean Master Plan of Interconnections; Teknik çalışma raporları. İlişkili: TEİAŞ, ENTSO-E, MEDREG Not: TEİAŞ'ın üyeliği kuruluşun üye listesinden teyit edilmiştir (Eylül 2026).
Avrupa Elektrik Sanayi Birliği (Eurelectric)
Uluslararası kuruluş · eurelectric.org Avrupa elektrik sektörünün üretim, dağıtım ve tedarik şirketlerini ulusal birlikler aracılığıyla temsil eden, Brüksel merkezli sektör birliğidir. AB kurumları nezdinde elektrik piyasası tasarımı, şebeke yatırımları, elektrifikasyon ve karbon fiyatlandırması konularında lobi ve politika çalışması yürütür. Türkiye, 2005'ten bu yana TESAB aracılığıyla temsil edilir; TESAB bu üyeliği TEK ve TEAŞ'tan devralmış olup yönetim kurulunda Türkiye'yi temsil eder. AB elektrik piyasası reformu, SKDM'nin elektrik ithalatına uygulanması ve dağıtım şebekesi yatırımlarının finansmanı gibi konularda Avrupa sektör görüşünü izlemek için başvurulur. Power Barometer raporu, politika belgeleri ve yıllık Power Summit etkinliği başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Power Barometer (yıllık); Politika belgeleri ve pozisyon kâğıtları; Power Summit (yıllık etkinlik). İlişkili: TESAB, EÜAŞ, TEİAŞ
Türk derneklerinin üye olduğu Avrupa enerji sektörü birlikleri
Uluslararası kuruluş Brüksel merkezli, belirli bir teknoloji veya yakıtın AB politikalarındaki çıkarlarını savunan sektör birliklerini kapsayan kategori girişidir. Başlıcaları WindEurope, SolarPower Europe, Avrupa Jeotermal Enerji Konseyi EGEC, COGEN Europe, Hydrogen Europe, Avrupa Enerji Depolama Birliği EASE ve Eurogas'tır. Türk sektör dernekleri bu yapılara üye olarak Avrupa mevzuat hazırlıklarını takip eder; TÜREB WindEurope, GENSED SolarPower Europe, TÜRKOTED ise COGEN Europe üyeliğini beyan etmiştir. AB'nin yenilenebilir enerji direktifleri, SKDM, yeşil hidrojen standartları ve tedarik zinciri kuralları Türk üreticileri doğrudan etkilediği için bu birliklerin pozisyonları önemlidir. Pazar görünümü raporları ve yıllık kongreler başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: WindEurope: Wind energy in Europe (yıllık istatistik); SolarPower Europe: Global Market Outlook ve EU Market Outlook; EGEC Geothermal Market Report; Hydrogen Europe: Clean Hydrogen Monitor. İlişkili: TÜREB, GENSED, KOJENTÜRK, JESDER, TESAB, Küresel yenilenebilir enerji sektör birlikleri
europe-egec-avrupa; Eurelectric ayrı girişte.
Küresel yenilenebilir enerji sektör birlikleri
Uluslararası kuruluş Yenilenebilir teknolojileri dünya ölçeğinde temsil eden birlikleri kapsayan kategori girişidir: Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyi GWEC, Global Solar Council, Uluslararası Jeotermal Birliği IGA ve Dünya Biyoenerji Birliği WBA. Bu kuruluşlar ulusal birlikleri ve şirketleri üye olarak toplar, küresel pazar raporları yayımlar, BM iklim müzakerelerinde ve IRENA süreçlerinde sektör adına görüş bildirir. Türkiye'den TÜREB GWEC üyesidir; Türkiye'nin rüzgar, güneş ve özellikle jeotermal kurulu gücü bu birliklerin küresel sıralamalarında düzenli olarak yer alır. Uluslararası yatırımcıların Türkiye pazarını değerlendirmesinde bu raporlar sık kullanılır. GWEC Global Wind Report ve IGA'nın dünya jeotermal kongresi başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: GWEC Global Wind Report (yıllık); Global Solar Council raporları; World Geothermal Congress bildirileri (IGA); WBA Global Bioenergy Statistics. İlişkili: TÜREB, JESDER, IRENA, Türk derneklerinin üye olduğu Avrupa enerji sektörü birlikleri Not: Siteler: gwec.net, globalsolarcouncil.org, lovegeothermal.org (IGA), worldbioenergy.org. Taslaktaki id: gwec.
