Enerji Kulisiİşçi ve memur sendikaları, işveren sendikaları
Türkiye Enerji Sektörü Paydaş Rehberi · Kaynak PDF’de aç ↗
Bu bölüm, enerji ve maden sektöründe çalışanları ve kamu ile özel işverenleri toplu pazarlık düzeyinde temsil eden örgütleri kapsar: 6356 sayılı Kanun kapsamındaki enerji, madencilik ve taş ocakları ile petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç iş kollarının işçi sendikaları, 4688 sayılı Kanun kapsamındaki enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolunun kamu görevlileri sendikaları, işveren sendikaları ve bunların üst konfederasyonları. Bu örgütler özelleştirme, taşeron ve kadro düzenlemeleri, Soma (2014), Amasra (2022) ve İliç (2024) gibi facialar sonrasında maden iş güvenliği ile kömürden çıkış ve adil geçiş tartışmalarının doğrudan taraflarıdır. Üye sayıları ve yetki durumları için ÇSGB'nin her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Resmî Gazete'de yayımladığı iş kolu ve hizmet kolu istatistikleri esas alınmalıdır.
Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası (TES-İŞ)
Sendika · Kuruluş: 1963 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · tes-is.org.tr Türk-İş'e bağlı işçi sendikasıdır; 12 Aralık 1963'te Ankara'da federasyon olarak kurulmuş, 1983'te iş kolu esasına göre örgütlenen ulusal sendikaya dönüşmüştür. Enerji iş kolunda elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımı ile su ve gaz dağıtımı yapan işyerlerinde toplu iş sözleşmesi imzalar; kamu tarafında DSİ, TEİAŞ, EÜAŞ, TEDAŞ, ETKB, TENMAK, MAPEG ve NDK işçilerini, özel tarafta dağıtım şirketleri, termik santraller ve İGDAŞ gibi şehir gazı işletmelerini kapsar. ÇSGB'nin Resmî Gazete'de yayımlanan iş kolu istatistiklerinde enerji iş kolunun en büyük sendikası olarak yer alır; özelleştirme sonrası kadro, taşeron ve ücret tartışmalarında işçi tarafının ana muhatabıdır. Dönem bazlı sözleşme metinleri ve TES-İŞ Dergisi sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: TES-İŞ Dergisi; Toplu iş sözleşmesi metinleri (dönem bazlı); Çalışma istatistikleri sayfası. İlişkili: TÜRK-İŞ, TÜHİS, EÜAŞ, TEİAŞ, TEDAŞ, DSİ, DİSK/Enerji-Sen, ÇSGB
Elektrik, Gaz, Su ve Baraj Çalışanları Sendikası (DİSK/Enerji-Sen)
Sendika · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · diskenerjisen.org.tr DİSK'e bağlı, enerji iş kolunda örgütlü işçi sendikasıdır; genel merkezi İstanbul Kadıköy'dedir ve kamuoyunda DİSK/Enerji-Sen adıyla bilinir. Özelleştirme sonrasında dağıtım şirketlerinde, santrallerde ve belediye enerji şirketlerinde taşeron ve kısa süreli sözleşmeli çalışan işçileri örgütlemeyi öncelik edinmiştir. İstanbul Enerji, İSPER, Enercon Servis ve Soma Enerji gibi işyerlerinde işletme toplu iş sözleşmeleri imzalamıştır. Enerji alanındaki piyasalaştırma politikalarını, HES, JES, RES ve termik santral projelerinin çevresel etkilerini ve iş kazalarını eleştirel bir çizgide gündeme taşır; Gediz dağıtım bölgesi eylemleri ve Zonguldak'taki santral direnişleri sendikanın öne çıkan mücadeleleri arasındadır. Toplu sözleşme metinleri ve Enerji İşçilerinin Sesi yayını sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji İşçilerinin Sesi; Toplu iş sözleşmesi metinleri. İlişkili: DİSK, TES-İŞ, Dağıtım lisansı sahipleri (21 elektrik dağıtım şirketi)
diskenerjisen.org.tr adresidir.
Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik İşçileri Sendikası (Petrol-İş)
Sendika · Kuruluş: 1950 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · petrol-is.org.tr Türk-İş'e bağlı işçi sendikasıdır; 6 Eylül 1950'de İstanbul Akaryakıt İşçileri Sendikası adıyla kurulmuş, 1954'te Petrol-İş adını almıştır. Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç iş kolunda rafineri, petrokimya, petrol arama-üretim, akaryakıt ve LPG dolum işyerlerinde örgütlüdür; Tüpraş rafinerileri ve Petkim gibi büyük tesislerdeki sözleşmeler işveren tarafında çoğunlukla KİPLAS ile yürütülür. İş kolunun en büyük sendikalarından biri olarak rafineri ücretleri, grev yasakları, iş güvenliği ve petrokimyada yeşil dönüşümün istihdam etkileri tartışmalarında işçi tarafını temsil eder. Petrol-İş Dergisi, Petrol-İş Kadın Dergisi ve süresiz yayınlarıyla çalışma hayatı araştırmaları yayımlar. Başlıca yayın ve kaynaklar: Petrol-İş Dergisi; Petrol-İş Kadın Dergisi; Gökkuşağı Dergisi; Süresiz yayınlar (kitap ve raporlar). İlişkili: TÜRK-İŞ, KİPLAS, TÜPRAŞ, TPAO
Genel Maden İşçileri Sendikası (Genel Maden-İş)
Sendika · Kuruluş: 1946 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · genelmadenis.org.tr Türk-İş'e bağlı, genel merkezi Zonguldak'ta bulunan maden işçileri sendikasıdır; 17 Kasım 1946'da kurulmuştur. Madencilik ve taş ocakları iş kolunda başta Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun Karadon, Üzülmez, Kozlu, Armutçuk ve Amasra müesseseleri olmak üzere kamu taşkömürü işletmelerinde ve MTA'da örgütlüdür. 1991'deki Büyük Madenci Yürüyüşü'nü örgütleyerek Türkiye çalışma tarihinde iz bırakmıştır. TTK'nın üretim ve istihdam geleceği, rödovans uygulamaları, yer altı iş güvenliği ve 2022 Amasra grizu patlaması sonrası denetim tartışmaları ile Zonguldak havzasında kömürden çıkış ve adil geçiş gündeminde havza işçilerinin başlıca temsilcisidir. Toplu sözleşme görüşmeleri kamu tarafında TÜHİS ile yürütülür. İlişkili: TÜRK-İŞ, TTK, MTA, TÜHİS, Türkiye Maden-İş
otomatik isteklerde bot doğrulama sayfası (HTTP 403) döndürüyor, tarayıcıyla erişilebilir.
Türkiye Maden İşçileri Sendikası (Türkiye Maden-İş)
Sendika · Kuruluş: 1958 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · madenis.org.tr Türk-İş'e bağlı maden işçileri sendikasıdır; 18 Ağustos 1958'de Türkiye Maden İşçi Sendikaları Federasyonu olarak kurulmuş, 1983'te ulusal sendikaya dönüşerek bugünkü adını almıştır. Genel merkezi Ankara'dadır. Madencilik ve taş ocakları iş kolunda Türkiye Kömür İşletmeleri'ne bağlı linyit işletmeleri, rödovanslı özel kömür sahaları ve metal madenlerinde toplu iş sözleşmesi imzalar. Soma, Tunçbilek ve Seyitömer gibi linyit havzalarındaki varlığı nedeniyle 2014 Soma faciası sonrasında maden iş güvenliği, taşeron ve rödovans düzenlemeleri, yer altı madencilerinin ücret ve emeklilik hakları tartışmalarının merkezinde yer almıştır. Madenci adlı süreli yayını ve süresiz yayınları sitesinde erişilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Madenci (süreli yayın); Süresiz yayınlar.
