Enerji KulisiBakanlıklar ve merkezî idare birimleri
Türkiye Enerji Sektörü Paydaş Rehberi · Kaynak PDF’de aç ↗
Bu bölüm, enerji politikasının günlük olarak yapıldığı ve uygulandığı merkezî idareyi kapsar: politika yapıcı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile birimleri, izin ve karbon fiyatlandırması yetkisini elinde tutan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve vergi, teşvik, dış ticaret, su, orman, istatistik ve denetim gibi alanlarda enerji kararlarını dolaylı olarak biçimlendiren diğer bakanlık ve kamu kurumları. Birim adları 1 ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin 2026 itibarıyla güncel metinlerine göre verilmiştir; ETKB'ye bağlı kamu şirketleri Bölüm 4'te, bağımsız düzenleyici kurumlar Bölüm 3'te yer alır.
2.1 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB)
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB), enerji ve maden politikasının asıl yapıcısıdır: Ulusal Enerji Planını hazırlar, YEKA yarışmalarını ve nükleer programı yürütür, uluslararası boru hattı anlaşmalarını müzakere eder ve kamu enerji kuruluşlarının üst yöneticisidir. Bu alt bölüm, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesindeki güncel hizmet birimlerinden sektör açısından önem taşıyanları, bağlı kuruluş MAPEG'i ve ilgili kuruluş TENMAK ile enstitülerini kapsar; kamu iktisadi teşebbüsleri Bölüm 4'te ele alınır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB)
Kamu kurumu · Kuruluş: 1963 · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (md. 166-183) · enerji.gov.tr Enerji ve maden politikasından sorumlu merkezi idare birimidir; 1963'te kurulmuştur; 1985 tarihli 3154 sayılı teşkilat kanunu 2018'de 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış, teşkilatı o tarihten bu yana 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmektedir. Arz-talep planlamasını yapar, enerji ve tabii kaynak fiyatlandırma politikasını belirler, YEKA yarışmalarını, nükleer programı ve uluslararası boru hattı anlaşmalarını yürütür; BOTAŞ, TPAO, EÜAŞ ve TEİAŞ gibi kuruluşların yatırım programlarını onaylar, EPDK ise ilişkili kuruluşudur. Ulusal Enerji Planı, kömür ve yenilenebilir
kapasite hedefleri ile doğal gaz ticaret merkezi politikası gibi tartışmaların ana karar vericisidir. Stratejik plan, faaliyet raporları ve Aylık Enerji ve Tabii Kaynaklar Bülteni sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Stratejik Plan ve Performans Programı; Faaliyet Raporları (yıllık); Aylık Enerji ve Tabii Kaynaklar Bülteni; Türkiye Ulusal Enerji Planı; Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası. İlişkili: EİGM, EVÇED, MAPEG, TENMAK, NEGM, DİGM, EPDK, BOTAŞ, TPAO, EÜAŞ, TEİAŞ, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Not: Resmî teşkilat şeması: https://enerji.gov.tr/birimler-merkeziteskilati
Enerji İşleri Genel Müdürlüğü (EİGM)
Kamu kurumu · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 169 · enerji.gov.tr/eigm ETKB'nin enerji politikası ve planlamasından sorumlu ana hizmet birimidir. Enerji kaynak ve tesis envanterini tutar, uzun vadeli arz-talep projeksiyonlarını ve Ulusal Enerji Planını hazırlar, enerji satışlarında taban ve tavan fiyat esaslarını belirler. Elektrik ve hidrokarbon arz güvenliği, elektrik dağıtım bölgelerinin denetimi, YEKA ve lisanssız üretim, yerli aksam destekleri ile enerji tesislerinin imar ve ruhsat işlemleri bünyesindeki dairelerce yürütülür. Mülga Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünün kaynak ölçümü ve potansiyel atlası görevleri de buradadır. Ulusal enerji denge tabloları, haftalık Piyasa Gözlem Raporu ve aylık elektrik yatırımları raporları resmi enerji istatistiğinin temel kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ulusal Enerji Denge Tabloları (yıllık, 1972'den itibaren); Piyasa Gözlem Raporu (haftalık); Enerji İstatistik Bülteni; Elektrik Yatırımları Özet Raporu (aylık); Türkiye Ulusal Enerji Planı; Rüzgar, Güneş ve Biyokütle Enerjisi Potansiyel Atlasları (REPA, GEPA, BEPA). İlişkili: ETKB, EVÇED, EPDK, TEİAŞ, EÜAŞ, BOTAŞ
raporlari
Nükleer Enerji Genel Müdürlüğü (NEGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2018 · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 170 · enerji.gov.tr/negm ETKB'nin nükleer güç santrali projelerini yürüten hizmet birimidir; 2018'de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuştur. Nükleer santral projeleri için bakanlıklar, kamu kuruluşları, üniversiteler ve özel sektör arasında koordinasyon sağlar; mevzuat, insan kaynağı, eğitim ve sanayi altyapısının hazırlanmasını izler, kamuoyu bilgilendirme çalışmalarını yürütür. Proje geliştirme, proje uygulama ve nükleer altyapı dairelerinden oluşur. Akkuyu Nükleer Güç Santralinin devreye alınması, yeni santral sahalarına ilişkin hükümetlerarası görüşmeler ve yerli firmaların nükleer tedarik zincirine katılımı konularında Bakanlık tarafındaki muhataptır. Birim sayfasında Akkuyu projesi ve nükleer santral projelerinde yer alan Türk firmalarının listesi bulunur. Başlıca yayın ve kaynaklar: Akkuyu Nükleer Güç Santrali Projesi bilgi sayfası; Nükleer Santral Projesinde Türk Firmaları listesi. İlişkili: ETKB, TENMAK, NÜKEN, EÜAŞ
Kurumunun (NDK) yetkisindedir.
Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü (DİGM)
Kamu kurumu · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 171 · enerji.gov.tr/digm ETKB'nin uluslararası ilişkilerini, AB uyum çalışmalarını ve 2026'dan itibaren uluslararası enerji projelerini yürüten hizmet birimidir. İkili enerji iş birliklerini, IEA, IRENA ve Enerji Şartı gibi çok taraflı platformlarla ilişkileri, uluslararası finans kuruluşlarıyla yürütülen projeleri ve AB katılım müzakerelerindeki enerji faslını koordine eder. 198 sayılı Kararname ile hükümetlerarası anlaşma taslaklarını hazırlamak ve transit petrol ve doğal gaz boru hattı anlaşmalarının uygulanmasını yatırımcılarla koordine etmek görevleri de bu birime verilmiştir. TANAP, TürkAkım ve Türkiye'nin gaz ticaret merkezi hedefi gibi enerji diplomasisi başlıklarında Bakanlığın ana birimidir.
Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji Diplomasisi sayfası; Transit Boru Hatları ve Doğal Gaz Boru Hatları haritaları; IPA ve uluslararası finans kuruluşları proje sayfaları. İlişkili: ETKB, BOTAŞ, TPAO, Dışişleri Bakanlığı, NEGM
eklenmiş; bünyesinde Uluslararası Projeler Dairesi Başkanlığı yer almaktadır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı (SGB)
Kamu kurumu · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 173; 5018 sayılı Kanun · enerji.gov.tr/sgb ETKB'nin strateji, bütçe ve mali hizmetlerini yürüten hizmet birimidir; görevleri 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanır. Bakanlığın stratejik planını, performans programını, faaliyet raporunu ve mali tablolarını hazırlar; bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerinin Bakanlık politika ve hedeflerine uygunluğunu izler, ihaleden yasaklama kararlarına ilişkin işlemleri koordine eder. Rehber okuru için önemi, kurulu güç, yerli üretim ve verimlilik gibi politika hedeflerinin ölçülebilir göstergelerle resmi olarak yazıldığı belgelerin bu birimce yayımlanmasıdır. Stratejik plan ayrı bir alt sitede, faaliyet raporları ve performans programları ise Bakanlık sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: ETKB Stratejik Planı (sp.enerji.gov.tr); Performans Programı (yıllık); Faaliyet Raporu (yıllık); Mali Tablolar. İlişkili: ETKB, SBB, HMB, Sayıştay Başkanlığı
Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü (HHGM)
Kamu kurumu · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 171/A; 659 sayılı KHK · enerji.gov.tr/hhgm ETKB'nin hukuk birimidir; 2019'da 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen hükümle genel müdürlük düzeyinde yapılandırılmış olup görevleri 659 sayılı KHK ve Bakanlık Hukuk Hizmetleri Yönetmeliğine dayanır. Bakanlığın taraf olduğu adli ve idari davalarda, icra takiplerinde ve iç ve dış tahkim yargılamalarında Bakanlığı vekil olarak temsil eder. Bakanlık birimlerinin ve bağlı kuruluşların yönetmelik taslaklarını hukuki açıdan inceler, diğer kurumların hazırladığı mevzuat taslakları için Bakanlık görüşünü oluşturur. Maden ruhsatı iptalleri, yatırımcı-devlet tahkimleri ve enerji mevzuatı değişikliklerinin hukuki arka planını izlemek isteyenler için ilgili birimdir; kamuya açık düzenli yayını bulunmamaktadır. İlişkili: ETKB, MAPEG
Teftiş Kurulu Başkanlığı
enerji.gov.tr/tkb ETKB'nin teftiş ve denetim birimidir; Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan adına çalışır ve 375 sayılı KHK uyarınca müfettiş istihdam eder. Bakanlık merkez teşkilatının yanı sıra Bakanlığın denetimi altındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri hakkında teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yürütür; bu kapsam bağlı ve ilgili kuruluşları, kamu enerji şirketlerini ve Bakanlık mevzuatına tabi özel sektör faaliyetlerini içerebilir. Kamu enerji kuruluşlarındaki usulsüzlük iddiaları ve Bakanlık düzeyindeki idari soruşturmalar bu birimin alanına girer. Raporları kamuya açık yayımlanmadığından dışarıdan izlenebilirliği sınırlıdır; sonuçlar çoğunlukla Sayıştay raporları, yargı kararları ve basın yoluyla görünür hale gelir. İlişkili: ETKB, Sayıştay Başkanlığı
Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı (EVÇED)
Verimliliği Kanunu · enerji.gov.tr/evced ETKB'nin enerji verimliliği ile enerji-iklim ilişkisinden sorumlu ana hizmet birimidir; 27 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Ocak 2019'da kurulmuştur. 5627 sayılı Kanun kapsamında enerji yöneticisi sınavlarını ve sertifikasyonunu, enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinin yetkilendirilmesini, Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) ve Enerji ve Karbon Azaltımı (EKA) desteklerini, enerji performans sözleşmelerini ve kamu binalarında tasarruf hedefini yürütür. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planını izler, sera gazı envanterinin enerji bölümüne katkı verir ve Türkiye elektrik
şebekesi emisyon faktörlerini yayımlar; bu faktörler kurumsal karbon raporlaması ve SKDM kapsamındaki dolaylı emisyon hesaplarında başvuru verisidir. Her yıl Enerji Verimliliği Forumu ve Fuarını düzenler. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı; Türkiye Ulusal Elektrik Şebekesi Emisyon Faktörü; Türkiye Elektrik Üretimi ve Elektrik Tüketim Noktası Emisyon Faktörleri; Enerji Verimliliği Bilinç Endeksi; Enerji Verimliliği Forumu ve Fuarı (yıllık). İlişkili: ETKB, EİGM, ÇŞİDB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Not: Mülga Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünün (YEGM) enerji verimliliği görevlerinin halefidir.
Tabii Kaynaklar Dairesi Başkanlığı (TKDB)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2020 · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 175 · enerji.gov.tr/tkdb ETKB merkez teşkilatında maden ve tabii kaynak politikasından sorumlu hizmet birimidir; 56 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Ocak 2020'de kurulmuştur. Tabii kaynakların değerlendirilmesine yönelik ülke stratejisi ve politika önerilerini hazırlar, ülke ve dünya madencilik faaliyetlerini izleyerek istatistik derler, bu alandaki Ar-Ge önceliklerini belirler ve MAPEG, MTA ile maden KİT'lerinin faaliyetlerini koordine eder. Madencilik yatırımlarının diğer kamu yatırımlarıyla çakıştığı durumlarda kamu yararı önceliğini belirleme görevi de bu birimdedir. Kritik ve nadir toprak elementleri, bor ve yerli kömür politikalarında Bakanlık içindeki odak noktasıdır. Birim sayfasında maden istatistikleri, sektörel dokümanlar ve maden yatırım rehberi bulunur. Başlıca yayın ve kaynaklar: Maden istatistikleri; Maden Yatırım Rehberi; Maden ve mineral bilgi sayfaları. İlişkili: ETKB, MAPEG, TENMAK, BOREN, NATEN
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı (BİDB)
Kamu kurumu · Dayanak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 177 · enerji.gov.tr/bidb ETKB'nin bilişim altyapısını ve elektronik hizmetlerini yöneten hizmet birimidir. Bakanlık projelerinin bilişim altyapısına uygun tasarlanmasını, bilgi ve haberleşme güvenliğini, internet sayfalarını, elektronik imza ve elektronik belge uygulamalarını yürütür; Bakanlık hizmetlerine ilişkin verileri ilgili birimlerle birlikte veri tabanlarında toplar. Kritik enerji altyapısına yönelik siber tehditlerin arttığı bir dönemde Bakanlık ağının güvenliğinden sorumlu olması ve Bakanlığın elektronik hizmet altyapısını işletmesi nedeniyle rehberde yer alır. Enerji istatistiklerinin içerik sahibi bu birim değil EİGM'dir; piyasa verileri ise EPİAŞ Şeffaflık Platformunda yayımlanır. İlişkili: ETKB, EİGM, Siber Güvenlik Başkanlığı, USOM
Denge tabloları ve bültenler EİGM girişine, EPİAŞ Şeffaflık Platformu EPİAŞ girişine aittir.
Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı
enerji.gov.tr/adspdb-teskilat ETKB'nin afet, acil durum, sivil savunma ve seferberlik hazırlıklarından sorumlu hizmet birimidir; 189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Ekim 2025'te kurulmuştur. Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarının afet ve savaş hâli hazırlıklarını takip ve koordine eder, Bakanlığı AFAD Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinde temsil eder ve afet anında talep edilen imkânların yönlendirilmesini sağlar. Deprem, sel ve orman yangını gibi olaylarda elektrik ve doğal gaz altyapısının hızla yeniden devreye alınması ile enerji arz güvenliğine yönelik tatbikatlarda Bakanlık adına koordinasyon birimidir. Kamuya açık düzenli yayını bulunmamaktadır. İlişkili: ETKB, AFAD, TEİAŞ, BOTAŞ
kurulmuştur.
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)
3213 sayılı Maden Kanunu; 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu · mapeg.gov.tr ETKB'nin kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bağlı kuruluşudur; 2018'de Maden İşleri ve Petrol İşleri genel müdürlüklerinin birleştirilmesiyle kurulmuştur. 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6491 sayılı
Türk Petrol Kanunu kapsamında arama ve işletme ruhsatlarını verir, devir ve iptal işlemlerini yapar, ruhsat sicilini tutar, maden sahalarını ihaleye çıkarır, Devlet hakkı ve hissesini tahsil eder ve saha faaliyetlerini denetler. Kömür sahaları, petrol ve doğal gaz arama lisansları, maden rehabilitasyonu ve ruhsat iptalleri gibi tartışmalı konularda yetkili idaredir. e-Maden sistemi, UMREK rezerv raporlama çerçevesi, maden ve petrol istatistikleri, ruhsat haritaları ve MAPEG dergileri başlıca bilgi kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Maden istatistikleri; Petrol istatistikleri; Maden ve petrol ruhsat haritaları; MAPEG Dergileri; Faaliyet Raporları; e-Maden. İlişkili: ETKB, TKDB, TPAO, ÇŞİDB
sayılı KHK (RG 09.07.2018).
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK)
değişik) · tenmak.gov.tr ETKB ile ilgili, kamu tüzel kişiliğine sahip ve özel bütçeli araştırma kurumudur; 57 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Mart 2020'de Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü ve Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsünün kapatılmasıyla kurulmuştur. Enerji, nükleer teknoloji, bor ve nadir toprak elementleri alanlarında Ar-Ge yapar ve TAGEP, TUGEP gibi programlarla proje destekler; Ulusal Radyoaktif Atık Yönetim Planını hazırlar, radyoaktif atık tesislerini işletir, dozimetri, kalibrasyon ve radyoizotop hizmetleri verir. Nükleer, Bor, Nadir Toprak Elementleri, Temiz Enerji ve Enerji araştırma enstitülerinden oluşur. Hidrojen yol haritası, kritik mineraller ve nükleer insan kaynağı tartışmalarında bilimsel katkı veren başlıca kamu kurumudur. Başlıca yayın ve kaynaklar: Faaliyet Raporları; Bor Dergisi (Journal of Boron); TENMAK Ar-Ge destek programı çağrıları (TAGEP, TUGEP, TUDEP, TİGEP, TARGEP). İlişkili: ETKB, NEGM, BOREN, NÜKEN, TEMEN, ENAREN, NATEN, TÜBİTAK
TAEK'in düzenleyici görevleri 2018'de kurulan Nükleer Düzenleme Kurumuna (NDK) geçmiştir.
TENMAK Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü (NÜKEN)
tenmak.gov.tr/nukleer-enerji-arastirma-enstitusu TENMAK bünyesindeki nükleer araştırma enstitüsüdür; 2020'de mülga Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Ankara'daki Radyasyon ve Hızlandırıcı Teknolojileri Dairesi ile İstanbul'daki Teknoloji Geliştirme Dairesinin birleştirilmesiyle yapılandırılmıştır. Kökeni 1962'de kurulan Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi ile Sarayköy'deki araştırma merkezine uzanır. İyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcıları ve nükleer teknoloji alanında Ar-Ge, ölçüm, kalibrasyon, radyofarmasötik üretimi ve eğitim hizmetleri verir. Türkiye'nin nükleer santral programı için gereken bilimsel altyapı, yerli nükleer elektronik cihazlar ve uzman yetiştirme tartışmalarında kamu tarafındaki başlıca araştırma birimidir. Laboratuvar, tesis ve hizmet bilgileri TENMAK sitesinde yer alır. İlişkili: TENMAK, NEGM Not: Mülga TAEK araştırma merkezlerinin (ÇNAEM, SANAEM) halefidir.
TENMAK Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN)
md. 682 · tenmak.gov.tr/bor-arastirma-enstitusu TENMAK çatısı altındaki bor araştırma enstitüsüdür; 4865 sayılı Kanunla 2003'te Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü adıyla bağımsız kurum olarak kurulmuş, 2020'de tüzel kişiliği kaldırılarak TENMAK'a bağlanmıştır. Bor mineralleri ve bor bileşiklerine dayalı ürün ve teknolojilerde Ar-Ge yürütür, üniversite ve sanayi projelerini destekler ve Eti Maden ile birlikte uluslararası bor sempozyumları düzenler. Enerji açısından önemi, borun hidrojen depolama, batarya, nükleer ve ileri malzeme uygulamalarına yönelik çalışmalardan gelir; Türkiye'nin dünya bor rezervlerindeki
ağırlığı bu alanı stratejik kılar. Scopus ve TR Dizin kapsamındaki üç aylık Bor Dergisi (Journal of Boron) enstitü tarafından yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Bor Dergisi / Journal of Boron (üç aylık, DergiPark); Uluslararası Bor Sempozyumu (BORON). İlişkili: TENMAK, TKDB
faaliyetlerini TENMAK BOREN adıyla sürdürmektedir. Eski alan adı boren.gov.tr kullanılmamaktadır.
TENMAK Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü (NATEN)
Kamu kurumu · Dayanak: 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi md. 682 · tenmak.gov.tr (ilgili sayfa) TENMAK bünyesinde nadir toprak elementleri ve stratejik değerdeki diğer elementler üzerine çalışan araştırma enstitüsüdür; önceden bağımsız enstitü olarak faaliyet gösterirken 57 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 2020'de TENMAK'a katılmıştır. Bu elementlerin cevherden elde edilmesi, saflaştırılması ve ileri teknoloji ürünlerinde kullanımı için Ar-Ge yürütür, kamu, üniversite ve sanayi ile ortak projeler yapar. Rüzgar türbini jeneratörlerinde ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların hammaddesi olması nedeniyle alan, enerji dönüşümünün tedarik zinciri ve kritik mineraller tartışmasının parçasıdır; Eskişehir-Beylikova sahası gibi yerli kaynakların değerlendirilmesi bu tartışmanın merkezindedir. Enstitü tanıtımı ve proje bilgileri TENMAK sitesinde yer alır. İlişkili: TENMAK, TKDB, MAPEG
devredilmiştir.