Uluslararası Gaz Birliği (IGU)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1931 · igu.org Doğal gaz sektörünün küresel ölçekte en eski birliği olup 1931'de kurulmuştur; ulusal gaz birlikleri, şirketler ve kuruluşlar üyedir. Gazın enerji dönüşümündeki rolü, LNG ticareti, metan emisyonları ve düşük karbonlu gazlar konularında politika belgeleri ve teknik raporlar hazırlar; üç yılda bir Dünya Gaz Konferansı'nı düzenler, sonraki konferans Mayıs 2028'de Londra'da yapılacaktır. Türkiye'den
BOTAŞ kurucu statüde üye olarak yer alır; GAZBİR de birliğe üye olduğunu belirtmektedir. Türkiye'nin gaz ticaret merkezi hedefi, LNG ithalatındaki artış ve dağıtım şebekelerinde hidrojen karışımı tartışmalarında uluslararası sektör görüşünü izlemeye imkan verir. World LNG Report ve Global Gas Report yıllık yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: World LNG Report (yıllık); Global Gas Report (yıllık); Dünya Gaz Konferansı (üç yılda bir). İlişkili: BOTAŞ, GAZBİR Not: BOTAŞ, IGU üye rehberinde Charter Member olarak listelenmiştir (Eylül 2026).
Dünya Enerji Konseyi (WEC)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1923 · worldenergy.org 1923'te Londra'da kurulan ve enerji sektörünün tüm yakıt ve teknolojilerini kapsayan, merkezi Londra'daki küresel enerji ağıdır; ülkelerde üye komiteler aracılığıyla örgütlenir. Türkiye'deki üye komitesi Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi'dir. Enerji güvenliği, erişilebilirlik ve çevresel sürdürülebilirlik boyutlarını birlikte ölçen Enerji Üçlemi Endeksi, gündem taraması ve senaryo çalışmalarıyla tanınır. Üç yılda bir düzenlenen Dünya Enerji Kongresi'nin 2016'daki 23. oturumu İstanbul'da yapılmış ve Türkiye'nin küresel enerji diplomasisindeki görünürlüğüne katkı sağlamıştır. World Energy Trilemma Index, World Energy Issues Monitor ve senaryo raporları, DEK-TMK aracılığıyla Türkçe özetlerle de takip edilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: World Energy Trilemma Index (yıllık); World Energy Issues Monitor (yıllık); World Energy Scenarios; Dünya Enerji Kongresi (üç yılda bir). İlişkili: DEK-TMK, Türkiye Enerji Kongresi Not: Türkiye, WEC üye komiteleri listesinde yer alır; ulusal komite ayrıntıları Bölüm 7'deki DEK-TMK girişindedir.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası (UNFCCC)
(2015) · unfccc.int 1992'de kabul edilen sözleşmenin Bonn'daki sekretaryasıdır; Taraflar Konferansı COP'un hazırlıklarını yürütür, ülke raporlarını toplar ve incelemelerini koordine eder. Türkiye sözleşmeye 2004'te Ek-I ülkesi olarak taraf olmuş, Kyoto Protokolü'ne 2009'da katılmış, Paris Anlaşması'nı Ekim 2021'de onaylayarak 2053 net sıfır hedefini açıklamıştır. Güncellenmiş ulusal katkı beyanı 2030 için referans senaryoya göre yüzde 41 azaltım ve 2038'i emisyon zirve yılı olarak öngörür. Türkiye'nin kömür kapasitesi, TR ETS ve yenilenebilir hedefleri uluslararası kamuoyunda bu taahhütler üzerinden değerlendirilir. TÜİK'in hazırladığı yıllık ulusal sera gazı envanteri, ulusal bildirimler ve NDC belgeleri sekretarya sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ulusal Sera Gazı Envanteri Raporu (yıllık, Türkiye); Ulusal Bildirimler ve Şeffaflık Raporları; NDC Kayıt Sistemi. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, TÜİK, COP31, Dışişleri Bakanlığı
hedefleri UNDP Türkiye proje sayfasından teyit edilmiştir.