İlişkili: TÜRK-İŞ, TKİ, Genel Maden-İş, KÖMÜRDER, MAPEG
Türkiye Devrimci Maden Arama ve İşletme İşçileri Sendikası (Dev Maden-Sen)
Sendika · Kuruluş: 1959 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · devmadensen.org.tr DİSK'e bağlı maden işçileri sendikasıdır; kökeni 1959'da MTA çalışanlarınca kurulan MTA-İş'e dayanır, 1975'te Türk-İş'ten ayrılarak DİSK'e katılmış, 1999'da Yeraltı Maden-İş ile birleşerek bugünkü adını almıştır. Tüzüğüne göre madencilik ve taş ocakları iş kolunda kömür, demir, krom, bakır ve taş ocağı işletmelerinde örgütlenir; genel merkezi Ankara'dadır ve Zonguldak, Manisa, Kütahya, Muğla, Diyarbakır ve Sivas gibi maden bölgelerinde temsilcilikleri bulunur. Maden kazalarını izleyen kaza raporları ve iş cinayetleri bültenleriyle büyük maden kazalarının ardından denetim eksikliklerini kamuoyuna taşıyan sendikalardandır. İş kolunda üye tabanı Türk-İş sendikalarına kıyasla küçüktür. Başlıca yayın ve kaynaklar: Madenlerde iş cinayetleri kaza raporları; Genel kurul faaliyet raporları. İlişkili: DİSK, Bağımsız Maden-İş, Türkiye Maden-İş, MTA
Bağımsız Maden İşçileri Sendikası (Bağımsız Maden-İş)
Sendika · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · bagimsizmaden.org Herhangi bir konfederasyona bağlı olmayan, genel merkezi Manisa Soma'da bulunan maden işçileri sendikasıdır; 2014 Soma faciasının ardından mevcut sendikalardan memnun olmayan madencilerin örgütlenme girişimlerinden doğmuştur. Madencilik ve taş ocakları iş kolunda işyeri komiteleri üzerine kurulu bir yapıyla ücret, kıdem tazminatı, ödenmeyen alacaklar ve iş güvenliği talepleri etrafında örgütlenir. Doruk Madencilik ve Polyak Madencilik işyerlerindeki grev ve direnişler, işten çıkarılan madencilerin Ankara yürüyüşleri ve şirket-kamu ilişkilerine yönelik kampanyalarıyla kömür havzalarındaki taban sendikacılığının görünür örneklerinden biridir. Açıklamaları, genel kurul ilanları ve tüzüğü sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Açıklamalar ve basın duyuruları; Şube genel kurul faaliyet raporları. İlişkili: Dev Maden-Sen, Türkiye Maden-İş
eklendi. Kuruluş yılı resmî kaynaktan teyit edilemediği için boş bırakıldı.
Enerji, Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası (ESM)
Sendika · Dayanak: 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu · esm.org.tr KESK'e bağlı kamu görevlileri sendikasıdır; enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolunda ETKB, EÜAŞ, TEİAŞ, MTA, TKİ, TTK ve bağlı kuruluşlarda çalışan memur ve sözleşmeli personeli örgütler. Genel merkezi Ankara'dadır; Zonguldak, İzmir, Samsun, Diyarbakır ve Bursa gibi illerde şubeleri bulunur. Özlük haklarına ilişkin idari işlemlere karşı dava açar; ETKB'ye karşı sendikal hak ihlali davası ve EÜAŞ uzmanlık sınavının iptali kazandığı davalar arasındadır. İzmir orman yangınlarında elektrik şirketleri hakkında suç duyurusu ve her yıl Soma faciası anmalarıyla enerji ve maden politikalarını eleştirel çizgide gündeme getirir. Açıklama ve raporları sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Basın açıklamaları ve raporlar; Hukuk kazanımları duyuruları. İlişkili: KESK, Enerji Bir-Sen, Türk Enerji-Sen, EÜAŞ, ETKB Not: Site sade 'Mozilla/5.0' kullanıcı ajanıyla HTTP 406 döndürüyor (mod_security); tam tarayıcı başlıklarıyla 200.