TENMAK Temiz Enerji Araştırma Enstitüsü (TEMEN)
tenmak.gov.tr/temiz-enerji-arastirma-enstitusu TENMAK çatısı altında 2020'de Ankara'da kurulan ve temiz enerji teknolojileri üzerine çalışan araştırma enstitüsüdür. Başlıca faaliyet alanı hidrojen ve yakıt hücresi teknolojileridir; Hidrojen Teknolojileri Laboratuvarı ile araştırmacılara test ve deney altyapısı sağlar, kamu, üniversite ve özel sektörle ortak projeler yürütür. Bakanlığın 2023'te yayımladığı Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritasının hazırlık ve uygulama sürecinde TENMAK'ın teknik katkısı bu enstitü üzerinden yürümektedir. Yeşil hidrojen, sanayide karbonsuzlaşma ve hidrojenin doğal gaz şebekesine karıştırılması tartışmalarında kamu tarafındaki araştırma birimidir. Laboratuvar ve proje bilgileri TENMAK sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası (TENMAK sayfası). İlişkili: TENMAK, ETKB
TENMAK Enerji Araştırma Enstitüsü (ENAREN)
enstitusu TENMAK bünyesinde elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve depolaması için yerli teknoloji geliştirmeye odaklanan araştırma enstitüsüdür; 57 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin saydığı beş enstitüden biridir. Enerji sistemlerine yönelik Ar-Ge ve inovasyon projeleri yürütür, üniversite ve sanayi ile iş birliği yapar, test ve ölçüm altyapısı kurar ve verimlilik çözümleri geliştirir. Enerji ekipmanında dışa bağımlılığın azaltılması ve yerli aksam hedefleri kamu politikasının öncelikleri arasında olduğundan, enstitünün çalışmaları yerlileştirme tartışmasıyla doğrudan ilişkilidir. Veri ve analizlerle ulusal enerji politikalarına bilimsel katkı sunmak da tanımlı görevleri arasındadır. Proje ve etkinlik duyuruları TENMAK sitesinde yer alır. İlişkili: TENMAK, EİGM
2.2 Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB)
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; ÇED, çevre izni, imar planı ve korunan alan kararlarıyla enerji yatırımlarının izin sürecini, bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı ve İklim Kanunu kurullarıyla da karbon
fiyatlandırmasını belirler. Bu alt bölüm bakanlığı, iklim yönetişimi kurullarını, enerji projelerini doğrudan etkileyen genel müdürlükleri ve taşra yapılarını kapsar.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB)
29.10.2021) · csb.gov.tr Çevre, imar, mekânsal planlama ve iklim politikasından sorumlu bakanlıktır; 2011'de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı adıyla kurulmuş, 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle 2021'de bugünkü adını almıştır. Enerji yatırımları için ÇED kararlarını verir, çevre izin ve lisanslarını düzenler, emisyon ve atık mevzuatını hazırlar, imar planlarını onaylar ve 81 ildeki il müdürlükleriyle denetim yapar. Bağlı kuruluşu İklim Değişikliği Başkanlığı üzerinden 7552 sayılı İklim Kanunu'nu ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'ni yürütür; Bakan, Karbon Piyasası Kurulu'na başkanlık eder. Santral, maden ve iletim projelerinin izin takvimi ile karbon fiyatlandırması tartışmalarında belirleyici konumdadır. Mevzuat, e-ÇED kayıtları ve il çevre durum raporları bakanlık ile birim sitelerinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Çevre Durum Raporu; İl Çevre Durum Raporları; Bakanlık stratejik planı ve faaliyet raporları; Çevre ve Şehircilik dergileri (csi.csb.gov.tr/dergiler). İlişkili: İDB, ETKB, EPDK, KPK, ÇEDİDGM, ÇYGM, MPGM, TVKGM, YYGM, İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri
85 sayılı CBK ile ad değişikliği yapıldı.
İklim Değişikliği Başkanlığı (İDB)
(RG 09.07.2025) · iklim.gov.tr Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı kuruluş olarak 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle 29 Ekim 2021'de kurulmuştur. 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'ni kurar, ulusal tahsisat planını hazırlar, sera gazı emisyon izinlerini verir, izleme, raporlama ve doğrulama sürecini yönetir, Türkiye Yeşil Taksonomisi'ni yürütür ve Ulusal Katkı Beyanı ile müzakereleri koordine eder. Karbon Piyasası Kurulu'nun sekretaryası olarak 2026-2027 emisyonlarını kapsayan pilot ETS döneminin uygulayıcısıdır; 27 Ağustos 2026'da yayımlanan TR ETS Yönetmeliği elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre tesislerini doğrudan etkiler. Mevzuat, karbon fiyatlandırma duyuruları, ulusal envanter bildirimleri ve strateji belgeleri iklim.gov.tr'de yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ve karbon fiyatlandırma duyuruları; Ulusal Katkı Beyanı ve Uzun Dönemli İklim Stratejisi; İklim Değişikliği Azaltım ve Uyum Strateji ve Eylem Planları; BMİDÇS ulusal bildirimleri ve iki yıllık şeffaflık raporları. İlişkili: ÇŞİDB, KPK, TR ETS Danışma Kurulu, İDUKK, İl İDKK, EPDK, ETKB, Ticaret Bakanlığı, TÜİK
Bakanlığı'na vermiştir.
İklim Değişikliği ve Uyum Koordinasyon Kurulu (İDUKK)
Hakkında Yönerge · iklim.gov.tr/idukk-i-13 İklim politikasında bakanlıklar arası üst koordinasyon organıdır; eski İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu'nun yerini 2021'deki teşkilat düzenlemesiyle almıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı başkanlığında toplanır; ilgili bakanlık yardımcıları, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, YÖK, TÜBİTAK, TÜİK gibi kamu kurumlarının yanı sıra TOBB, TÜSİAD, MÜSİAD ve Türkiye Belediyeler Birliği temsilcilerini içerir. İklim değişikliğiyle ilgili plan, politika, strateji ve eylemleri belirler, izler ve değerlendirir; enerji, sanayi ve ulaştırma sektörlerine düşen azaltım ve uyum görevlerini bu kurul kararları üzerinden dağıtır. Sekretaryasını İklim Değişikliği Başkanlığı yürütür; toplantı kararları ve çalışma yönergesi Başkanlığın sitesinde duyurulur.
Başlıca yayın ve kaynaklar: Kurul toplantı kararları (İDB duyuruları); İDUKK Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, ETKB, SBB, TÜBİTAK, TÜİK
teşkilat mevzuatına dayanır.
Karbon Piyasası Kurulu (KPK)
iklim.gov.tr (ilgili sayfa) 7552 sayılı İklim Kanunu'nun 10. maddesiyle kurulan ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin temel kararlarını alan kurumlar arası kuruldur. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı başkanlığında yedi bakanlığın bakan yardımcıları, Strateji ve Bütçe başkan yardımcısı, SPK ve EPDK başkanları ile İklim Değişikliği Başkanı'ndan oluşur; sekretaryasını İklim Değişikliği Başkanlığı yapar. Ulusal tahsisat planını onaylar, ücretsiz tahsisat dağılımını ve birincil piyasada satılacak miktarı belirler, denkleştirme oranına ve uluslararası karbon kredisi politikasına karar verir. Eylül 2026'da duyurulan KPK/2026/1 kararıyla pilot dönem 2026-2027 emisyonlarıyla sınırlandırılmış, 2026 yalnızca raporlama yılı olarak belirlenmiş ve fiyat mekanizmasının 2027'de başlaması kararlaştırılmıştır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kurul kararları (KPK/2026/1 ve sonrası); Karbon Piyasası Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, EPDK, ETKB, HMB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, SBB, TR ETS Danışma Kurulu
yüzde 100'dür.