BM İklim Değişikliği Konferansı COP31 (Antalya, 2026) (COP31)
Etkinlik · Kuruluş: 2026 · cop31.tr/tr UNFCCC Taraflar Konferansı'nın 31. oturumudur; 9-20 Kasım 2026'da Antalya Expo Center'da, Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacaktır. Ev sahipliği için Avustralya ile varılan uzlaşı gereği COP31 Başkanlığını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, müzakerelerin başkanlığını ise Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen üstlenir. Konferans, Türkiye'nin 2053 net sıfır yolu, yenilenebilir kapasite hedefleri, kömürden çıkış takvimi ve TR ETS gibi başlıkların uluslararası ölçekte en yoğun tartışılacağı platformdur; enerji şirketleri ve dernekler Yeşil Bölge etkinlikleriyle katılım sağlar. Resmi site başkanlık öncelikleri, program, akreditasyon ve paydaş duyurularını yayımlar. Başlıca yayın ve kaynaklar: COP31 Başkanlık öncelikleri ve Aksiyon Ajandası; Yeşil Bölge ve Mavi Bölge programları. İlişkili: UNFCCC, ÇŞİDB, İDB, Dışişleri Bakanlığı
UNFCCC katılımcı bilgileri: https://unfccc.int/cop31/ifp
Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1947 · unece.org/sustainable-energy 1947'de kurulan, Cenevre merkezli beş BM bölgesel ekonomik komisyonundan biridir; Avrupa, Orta Asya ve Kuzey Amerika'dan ülkeler üyedir ve Türkiye de bu ülkeler arasındadır. Sürdürülebilir Enerji Komitesi ile doğal gaz, kömür madeni metanı ve adil geçiş, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve kaynak sınıflandırması konularındaki uzman gruplarını yönetir. Mineral ve enerji kaynaklarının raporlanmasında kullanılan Birleşmiş Milletler Kaynak Çerçeve Sınıflandırması UNFC ile kömür madenlerinde metan yönetimi rehberleri, Türkiye'nin maden ve kömür politikası açısından doğrudan ilgilidir. Kömür bölgelerinde adil geçiş, gazın rolü ve bina verimliliği tartışmalarında karşılaştırmalı analiz sunar. UNFC belgeleri ve metan yönetimi rehberleri sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: United Nations Framework Classification for Resources (UNFC); Best Practice Guidance for Effective Methane Management; Pathways to Sustainable Energy. İlişkili: MAPEG, ETKB, UNFCCC
toplu girişinden ayrıldı.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1992 · Dayanak: KEİ Şartı (1998) · bsec-organization.org Karadeniz ülkeleri arasında ekonomik işbirliğini geliştirmek amacıyla Türkiye'nin girişimiyle 1992'de İstanbul Zirve Bildirgesi ve Boğaziçi Açıklaması ile kurulan, Şartı 1998'de yürürlüğe girerek uluslararası örgüt statüsü kazanan yapıdır; Daimi Uluslararası Sekretaryası 1994'ten beri İstanbul'dadır. Enerji Çalışma Grubu aracılığıyla bakanlar toplantılarını hazırlar, elektrik enterkonneksiyonları, doğal gaz transit güzergahları, yenilenebilir enerji ve verimlilik konularında eylem planları ve bildirgeler üretir. Karadeniz'deki Sakarya gaz sahası ve bölgesel arz güvenliği tartışmalarında Türkiye'nin çok taraflı diplomasi kanallarından biridir. Enerji çalışma grubu raporları, eylem planları ve bakanlar bildirgeleri sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji Çalışma Grubu raporları ve eylem planları; Enerji bakanları bildirgeleri. İlişkili: DİGM, Dışişleri Bakanlığı, KTKB Not: Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası Bölüm 10'da (bstdb) ele alınır.
Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1985 · Dayanak: İzmir Antlaşması (1977, 1990 değişikliği) · eco.int Türkiye, İran ve Pakistan'ın 1964'te kurduğu Kalkınma İçin Bölgesel İşbirliği'nin devamı olarak 1985'te oluşturulan, merkezi Tahran'da bulunan bölgesel hükümetlerarası örgüttür; 1992'de Afganistan, Azerbaycan ve Orta Asya cumhuriyetlerinin katılımıyla on üyeye ulaşmıştır. Enerji, Maden ve Çevre Direktörlüğü eliyle enerji bakanları toplantıları düzenler, bölgesel elektrik ticareti, boru hattı bağlantıları ve temiz enerji işbirliği konularında eylem planları hazırlar. Hazar ve Orta Asya kaynaklarının Türkiye üzerinden batıya taşınması ile İran ve Türkmenistan kaynaklı gaz ve elektrik bağlantıları gibi konular gündemindedir. Bakanlar toplantısı bildirgeleri ve ECO Vizyon belgeleri sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: ECO Vision 2025; Enerji bakanları toplantısı bildirgeleri. İlişkili: DİGM, Dışişleri Bakanlığı, TDT Not: Taslakta ECO, Türk Devletleri Teşkilatı ve D-8 tek girişteydi; ayrı girişlere bölündü.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2009 · Dayanak: Nahçıvan Anlaşması (2009) · turkicstates.org 2009'da imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi adıyla kurulan, Kasım 2021 İstanbul zirvesinde bugünkü adını alan ve sekretaryası İstanbul'da bulunan hükümetlerarası örgüttür. Üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan olup Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gözlemcidir. Enerji bakanları toplantıları aracılığıyla Hazar geçişli boru hatları, Orta Koridor, elektrik enterkonneksiyonları,
yenilenebilir enerji ve kritik mineraller alanında ortak projeler ve bildirgeler üzerinde çalışır. Türkiye'nin Türkmen gazına erişim ve Güney Gaz Koridoru'nun genişlemesi tartışmalarında siyasi zemin sağlar. Zirve bildirgeleri ve enerji bakanları toplantı kararları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türk Dünyası 2040 Vizyonu; Enerji bakanları toplantısı bildirgeleri; Zirve bildirgeleri. İlişkili: DİGM, Dışişleri Bakanlığı, TANAP, ECO
alıyordu.
D-8 Ekonomik İşbirliği Örgütü (D-8)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1997 · Dayanak: İstanbul Bildirgesi (1997) · developing8.org Türkiye'nin girişimiyle 1997'de İstanbul'da kurulan, Müslüman nüfusu yoğun gelişmekte olan ülkeleri bir araya getiren ekonomik işbirliği örgütüdür; üyeleri Azerbaycan, Bangladeş, Endonezya, Mısır, İran, Malezya, Nijerya, Pakistan ve Türkiye'dir. Enerji ve Madenler başlığı altında enerji, madencilik ve yenilenebilir enerji çalışma grupları yürütür; enerji verimliliği, yenilenebilir kaynaklar ve madencilik alanında işbirliği yol haritaları, bakanlar toplantıları ve kapasite geliştirme etkinlikleri düzenler. Etkisi IEA veya AB süreçleri kadar belirleyici olmasa da Türkiye'nin Asya ve Afrika'daki enerji ve madencilik yatırımları ile teknoloji ihracatı için diplomatik kanal işlevi görür. Toplantı raporları ve ülke profilleri sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: D-8 toplantı raporları; Ülke profilleri ve göstergeler. İlişkili: Dışişleri Bakanlığı, DİGM Not: Taslakta ECO girişi içinde yer alıyordu.
Atlantic Council Türkiye Programı
Düşünce kuruluşu · atlanticcouncil.org (ilgili sayfa) Washington merkezli düşünce kuruluşu Atlantic Council'in, ABD, Türkiye ve NATO müttefikleri arasında stratejik diyalog için yürüttüğü programdır; çalışma alanları arasında enerji, ticaret, teknoloji ve güvenlik bulunur. TURKEYSource analiz yayını, ABD-Türkiye kongre-parlamento bursu, raporlar ve etkinliklerle Türkiye'nin dış politikası ve ekonomisine ilişkin tartışmaları Amerikan karar alıcılarına taşır. Kuruluşun Küresel Enerji Merkezi ile birlikte Doğu Akdeniz gazı, Güney Gaz Koridoru, Rus gazına bağımlılık ve Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi hedefi gibi konularda yorum ve rapor üretir. Washington'daki politika çevrelerinin Türkiye enerji jeopolitiğini nasıl okuduğunu izlemek için başvurulur. TURKEYSource ve program sayfasındaki raporlar başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: TURKEYSource (analiz yayını); Program raporları ve etkinlik kayıtları. İlişkili: EDAM, IICEC
girişten çıkarıldı. Taslaktaki id: atlantic-council-turkiye-in-turkey-programi-ve-istanbul-summ.