Enerji, Sanayi ve Madencilik Çalışanları Birliği Sendikası (Enerji Bir-Sen)
enerjibirsen.org.tr Memur-Sen'e bağlı kamu görevlileri sendikasıdır; 1995'te enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolunda kurulmuştur. ETKB ve bağlı, ilgili kuruluşları ile BOTAŞ, TPAO, EÜAŞ, TEİAŞ, TKİ, TTK, MTA ve Eti Maden gibi hizmet koluna giren kurumlarda memur ve sözleşmeli personeli temsil eder. Üye çoğunluğuna sahip olduğu kurumlarda kurum idari kurullarına katılır ve kamu görevlileri toplu sözleşmelerinde hizmet koluna özgü taleplerin iletilmesinde rol oynar. Enerji KİT'lerindeki kadro, fazla çalışma, ek ödeme ve görevde yükselme düzenlemeleri sendikanın başlıca gündemidir. 2012'den bu yana dönemlik toplu sözleşme metinleri, kurum idari kurul kararları ve yayınları sitesinde arşivlenir.
Başlıca yayın ve kaynaklar: Dönemlik toplu sözleşme metinleri; Kurum idari kurul kararları; Kitap ve broşürler. İlişkili: Memur-Sen, ESM, Türk Enerji-Sen, ETKB, BOTAŞ, TPAO, EÜAŞ
Türkiye Enerji, Sanayi ve Madencilik Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası (Türk Enerji-Sen)
Sendika · Dayanak: 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu · turkenerjisen.org.tr Türkiye Kamu-Sen'e bağlı, genel merkezi Ankara'da bulunan kamu görevlileri sendikasıdır ve ana tüzüğüne göre enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolunda örgütlenir. TEDAŞ, TEİAŞ, EÜAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü gibi hizmet koluna giren kurumlarda memur ve sözleşmeli personeli temsil eder; şubeleri ve kurum temsilcilikleri üzerinden yöneticilerle görüşmeler yürütür. Hizmet kolunun üç büyük sendikasından biri olarak kamu görevlileri toplu sözleşme sürecine Türkiye Kamu-Sen üzerinden katılır; teknik personelin özlük hakları, hususi pasaport ve ek ödeme talepleri başlıca gündemleridir. Haberleri, tüzüğü ve mevzuat derlemeleri sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Tüzük ve mevzuat derlemeleri; Genel merkez haberleri. İlişkili: Türkiye Kamu-Sen, Enerji Bir-Sen, ESM, TEDAŞ, TEİAŞ Not: Resmî unvan ve Ankara merkez bilgisi sendikanın sitesinde yayımlanan ana tüzüğün 1. maddesinden alındı.
Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS)
Sendika · Kuruluş: 1968 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · tuhis.org.tr Türkiye'nin tek kamu işveren sendikasıdır; 25 Kasım 1968'de Türk Taşıt İşverenleri Sendikası adıyla kurulmuş, 1985'te bugünkü adını almış, Kamu-İş'in 20 Ocak 2020'de katılımıyla kamu işverenlerini tek çatıda toplamıştır. TİSK üyesidir. Enerji tarafında ETKB, EPDK, NDK, TENMAK, BOTAŞ, EÜAŞ, TEİAŞ, TEDAŞ, TEMSAN, TKİ, TTK, TPAO, MTA, MAPEG ve Eti Maden üyeleri arasındadır. Bu kurumlarda Tes-İş, Genel Maden-İş ve Petrol-İş gibi sendikalarla toplu iş sözleşmesi imzalar ve kamu işçi ücret politikasını işveren adına uygular. Üye kuruluşlarda işçi ücretleri ve kamu toplu iş sözleşmesi istatistikleri raporları ile Kamu-İş Dergisi yayımlar. Başlıca yayın ve kaynaklar: TÜHİS Üyesi Kuruluşlarda İşçi Ücretleri (yıllık); Kamu Toplu İş Sözleşmeleri İstatistikleri; Kamu-İş Dergisi. İlişkili: Kamu-İş, TİSK, TES-İŞ, Genel Maden-İş, EÜAŞ, TEİAŞ, BOTAŞ, TTK, TKİ
Kamu İşletmeleri İşverenleri Sendikası (Kamu-İş) [Birleşti]
Sendika · Dayanak: 2821 sayılı Sendikalar Kanunu Kamu iktisadi teşebbüslerini ve kamu kurumlarını işveren sıfatıyla temsil eden kamu işveren sendikasıdır. 1986 tarihli Başbakanlık genelgesiyle kamu işverenlerinin toplandığı üç sendikadan biri olmuş, 1995'te Türk Kamu-Sen'in katılımıyla kamuda iki işveren sendikasından biri haline gelmiştir. Faaliyet döneminde kamu işçileri için toplu iş sözleşmesi imzalayarak ücret ve sosyal hak düzenlemelerinde işveren tarafında yer almıştır. 23 Kasım 2019'daki genel kurulunda TÜHİS'e katılma kararı almış ve 20 Ocak 2020 itibarıyla faaliyeti TÜHİS bünyesinde sürmüştür. Eski toplu iş sözleşmelerine ve kamu ücret istatistiklerine başvuruda halef kurum olarak TÜHİS esas alınır. İlişkili: TÜHİS
sayfası). Eski alan adı kamu-is.org.tr artık yanıt vermiyor.
Maden Sanayii İşverenleri Sendikası (MASİS)
Sendika · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · masis.org.tr Madencilik ve taş ocakları iş kolunda özel sektör maden işverenlerini örgütleyen işveren sendikasıdır; genel merkezi Ankara Çankaya'dadır ve TİSK üyesidir. Üye maden şirketleri adına maden işçi sendikalarıyla toplu iş sözleşmesi müzakere eder, grev ve uyuşmazlık süreçlerinde işveren tarafını temsil eder, üyelerine iş hukuku ve iş sağlığı ve güvenliği konularında destek verir. Kamu kömür işletmeleri TÜHİS çatısında örgütlendiğinden özel kömür, metal ve endüstriyel mineral işletmelerindeki ücret düzeyleri, yer altı çalışma süreleri ve iş güvenliği yükümlülüklerine ilişkin toplu pazarlıkta ağırlıklı işveren örgütüdür. Sendikanın iletişim bilgileri ve üyelik durumu için TİSK üye sendikalar sayfası başvuru noktasıdır. İlişkili: TİSK, Türkiye Maden-İş, TMD, KÖMÜRDER
döndürüyor; kuruluş yılı ve üye şirketler teyit edilemedi.