TR ETS Danışma Kurulu
Kamu kurumu · Kuruluş: 2025 · Dayanak: 7552 sayılı İklim Kanunu, madde 10/1-b · tobb.org.tr İklim Kanunu'nun 10. maddesinde yalnızca Danışma Kurulu adıyla düzenlenen, emisyon ticareti konusunda iş dünyası ve finans sektörünün görüşünü kurumsallaştıran istişari yapıdır. TOBB Başkanı başkanlığında MÜSİAD, TÜSİAD, YASED, TİM, DEİK, Türkiye Bankalar Birliği, sigorta ve sermaye piyasası birlikleri ile TMMOB Çevre Mühendisleri Odası temsilcilerinden ve İklim Değişikliği Başkanlığı temsilcisinden oluşur; gerektiğinde kamu kurumları, sivil toplum ve üniversiteler davet edilir. Sekretaryasını kanun gereği TOBB yürütür. ETS ve uluslararası karbon piyasasına ilişkin strateji ve eylemler hakkında bağlayıcı olmayan kararlar alır; bu kararlar Başkanlık aracılığıyla Karbon Piyasası Kurulu'na iletilir. Tahsisat yöntemleri ve pilot dönem maliyetleri konusunda sanayinin başlıca görüş kanalıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Danışma Kurulu kararları (Karbon Piyasası Kurulu'na sunulan görüşler). İlişkili: KPK, İDB, ÇŞİDB
sekretaryası iddiası kanun metniyle doğrulandı. Basında ilk toplantısının 30 Ekim 2025'te yapıldığı aktarılmıştır.
Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü (ÇEDİDGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2011 · Dayanak: 1 sayılı CBK, madde 104; ÇED Yönetmeliği · ced.csb.gov.tr Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ana hizmet birimidir; görevleri 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 104. maddesinde sayılır. Termik, hidroelektrik, rüzgâr, güneş ve jeotermal santraller, maden sahaları, rafineriler ve iletim hatları için ÇED ve stratejik çevresel değerlendirme kararlarını verir, çevre izin ve lisanslarını düzenler, tesislerin emisyon ve deşarjlarını izler, denetler ve gerektiğinde faaliyeti durdurur. Büyük yakma tesislerine yönelik çevre izni süreçleri nedeniyle kömür santrallerinin işletme sürekliliğinde belirleyici olmuştur. ÇED raporları ve halkın katılımı toplantıları e-ÇED sisteminden, hava kalitesi ölçümleri Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı'ndan takip edilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: e-ÇED proje dosyaları ve ÇED kararları; Türkiye Çevre Durum Raporu ve çevresel göstergeler; Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı verileri. İlişkili: ÇŞİDB, İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri, ÇYGM, ETKB, MAPEG
Merkezi müdürlükleri bulunur.
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü (ÇYGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2011 · Dayanak: 1 sayılı CBK, madde 103 · cygm.csb.gov.tr Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın çevre kirliliğini önleme mevzuatını ve standartlarını hazırlayan ana hizmet birimidir. Hava kalitesi, sanayi kaynaklı emisyon sınır değerleri, ısınmada ve sanayide kullanılan yakıtların nitelikleri, atık ve kimyasal yönetimi, gürültü ile su ve toprak kirliliği kurallarını belirler; temiz hava eylem planlarını yaptırır, kararname gereği yenilenebilir enerji başta olmak üzere temiz enerji kullanımını teşvik eder ve nükleer güvenlik konusunda ilgili kurumla iş birliği yapar. Kömür yakıtlı tesislere uygulanan sınır değerler, atıktan enerji üretimi ve Sıfır Atık uygulamaları bu birimin mevzuatıyla şekillenir. Atık beyanları Atık Yönetim Uygulaması üzerinden toplanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Hava kalitesi, atık ve kimyasal mevzuatı ve rehberleri; Temiz hava eylem planları; Atık Yönetim Uygulaması istatistikleri. İlişkili: ÇŞİDB, ÇEDİDGM, İDB, TENMAK
esasları İklim Kanunu uyarınca Ticaret Bakanlığı'nca belirlenir.
Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü (MPGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2011 · Dayanak: 1 sayılı CBK; 3194 sayılı İmar Kanunu · mpgm.csb.gov.tr Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın mekânsal strateji, çevre düzeni ve imar planlarından sorumlu ana hizmet birimidir. 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde bakanlık yetkisindeki alanlarda her ölçekte planı yapar veya onaylar, kıyı kenar çizgisi ve yer bilimsel etüt işlemlerini yürütür, plan yapım mevzuatını hazırlar. Enerji santralleri, trafo merkezleri ve iletim koridorlarının arazi kullanımı çevre düzeni planlarına uygunluk üzerinden bu birimin kararlarına bağlanır. Temmuz 2026'da yayımlanan yönetmelikle lisanslı rüzgâr ve güneş santrallerinin imar planı ve ruhsat işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bırakıldığından, bu projelerde birimin rolü daha çok üst ölçekli planlar ve plan standartlarıyla sınırlıdır. Onaylı planlar Genel Müdürlüğün plan duyurularından izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Onaylı çevre düzeni ve imar planları duyuruları; Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ve plan gösterim rehberleri. İlişkili: ÇŞİDB, ETKB, TVKGM, İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri
ifadesi bu nedenle genelleştirildi.
Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü (TVKGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2011 · Dayanak: 1 sayılı CBK, madde 109 · tvk.csb.gov.tr Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın doğal sit alanları, tabiat varlıkları ve özel çevre koruma bölgelerinden sorumlu ana hizmet birimidir. Bu alanların sınırlarını tespit ve tescil eder, kullanma ve yapılaşma ilke kararlarını belirler, her ölçekte planları yapar ve onaylar, Devlet hüküm ve tasarrufundaki yerlerde kullanım izni verir; illerdeki tabiat varlıklarını koruma bölge komisyonları da bu yapıya bağlıdır. Kıyı ve dağlık alanlarda planlanan rüzgâr, güneş, hidroelektrik ve maden projeleri korunan alanlarla çakıştığında izin süreci bu birimin ve komisyonların kararlarına bağlanır; bu nedenle yerel itirazların ve yargı süreçlerinin sık konusu olur. Koruma statüsü değişiklikleri ve ilan edilen sınırlar Genel Müdürlük sitesinde ve Resmî Gazete'de duyurulur. Başlıca yayın ve kaynaklar: Doğal sit ve özel çevre koruma bölgesi ilanları; Korunan alan yönetim planları. İlişkili: ÇŞİDB, MPGM, Tarım ve Orman Bakanlığı, ÇEDİDGM
Milli Parklar Genel Müdürlüğü) sorumluluğundadır.