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü (OIES)
Düşünce kuruluşu · Kuruluş: 1982 · oxfordenergy.org 1982'de kurulan, Oxford Üniversitesi ile ilişkili bağımsız enerji araştırma kurumudur; petrol, doğal gaz, elektrik, hidrojen ve karbon piyasaları üzerine akademik nitelikte analizler yayımlar. Doğal gaz programı Türkiye'nin gaz arz portföyü, boru hattı ve LNG anlaşmaları, TürkAkım ve TANAP gibi projeler ile İstanbul'da gaz ticaret merkezi kurulması fikrine ilişkin çalışmalarıyla sektörde sık atıf alır. Rusya, Azerbaycan ve Doğu Akdeniz gazının Avrupa pazarlarına erişimi analiz edilirken Türkiye'nin transit ve ticaret rolü düzenli olarak ele alınır. BOTAŞ sözleşmelerinin yenilenmesi ve gaz fiyatlama tartışmalarında uluslararası bakış sunar. Energy Insight ve Oxford Energy Forum serileri başlıca yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Oxford Energy Forum (dergi); Energy Insight serisi; Natural Gas Research Programme çalışma kağıtları. İlişkili: BOTAŞ, TANAP, Türkiye enerji analizleri yayımlayan diğer uluslararası araştırma kuruluşları
Ember Bölüm 9'da ele alınır.
Türkiye enerji analizleri yayımlayan diğer uluslararası araştırma kuruluşları
Düşünce kuruluşu Türkiye enerji piyasası ve iklim politikası üzerine düzenli analiz yayımlayan yabancı araştırma kuruluşlarını kapsayan kategori girişidir. Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi CGEP, Türkiye'nin gaz diplomasisi ve bölgesel enerji ilişkileri üzerine; Brüksel merkezli Bruegel, SKDM'nin AB'ye ihracat yapan komşu ekonomilere etkisi ve AB-Türkiye ekonomik ilişkileri üzerine; Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü IEEFA ise kömür santrallerinin ekonomisi, gaz ithalat maliyetleri ve yenilenebilir yatırımların finansmanı üzerine raporlar üretmiştir. Bu çalışmalar, uluslararası yatırımcıların ve fon sağlayıcıların Türkiye'yi değerlendirmesinde ikincil kaynak olarak kullanılır. Kuruluşların sitelerindeki ülke ve konu filtreleri üzerinden Türkiye yayınlarına ulaşılabilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: CGEP yorum ve raporları; Bruegel analizleri; IEEFA Türkiye raporları. İlişkili: OIES, Ember, SHURA
koruması nedeniyle erişilemediği için listelenmedi.
Bosphorus Energy Club (BEC) [Doğrulama bekliyor]
Uluslararası kuruluş Avrasya, Ortadoğu, Körfez ve Güneydoğu Avrupa'daki enerji ve jeopolitik karar alıcılarını bir araya getirmeyi amaçlayan, yalnızca üyelere açık bir buluşma platformu olarak tanımlanan İstanbul çıkışlı girişimdir. Arşivlenmiş sitesinde kendisini ikinci kanal enerji diplomasisi kanalı olarak tanıtmış, eski diplomat Mehmet Öğütçü'nün başkanlığında yuvarlak masa toplantıları, akşam yemekli toplantılar, genç enerji liderleri programı ve beyaz kitap çalışmaları yürütmüştür. Doğu Akdeniz gazı, Türkiye'nin transit rolü ve bölgesel enerji işbirliği gibi konularda kamu, şirket ve uzman temsilcilerini buluşturmuştur. Güncel faaliyetleri kamuya açık bir kanaldan izlenemediği için rehberde teyit bekleyen giriş olarak tutulmaktadır. İlişkili: IICEC
ve sitedeki en yeni duyuru Ocak 2020 tarihli. Kuruluş yılı ve hukuki statüsü teyit edilemedi.