Türkiye Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sanayii İşverenleri Sendikası (KİPLAS)
Sendika · Kuruluş: 1961 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · kiplas.org.tr Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç iş kolunda işverenleri örgütleyen, TİSK üyesi işveren sendikasıdır; 1961'de kurulmuştur ve genel merkezi İstanbul Üsküdar'dadır. Üyeleri arasında Tüpraş'ın İzmit, İzmir, Kırıkkale ve Batman rafinerileri, Petkim, STAR Rafineri ve Aygaz gibi enerji şirketleri yer alır; bu işyerlerinde Petrol-İş gibi işçi sendikalarıyla toplu iş sözleşmesi imzalar. Rafineri ve petrokimya sektöründe ücret artışları, grev ertelemeleri ve iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde işveren tarafının ana örgütüdür. Toplu iş sözleşmesi hizmetinin yanında İSG denetimleri ve eğitimler düzenler; KİPLAS Periyod ve KİPLAS Bülten adlı yayınları vardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: KİPLAS Periyod; KİPLAS Bülten. İlişkili: TİSK, Petrol-İş, TÜPRAŞ, PÜİS
Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK)
Sendika · Kuruluş: 1962 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · tisk.org.tr İşveren sendikalarının Türkiye'deki tek üst örgütüdür; 1962'de kurulmuştur. Üyeleri arasında kamu işverenlerini temsil eden TÜHİS ile KİPLAS, MASİS, PÜİS, MESS ve ÇEİS gibi enerji ve enerji yoğun sanayi iş kollarının işveren sendikaları bulunur. Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nda işveren tarafını temsil eder, Uluslararası Çalışma Örgütü toplantılarında Türk işveren delegasyonunu oluşturur ve çalışma mevzuatı değişikliklerinde görüş verir. Enerji maliyetlerinin istihdama etkisi, iş sağlığı ve güvenliği ve yeşil dönüşümde işgücünün uyumu gibi konularda raporlar hazırlar; Yeşile Ortak Ol ve Türkiye'nin Sıfır Kazaya Yolculuğu projelerini yürütür. Raporları ve basın bültenleri sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Raporlar; Basın bültenleri. İlişkili: TÜHİS, KİPLAS, MASİS, PÜİS, TÜRK-İŞ, ÇSGB
Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ)
Sendika · Kuruluş: 1952 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · turkis.org.tr Türkiye'nin en eski ve en büyük işçi konfederasyonudur; 1952'de kurulmuştur ve ITUC, ETUC ile OECD Sendikal Danışma Komitesi üyesidir. Enerji ve madenle ilgili üyeleri Tes-İş, Petrol-İş, Türkiye Maden-İş ve Genel Maden-İş'tir; bu nedenle kamu enerji ve kömür işletmelerindeki işçilerin büyük bölümü Türk-İş çatısındadır. Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nda ve kamu işçilerine ilişkin çerçeve protokol görüşmelerinde işçi tarafını temsil eder. Kömür havzalarında istihdam, özelleştirme ve adil geçiş tartışmalarında üye sendikalarının ortak sesi olarak yer alır. Aylık açlık ve yoksulluk sınırı araştırması, ücret ve enerji zamlarının hane bütçesine etkisini izlemek için sık başvurulan bir kaynaktır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması (aylık); TÜRK-İŞ Dergisi; Raporlar ve notlar. İlişkili: TES-İŞ, Petrol-İş, Türkiye Maden-İş, Genel Maden-İş, TİSK
Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (HAK-İŞ)
Sendika · Kuruluş: 1976 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · hakis.org.tr 1976'da kurulan, genel merkezi Ankara'da bulunan işçi konfederasyonudur; ITUC ve ETUC üyesidir. Enerji ve madenle ilgili üye sendikaları Öz Enerji-Sen, Öz Maden-İş ve Öz Petrol-İş'tir; bunlar enerji, madencilik ve petrol-kimya iş kollarında Türk-İş ve DİSK sendikalarıyla örgütlenme rekabeti içindedir. Asgari ücret ve kamu işçilerine ilişkin çerçeve protokol süreçlerinde işçi tarafının bileşenlerindendir. Belediye şirketleri ve kamu hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçilerin kadroya geçişi tartışmalarında etkili olan konfederasyon, iklim değişikliği ve adil geçiş konularını uluslararası sendikal ağlar üzerinden de izler. Hakemli Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi yayımlanmaktadır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. İlişkili: TÜRK-İŞ, DİSK, TİSK