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü (YYGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2018 · Dayanak: 1 sayılı CBK, madde 100 · yerelyonetimler.csb.gov.tr Belediyeler ve il özel idareleriyle ilgili mevzuatın uygulanmasını izleyen ana hizmet birimidir; 2018'de İçişleri Bakanlığı'nın Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılınca vesayet dışındaki görevleri bu Genel Müdürlüğe devredilmiştir. Yerel yönetimlerin teşkilat, norm kadro ve personel standartlarını belirler, yatırımlarının kalkınma planı ve yıllık programlara uyumunu izler, bütçe ve muhasebe rehberleri hazırlar, istatistik toplar. Enerji sektörü açısından önemi, belediyelerin kentsel altyapı, toplu taşıma, aydınlatma ve belediye şirketi yatırımlarının mali ve idari çerçevesini belirlemesinden gelir. Yerel iklim eylem planları ise bu birimin değil, İklim Değişikliği Başkanlığı ile il müdürlüklerinin görev alanındadır. Belediye istatistikleri ve rehberler birim sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Mahalli idare istatistikleri; Belediye bütçe ve muhasebe rehberleri. İlişkili: ÇŞİDB, HMB, İl İDKK
vermektedir.
İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri
Kamu kurumu · Dayanak: 1 sayılı CBK; 7552 sayılı İklim Kanunu, madde 7 · csb.gov.tr Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 81 ildeki taşra teşkilatıdır ve valilik bünyesinde çalışır. Enerji projeleri için ÇED Gerekli Değildir kararlarını ve ön inceleme süreçlerini yürütür, geçici faaliyet belgesi ve çevre izni başvurularını ilk aşamada değerlendirir, tesis denetimleri yaparak idari para cezası uygular, imar ve yapı denetimi işlerini takip eder. İklim Kanunu uyarınca vali başkanlığındaki İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu'nun sekretaryasını da yürütür. Küçük ölçekli güneş santralleri, maden ocakları ve ısınma kaynaklı hava kirliliği gibi yerel uyuşmazlıklarda yatırımcı ve yurttaşın ilk muhatabıdır. İl çevre durum raporları ve ÇED duyuruları her ilin csb.gov.tr alt alan adlı sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: İl Çevre Durum Raporları; İl bazında ÇED karar duyuruları. İlişkili: ÇŞİDB, ÇEDİDGM, İl İDKK, İDB
değişikliğiyle adları İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü olmuştur.
İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları (İl İDKK)
iklim.gov.tr (ilgili sayfa) İklim Kanunu'nun 7. maddesiyle her ilde vali başkanlığında kurulması öngörülen koordinasyon organlarıdır; çalışma esasları 4 Ağustos 2026'da yayımlanan yönetmelikle belirlenmiştir. Bakanlıkların il teşkilatları, AFAD, DSİ, İller Bankası, kalkınma ajansı, belediyeler, il özel idaresi, meslek kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirir. Belediye ve il özel idaresi tarafından hazırlanan yerel iklim değişikliği eylem planlarını karara bağlar ve uygulamasını izler; sekretaryasını il müdürlükleri yürütür. Yerel ölçekte yenilenebilir enerji, bina verimliliği ve ulaştırma önlemlerinin planlandığı zemin olacağından yerel enerji yatırımları için önemlidir. Kurulların 2026 sonuna kadar oluşturulması, ilk plan döneminin 2028-2032 olması öngörülmüştür. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları (İklim Portalı); Başkanlıkça hazırlanan YİDEP teknik kılavuzu. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlükleri, AFAD, DSİ, MGM
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'ne görev vermez.
2.3 Diğer bakanlıklar ve ilgili birimler
Enerji politikası yalnızca enerji ve çevre bakanlıklarında belirlenmez: vergi ve kamu finansmanı, sanayi teşvikleri, dış ticaret ve karbon sınır düzenlemesi, su ve orman izinleri, meteorolojik veri, ulaştırmanın
elektrifikasyonu ve enerji diplomasisi farklı bakanlıkların yetkisindedir. Bu alt bölüm, enerji yatırımcısının ve politika izleyicisinin doğrudan muhatap olduğu bu bakanlıkları ve ilgili birimlerini tanıtır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı (HMB)
Kararnamesi · hmb.gov.tr Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının 2018'de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle birleştirilmesinden doğan bakanlıktır; vergi politikası, bütçe, kamu borçlanması ve kamu işletmelerinin mali gözetimi bu çatıda toplanır. Enerji alanında akaryakıt, doğal gaz ve elektrikteki ÖTV ve KDV politikasını şekillendirir, BOTAŞ gibi kamu enerji şirketlerinin görev zararlarının ve fiyat sübvansiyonlarının bütçeye yükünü yönetir, uluslararası finans kuruluşlarından sağlanan enerji kredilerini koordine eder. Sürdürülebilir Finansman Çerçevesi kapsamında 2024'te ilk egemen yeşil tahvilini ihraç etmiş, Temmuz 2026'da Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe giren Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı'nın (2026-2029) koordinasyonunu üstlenmiştir. Kamu borç yönetimi raporları, bütçe gerçekleşmeleri ve sürdürülebilir finansman sayfası başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Sürdürülebilir Finansman Çerçevesi ve yeşil tahvil tahsis raporları; Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı 2026-2029; Kamu Borç Yönetimi Raporu (yıllık); Merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri (aylık). İlişkili: GİB, BOTAŞ, TVF, Sayıştay Başkanlığı, ÇŞİDB Not: Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının halefidir.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)
Kanun · gib.gov.tr Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olarak 2005'te 5345 sayılı Kanunla kurulan, vergi kanunlarının uygulanması ve vergilerin tahsilinden sorumlu başkanlıktır. Vergi oranlarını kendisi belirlemez; oranlar kanun ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenir, GİB ise uygulamayı tebliğ, sirküler ve özelgelerle netleştirir. Enerji alanında akaryakıt ve LPG'den alınan maktu ÖTV, elektrik ve doğal gaz faturalarındaki KDV, teşvik belgeli enerji yatırımlarındaki KDV istisnası ve dağıtım ile tedarik şirketlerinin e-fatura yükümlülükleri bu kurumun uygulama alanındadır. Pompa fiyatının önemli bir bölümünü oluşturan vergi yükü ve karbon fiyatlandırmasının vergi boyutu tartışıldığında teknik muhataptır. Güncel ÖTV tutarları, özelgeler ve mevzuat metinleri kurumun mevzuat bölümünden izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: ÖTV (I) sayılı liste güncel tutarları; Vergi mevzuatı, tebliğ ve sirkülerler; Özelgeler; Faaliyet raporu (yıllık). İlişkili: HMB, EPDK