Türkiye'de yatırımı veya ortaklığı bulunan uluslararası enerji şirketleri
Şirket Türkiye enerji piyasasında doğrudan yatırım, ortaklık veya uzun vadeli tedarik ilişkisi bulunan yabancı şirketleri kapsayan kategori girişidir. Rosatom Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin sahibi ve inşaatçısıdır; SOCAR STAR Rafinerisi ve Petkim üzerinden rafinaj ve petrokimyada büyük yatırımcıdır. Gazprom TürkAkım ve Mavi Akım üzerinden başlıca gaz tedarikçisidir; Eni Mavi Akım'da ortaklık payına sahiptir. E.ON Enerjisa'da, EnBW Borusan EnBW Enerji'de ortaktır; Shell ise Shell & Turcas üzerinden akaryakıt dağıtımında faaliyet gösterir ve BP'nin de akaryakıt ağı vardır. BOTAŞ 2023'ten bu yana uluslararası şirketlerle uzun vadeli LNG anlaşmaları imzalamıştır. Çinli güneş modülü ve batarya üreticileri ise ekipman tedarikinde belirleyicidir. İlişkili: Akkuyu Nükleer Anonim Şirketi, SOCAR Türkiye, BOTAŞ, Enerjisa Enerji A.Ş., Borusan EnBW Enerji, Shell & Turcas Petrol A.Ş., Ekipman üreticileri ve teknoloji sağlayıcılar, TANAP
totalenergies-eni-exxonmobil-.
11.2 Uluslararası kuruluşların Türkiye ofisleri ve programları
Türkiye'de ofisi bulunan veya Türkiye'ye özgü program yürüten uluslararası kuruluşlar, vakıflar ve yabancı iş dünyası platformları bu alt bölümdedir. EBRD, Dünya Bankası Grubu, IFC, EIB, KfW, AFD, JICA, AIIB, IsDB, KTKB ve iklim fonlarının MidSEFF, TurSEFF ve GEFF gibi kredi ve hibe programları Bölüm 10'da ilgili kuruluşun girişinde ele alınır.
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu
Uluslararası kuruluş · eeas.europa.eu/delegations/turkiye_tr Avrupa Birliği'nin Ankara'daki diplomatik temsilciliğidir; Avrupa Dış Eylem Servisi'ne bağlıdır ve Avrupa Komisyonu'nun genişleme, enerji ve iklim birimleri adına Türkiye ile ilişkileri yürütür. Katılım Öncesi Yardım Aracı IPA kapsamındaki projelerin programlanmasına ve izlenmesine aracılık eder; IPA-I döneminde yürütülen elektrik piyasası projeleri, Türkiye sisteminin ENTSO-E'ye entegrasyonuna katkı sağlamıştır. Katılım müzakerelerinde Çevre ve İklim Değişikliği faslı 2009'da açılmış, Enerji faslı ise açılamamıştır. 2015'te başlatılan Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu, iklim diyaloğu ve SKDM uygulaması delegasyonun enerji gündeminin ana başlıklarıdır. Hibe ve ihale ilanları ile proje sayfaları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji alanında AB-Türkiye işbirliği sayfası; Hibe ve ihale ilanları; Türkiye Raporu (Avrupa Komisyonu, yıllık). İlişkili: IPA, SKDM, ENTSO-E, EnC, DİGM, TBMM Avrupa Birliği Uyum Komisyonu
dg-en.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Türkiye Ofisi (UNDP)
Uluslararası kuruluş · undp.org/turkiye BM'nin kalkınma ajansı UNDP'nin Ankara'daki ülke ofisidir; kamu kurumlarıyla ortak projeler yürütür ve Küresel Çevre Fonu ile Yeşil İklim Fonu kaynaklarına erişimde uygulayıcı kuruluş rolü üstlenir. Enerji ve iklim alanında sanayide ve binalarda enerji verimliliği, ulusal bildirimlerin hazırlanması ve iklim politikası kapasitesi projeleri yürütmüştür. Güncel projeleri arasında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı ile yürütülen Uzun Vadeli İklim Stratejisi kapasite geliştirme projesi yer alır; proje stratejinin uygulanmasını, izlenmesini, NDC ve SKDM ile uyumunu desteklemektedir. 2053 net sıfır yol haritasının kurumsal altyapısında önemli bir teknik ortaktır. Proje sayfaları ve yayınlar sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Capacity Building on Long-Term Climate Change Strategy in Türkiye (proje); Proje raporları ve yayınlar. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, UNFCCC, GEF
girişlerde. Proje bilgisi Şubat 2026 tarihli arşiv kaydından alınmıştır.