alıyor, ayrı giriş açılmadı.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK)
Sendika · Kuruluş: 1967 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · disk.org.tr 13 Şubat 1967'de Türk-İş'ten ayrılan sendikalarca kurulan işçi konfederasyonudur; 1980 askeri müdahalesiyle faaliyeti durdurulmuş, 1992'de yeniden faaliyete geçmiştir. ITUC ve ETUC üyesidir. Enerji ve madencilikle ilgili üyeleri DİSK/Enerji-Sen, Dev Maden-Sen ve Lastik-İş'tir. Araştırma birimi DİSK-AR, istihdam, ücret, sendikalaşma ve iş cinayetleri üzerine düzenli raporlar yayımlar; bu raporlar enerji ve maden işçilerinin çalışma koşullarına ilişkin kamuoyu tartışmalarında sıkça kullanılır. Konfederasyon özelleştirme, taşeron çalışma, maden faciaları ve fosil yakıtlardan çıkışta işçilerin korunması konularında eleştirel bir çizgide yer alır. Yayınları DİSK'in Sesi ve DİSK-AR Dergisi üzerinden erişilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: DİSK-AR raporları; DİSK'in Sesi; DİSK-AR Dergisi. İlişkili: DİSK/Enerji-Sen, Dev Maden-Sen, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ
Memur Sendikaları Konfederasyonu (Memur-Sen)
memursen.org.tr 1995'te kurulan kamu görevlileri konfederasyonudur. Kamu görevlileri toplu sözleşmelerinde yetkili konfederasyon sıfatıyla Kamu İşveren Heyeti karşısında memur tarafının müzakerelerini yürütür; anlaşma sağlanamayan konular Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'na gider. Enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolundaki üyesi Enerji Bir-Sen, ETKB ve enerji KİT'lerinde çalışan memurları temsil eder. İki yılda bir yapılan toplu sözleşmeyle belirlenen maaş artışları, ek ödemeler ve hizmet koluna özgü tazminatlar enerji kamu kurumlarının personel maliyetlerini ve nitelikli teknik personeli tutma kapasitesini doğrudan etkiler. Toplu sözleşme metinleri Resmî Gazete'de, konfederasyonun açıklamaları sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kamu görevlileri toplu sözleşme metinleri; Basın açıklamaları. İlişkili: Enerji Bir-Sen, Türkiye Kamu-Sen, KESK, ÇSGB
Türkiye Kamu Çalışanları Sendikaları Konfederasyonu (Türkiye Kamu-Sen)
kamusen.org.tr 1992'de kurulan kamu görevlileri konfederasyonudur ve genel merkezi Ankara'dadır. Hizmet kolu sendikaları arasında enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolunda örgütlü Türk Enerji-Sen bulunur. Kamu görevlileri toplu sözleşme görüşmelerinde Kamu Görevlileri Hakem Kurulu ve Kamu Personeli Danışma Kurulu gibi yapılarda temsil edilir; maaş, enflasyon farkı ve ek ödeme taleplerini kamuoyuna taşır. Aylık olarak yayımladığı açlık ve yoksulluk sınırı hesaplamaları, elektrik ve doğal gaz zamlarının kamu çalışanı hane bütçesine etkisine ilişkin tartışmalarda sık kullanılır. Konfederasyonun araştırma ve açıklamaları sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Açlık ve yoksulluk sınırı araştırması (aylık); Basın açıklamaları. İlişkili: Türk Enerji-Sen, Memur-Sen, KESK
Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK)
kesk.org.tr 1995'te kurulan kamu görevlileri konfederasyonudur ve genel merkezi Ankara'dadır. Enerji, sanayi ve madencilik hizmet kolundaki üyesi ESM'dir. Kamu görevlilerinin grev hakkı, sözleşmeli ve güvencesiz istihdam, kanun hükmünde kararnamelerle ihraç edilen üyelerin iadesi gibi konularda muhalif bir çizgide yer alır. Enerji alanında kamu kurumlarının özelleştirilmesi, maden ve santral projelerinin ekolojik etkileri ve iş cinayetleri konusunda üye sendikalarıyla ortak açıklamalar ve eylemler düzenler. Toplu sözleşme sürecinde bağımsız taleplerini ayrıca açıklar. Basın açıklamaları ve raporlarına sitesinden ulaşılabilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Basın açıklamaları; Raporlar.
İlişkili: ESM, Memur-Sen, Türkiye Kamu-Sen, DİSK