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Kararnamesi · sanayi.gov.tr Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2018'de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yeniden yapılandırılmasıyla bugünkü adını alan bakanlıktır; TÜBİTAK, KOSGEB ve kalkınma ajansları bu bakanlıkla ilişkilidir. Enerji yatırımlarına ilişkin teşvik belgelerini Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü aracılığıyla E-TUYS sistemi üzerinden düzenler; 30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar bu rejimin yeni çerçevesidir. Organize sanayi bölgeleri mevzuatı, Ar-Ge merkezleri ve yerli üretim politikaları da bakanlığın alanındadır. 2024'te duyurulan HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı, batarya, güneş hücresi ve rüzgâr ekipmanı üretimine ayrılan destekleriyle enerji ekipmanının yerlileşmesi tartışmasının merkezindedir. Teşvik istatistikleri ve yatırıma destek portalı izlenecek kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yatırım teşvik belgesi istatistikleri; HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı çağrıları; 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi. İlişkili: SAVGM, KAGM, TÜBİTAK, ETKB
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğü (SAVGM)
Kararnamesi · sanayi.gov.tr/merkez-birimi/92d9c73bddbb Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ana hizmet birimlerinden biridir; eski Verimlilik Genel Müdürlüğünün görevleri 2018'deki teşkilat düzenlemesiyle stratejik araştırma işleviyle birleştirilerek bu birime devredilmiştir. Sanayi işletmelerinde verimlilik, kaynak verimliliği ve temiz üretim projelerini destekler, verimlilik politikalarını hazırlar ve 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi gibi belgelerin koordinasyonunu yürütür. Enerji verimliliğinin sanayi tarafında, özellikle KOBİ ölçeğinde süreç iyileştirmesi ve yeşil dönüşüm başlıklarıyla ele alındığı birimdir; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının enerji verimliliği programlarını üretim verimliliği boyutuyla tamamlar. Verimlilik Proje Ödülleri yarışmasını düzenler ve 1967'den beri yayımlanan hakemli Verimlilik Dergisi'nin yayıncısıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Verimlilik Dergisi (hakemli, üç aylık, DergiPark); Verimlilik Proje Ödülleri; 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi. İlişkili: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, EVÇED
yeniden adlandırıldı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü (KAGM)
Kanun; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi · ka.gov.tr Türkiye'nin 26 düzey 2 bölgesinde faaliyet gösteren kalkınma ajanslarının ulusal koordinasyonundan sorumlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesindeki genel müdürlüktür. Ajansların bütçe, program ve performans süreçlerini yönlendirir, bölge planlarının ulusal politikalarla uyumunu gözetir ve ortak kurumsal portalı yönetir. Ajanslar 5449 sayılı Kanun uyarınca kurulmuş kamu tüzel kişileridir; yerel yönetimler, işletmeler ve sivil toplum kuruluşlarına mali destek programları açar. Bu programlarda yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm odaklı çağrılar giderek yer kazanmış, bölgesel ölçekte güneş santrali, verimlilik yatırımı ve fizibilite desteklerinin önemli bir kaynağı olmuştur. Güncel destek çağrıları, bölge planları ve genel faaliyet raporları ortak portalda yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kalkınma Ajansları Genel Faaliyet Raporu (yıllık); Bölge planları; Mali destek programı çağrıları. İlişkili: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, SBB
Bakanlığına geçmiştir.
Ticaret Bakanlığı
Kararnamesi · ticaret.gov.tr Ekonomi Bakanlığı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 2018'de birleştirilmesiyle kurulan bakanlıktır; dış ticaret politikası, gümrük işlemleri, ticaret anlaşmaları ve iç ticaret düzenlemeleri bu yapıda toplanır. Ham petrol, akaryakıt, LNG ve kömür gibi enerji ürünlerinin ithalat rejimi ve gümrük süreçleri bakanlığın alanındadır. İklim politikası açısından belirleyici rolü, 16 Temmuz 2021'de Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın ve çalışma grubunun koordinasyonunu yürütmesinden gelir. AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na uyum sürecini de yürütür; demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre ve elektrik ihracatçılarının karbon maliyeti tartışmasında kamu tarafının ana muhatabıdır. SKDM bilgi notları, rehberler ve eylem planı izleme raporları Yeşil Mutabakat sayfasında yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2021); AB SKDM bilgi notları ve rehberleri; Dış ticaret istatistikleri. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, TÜİK, ETKB
Tarım ve Orman Bakanlığı
Kararnamesi · tarimorman.gov.tr Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığının 2018'de birleştirilmesiyle kurulan bakanlıktır; DSİ ve Orman Genel Müdürlüğü bağlı kuruluşları, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü ise ana hizmet birimidir. Bu yapı sayesinde su kaynaklarının tahsisi, orman alanlarındaki enerji tesisi ve iletim hattı izinleri ile tarım arazilerinin tarım dışı kullanımına ilişkin kararlar büyük ölçüde bu bakanlık çatısında verilir. Güneş santrallerinin tarım arazilerine yerleşimi, hidroelektrik projelerinin su hakları, tarımsal sulamanın elektrik tüketimi ve hayvansal atıktan biyogaz üretimi bakanlığın enerjiyle kesiştiği başlıca tartışmalardır. Kırsal kalkınma destekleri, bağlı kuruluşların faaliyet raporları ve havza planları izlenecek temel kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Bakanlık ve bağlı kuruluş faaliyet raporları; Nehir havzası yönetim planları; Tarım arazisi kullanımına ilişkin mevzuat. İlişkili: DSİ, OGM, SYGM, ETKB Not: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığının halefidir.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ)
Hakkında Kanun · dsi.gov.tr 1953'te 6200 sayılı Kanunla kurulan, bugün Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı, katma bütçeli genel müdürlüktür; yerüstü ve yeraltı sularının planlanması, baraj, sulama ve taşkın koruma yatırımlarından sorumludur. Hidroelektrik açısından merkezi kurumdur: ülkenin hidroelektrik potansiyelini etüt eder, büyük barajları inşa eder ve özel sektörün hidroelektrik projeleri için lisans sürecinin ön koşulu olan su kullanım hakkı anlaşmalarını imzalar. İnşa ettiği kamu santralleri işletme için EÜAŞ'a devredilir. Kuraklık dönemlerinde baraj doluluk oranları, sulama ile enerji üretimi arasındaki su paylaşımı ve pompaj depolamalı santral projeleri DSİ'yi enerji tartışmalarının içine taşır. Akım gözlem yıllıkları, baraj doluluk verileri ve DSİ Teknik Bülteni başlıca veri kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Akım Gözlem Yıllıkları; Baraj doluluk oranları; DSİ Teknik Bülteni; Faaliyet raporu (yıllık). İlişkili: Tarım ve Orman Bakanlığı, EÜAŞ, EPDK, SYGM
Orman Genel Müdürlüğü (OGM)