Alman Uluslararası İşbirliği Kurumu Türkiye Ofisi (GIZ)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 2011 · giz.de/en/worldwide/turkey.html Alman federal hükümetine ait kalkınma işbirliği şirketi GIZ'in Türkiye yapılanmasıdır; GIZ 2011'de GTZ, DED ve InWEnt'in birleşmesiyle kurulmuştur. Ankara'da 1998'den, Gaziantep'te 2014'ten beri ofisi bulunur ve 2023'ten itibaren İstanbul'da da temsil edilmektedir. Türkiye'deki çalışmaları Alman hükümeti ve AB adına göç, kamu hizmetleri ve iklim değişikliği başlıklarında yoğunlaşır. İklim alanında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sera gazı emisyonlarını izleme, raporlama ve doğrulama sistemini kurma kapasitesini destekleyen proje, TR ETS'nin veri altyapısı açısından özellikle önemlidir. Güncel proje listesi GIZ proje veri tabanında ülke filtresiyle izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: GIZ proje veri tabanı (Türkiye); GIZ Türkiye ülke broşürü. İlişkili: ÇŞİDB, İDB, PMI, KfW
bir yönlendirme sayfasıdır. Taslakta anılan TR ETS hazırlık projelerindeki rolü doğrulanamadığı için yazılmadı.
Piyasa Uygulama Ortaklığı (PMI)
Finans kuruluşu · Kuruluş: 2021 · pmiclimate.org/country/turkiye Dünya Bankası tarafından yönetilen ve karbon fiyatlandırma araçlarını tasarlayan ülkelere teknik destek sağlayan çok donörlü programdır; 2011-2021 arasında faaliyet gösteren Piyasa Hazırlık Ortaklığı PMR'nin devamıdır ve Türkiye PMR döneminde de uygulayıcı ülkeydi. Türkiye programı
2025-2027 dönemini kapsar ve 4,95 milyon ABD doları tutarındadır. Temmuz 2025'te kabul edilen İklim Kanunu ile yasal zemini oluşan ulusal emisyon ticaret sisteminin nihai tasarımını, kayıt sistemini, etki modellemesini ve pilot döneme geçişi destekler; ayrıca yurt içi karbon kredisi mekanizması ve Paris Anlaşması Madde 6 stratejisi üzerinde çalışır. TR ETS tasarımının arka planını anlamak için ana kaynaktır. Başlıca yayın ve kaynaklar: PMI Türkiye ülke programı sayfası; PMR Türkiye çıktıları (arşiv). İlişkili: İDB, KPK, 7552 sayılı İklim Kanunu, IBRD, GIZ
2026 tarihli arşiv kaydından alınmıştır. Taslaktaki id: pmr.
Avrupa İklim Vakfı (ECF)
Finans kuruluşu · Kuruluş: 2008 · europeanclimate.org Avrupa'da ve komşu ülkelerde iklim politikası çalışmalarını finanse eden, 2008'de kurulan hayırsever vakıftır; kendi projelerini yürütmekten çok düşünce kuruluşlarına, sivil toplum örgütlerine ve araştırma ağlarına hibe verir. Türkiye'deki enerji dönüşümü araştırma ekosisteminin başlıca uluslararası fon sağlayıcılarındandır; SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi, Agora Energiewende ve Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi ile ECF ortaklığında kurulmuş olup ECF temsilcileri SHURA yönetim ve yönlendirme organlarında yer alır. Yenilenebilir enerji senaryoları, kömürden çıkış ve karbon fiyatlandırması üzerine Türkiye'de üretilen bağımsız analizlerin önemli bir bölümü bu tür hibelerle desteklenmiştir. Vakfın strateji belgeleri ve hibe alanları sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Strateji ve yıllık faaliyet belgeleri. İlişkili: SHURA, İPM, Agora Energiewende
özgü programları doğrulanamadığı için çıkarıldı.
Agora Energiewende
Düşünce kuruluşu · Kuruluş: 2012 · agora-energiewende.org Berlin merkezli, Almanya'nın enerji dönüşümü deneyimini ve elektrik sektörünün karbonsuzlaştırılmasını analiz eden bağımsız düşünce kuruluşudur. Stiftung Mercator ve Avrupa İklim Vakfı'nın desteğiyle 2012'de kurulmuştur. Yenilenebilir enerjinin şebekeye entegrasyonu, elektrik piyasası tasarımı, kömürden çıkış ve sanayinin karbonsuzlaşması konularında senaryo ve politika çalışmaları yayımlar. Türkiye'de SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi'nin kurucu ortaklarındandır ve temsilcileri SHURA yönetim kurulu ile yönlendirme komitesinde yer alır; Türkiye elektrik sisteminde yüksek yenilenebilir payına ilişkin analizlerde yöntem ve karşılaştırma kaynağıdır. Almanya'nın kömür çıkışı ve piyasa reformu tartışmaları Türk politika çevrelerinde referans olarak kullanılır. Raporlar ve veri araçları sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Agorameter (Almanya elektrik verisi); Enerji dönüşümü raporları ve senaryo çalışmaları. İlişkili: SHURA, ECF, İPM
Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası (AHK Türkiye)
Uluslararası kuruluş · Kuruluş: 1994 · Dayanak: 94/5592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı · turkiye.ahk.de Almanya'nın yurt dışı ticaret odaları ağının Türkiye temsilcisidir; 1994'te dönemin iki hükümet başkanının girişimiyle 94/5592 sayılı Bakanlar Kurulu kararına dayanılarak resmi kuruluş olarak kurulmuş, merkezi İstanbul'dadır. Türk ve Alman üye şirketlere danışmanlık, pazar araştırması, eğitim ve iş eşleştirme hizmetleri verir; DEinternational hizmet markası altında Alman federal ekonomi ve enerji bakanlığının desteklediği ihracat programları çerçevesinde yenilenebilir enerji, hidrojen ve enerji verimliliği konulu heyet ziyaretleri ve bilgilendirme toplantıları düzenler. Alman teknoloji tedarikçileri ile Türk yatırımcılarını buluşturduğu için rüzgar türbini, ısı pompası ve hidrojen ekipmanı pazarında önemli bir aracıdır. Etkinlik takvimi ve haberler sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Etkinlik takvimi ve heyet programları; Üye rehberi.
İlişkili: Enerjisa Enerji A.Ş., Borusan EnBW Enerji, AmCham, DEİK
faaliyet doğrulanamadığından ayrı giriş açılmadı.
AmCham Türkiye (American Business Forum in Türkiye) (AmCham)
Dernek / birlik / vakıf · amchamturkey.com Türkiye'de faaliyet gösteren ABD şirketlerini bir araya getiren, İstanbul merkezli iş dünyası derneğidir; sitesine göre üyeleri Türkiye'de faaliyet gösteren önde gelen Amerikan şirketlerinden oluşur. ABD-Türkiye ticari ilişkilerinde üye şirketlerin görüşlerini kamu kurumlarına iletir, yatırım ortamı, vergi, ticaret ve dijital ekonomi gibi konularda raporlar ve etkinlikler düzenler. Enerji alanında ABD kaynaklı LNG ithalatı, yenilenebilir enerji ve şebeke teknolojileri, nükleer işbirliği ve ABD'li ekipman üreticilerinin Türkiye pazarına erişimi tartışmalarında ABD şirketlerinin ortak platformu işlevi görür. Türkiye'ye yönelik Amerikan yatırımcı algısını izlemek için başvurulan kaynaklardandır. Raporlar, etkinlikler ve üye listesi sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Raporlar ve yayınlar; Etkinlik takvimi. İlişkili: AHK Türkiye, YASED, DEİK Not: Taslakta yabancı ticaret odaları toplu girişi içindeydi. Kuruluş yılı teyit edilemedi.