Kamu kurumu · Kuruluş: 1839 · Dayanak: 6831 sayılı Orman Kanunu · ogm.gov.tr Kökeni 1839'da kurulan Orman Müdüriyet-i Umumiyesine uzanan, bugün Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı genel müdürlüktür; devlet ormanlarının yönetimi, ağaçlandırma ve orman yangınlarıyla mücadeleden sorumludur. Enerji sektörü için kritik yetkisi, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16 ve 17. maddeleri kapsamında orman sayılan alanlarda rüzgâr ve güneş santralleri, enerji iletim hatları, maden sahaları ve boru hatları için izin vermesidir. Ülke yüzeyinin geniş bir bölümü orman statüsünde olduğundan, yenilenebilir enerji ve maden projelerinin zamanlamasında ve orman ekosistemi üzerindeki etkilerine dair kamuoyu tartışmalarında belirleyici konumdadır. Ayrıca orman kaynaklı biyokütlenin arz tarafını yönetir. Ormancılık istatistikleri ve izin mevzuatı kurum sitesinden izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ormancılık İstatistikleri (resmî istatistik); Orman Varlığı raporları; Faaliyet raporu (yıllık). İlişkili: Tarım ve Orman Bakanlığı, MAPEG, TEİAŞ
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü (SYGM)
Kararnamesi · tarimorman.gov.tr/SYGM 2011'de Orman ve Su İşleri Bakanlığı bünyesinde kurulan, bugün Tarım ve Orman Bakanlığının ana hizmet birimi olan genel müdürlüktür; su politikasının oluşturulması ve havza ölçekli planlamadan sorumludur. Nehir havzası yönetim planları, sektörel su tahsis planları, taşkın ve kuraklık yönetim planlarını hazırlar; su kalitesi izleme ve AB Su Çerçeve Direktifi'ne uyum çalışmalarını yürütür. Sektörel su tahsis planları içme suyu, sulama, sanayi ve enerji üretimi arasındaki paylaşımı
belirlediğinden hidroelektrik santrallerin su bulabilirliği ve ekolojik akış tartışmalarında doğrudan etkilidir; iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisine ilişkin projeksiyon çalışmaları da enerji planlaması için girdi sağlar. Tamamlanmış havza planları ve tahsis planları genel müdürlüğün sayfasında yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Nehir havzası yönetim planları; Havza su tahsis planları; Taşkın ve kuraklık yönetim planları. İlişkili: Tarım ve Orman Bakanlığı, DSİ, MGM
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM)
Görevleri Hakkında Kanun · mgm.gov.tr Kökeni 1937'ye uzanan, Türkiye'nin resmî meteoroloji hizmetini yürüten genel müdürlüktür; 2012- 2021 arasında Orman ve Su İşleri ile Tarım ve Orman bakanlıklarına bağlı kalmış, 2021'den bu yana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlıdır. Ülke genelindeki gözlem ağını işletir, hava tahmini ve iklim verisi üretir. Enerji sektörü açısından, rüzgâr ve güneş santrali lisans başvurularında kullanılan ölçüm istasyonlarına ilişkin başvuruları Rüzgâr ve Güneş Enerjisi Ölçüm Başvuru Merkezi üzerinden yürütmesiyle doğrudan rol oynar. Sıcaklık ve yağış verileri elektrik ve doğal gaz talep tahmininin, yenilenebilir üretim tahmininin ve hidroelektrik öngörüsünün temel girdisidir. Yıllık iklim değerlendirmeleri ve meteorolojik veri satış sistemi başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yıllık İklim Değerlendirmesi; Aylık ve mevsimlik tahminler; Meteorolojik veri bilgi sunum ve satış sistemi (MEVBİS). İlişkili: ÇŞİDB, SYGM, TEİAŞ Not: 2021'de Tarım ve Orman Bakanlığından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlandı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB)
Kararnamesi · uab.gov.tr Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının 2018'de yeniden adlandırılmasıyla oluşan bakanlıktır; karayolu, demiryolu, denizcilik, havacılık ve haberleşme politikalarını yürütür, TCDD ve Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlar ile BTK bu bakanlıkla ilişkilidir. Ulaştırma, petrol ürünleri tüketiminin ve enerji kaynaklı emisyonların büyük kısmını oluşturduğundan bakanlığın kararları akaryakıt talebini doğrudan etkiler. 2053 net sıfır hedefine yönelik ulaştırma yol haritası, demiryolu ağının genişletilip elektrifikasyonu, yük taşımacılığının demiryoluna kaydırılması, yeşil liman ve gemilerde alternatif yakıt uygulamaları ile karbon nötr havalimanı sertifikaları bakanlığın enerjiyle kesiştiği başlıklardır. Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi bağlantısallık projelerinde de taraftır. Bakanlık faaliyet raporları ve ulaştırma istatistikleri izlenecek kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Faaliyet raporu (yıllık); Ulaştırma ve haberleşme istatistikleri; Ulaştırmada net sıfır emisyon yol haritası çalışmaları. İlişkili: BTK, ETKB, ÇŞİDB
Dışişleri Bakanlığı
Kararnamesi · mfa.gov.tr (ilgili sayfa) Türkiye'nin dış politikasını yürüten bakanlıktır; enerji işleri merkez teşkilatında Enerji, Çevre ve Sınıraşan Sular Genel Müdürlüğü tarafından izlenir. Bu birim enerji, enerji güvenliği, çevre, iklim değişikliğiyle mücadele ve sınıraşan sular alanlarında ikili ve çok taraflı ilişkileri ilgili kurumlarla eşgüdüm içinde takip eder ve ulaştırma koridorlarına ilişkin girişimleri izler. TANAP ve Güney Gaz Koridoru, TürkAkım, Bakü-Tiflis-Ceyhan, Irak ile ham petrol boru hattı ilişkisi, Doğu Akdeniz'deki yetki alanları ve Fırat-Dicle havzasında su paylaşımı bakanlığın enerji diplomasisindeki başlıca dosyalarıdır. Uluslararası iklim müzakerelerinde ve Türkiye'nin 2026'da ev sahipliği yaptığı COP31 sürecinde de rol alır. Kurum sitesindeki enerji stratejisi sayfası ve yıllık performans programları temel kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye'nin Enerji Stratejisi (kurum sitesi sayfası); Performans programı (yıllık); Faaliyet raporu (yıllık).
İlişkili: ETKB, İDB, BOTAŞ, TPAO
alır.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
afad.gov.tr 2009'da 5902 sayılı Kanunla kurulan, 2018'den bu yana İçişleri Bakanlığına bağlı olarak çalışan ulusal afet ve acil durum yönetimi otoritesidir. Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında hizmet gruplarını koordine eder; bu plandaki Enerji Hizmet Grubu, afet sonrası elektrik, doğal gaz ve akaryakıt arzının yeniden sağlanmasını Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı öncülüğünde düzenler. Yayımladığı Türkiye Deprem Tehlike Haritası santral, baraj, iletim hattı ve boru hattı projelerinin tasarım girdisidir. 2023 Kahramanmaraş depremleri, enerji altyapısının afet dirençliliğini ve bu koordinasyonun önemini görünür kılmıştır. Deprem tehlike haritası etkileşimli portalı, TAMP ve il afet risk azaltma planları kurumun sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Deprem Tehlike Haritası (etkileşimli web uygulaması); Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP); Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve il afet risk azaltma planları; Afet istatistikleri ve faaliyet raporları. İlişkili: ETKB, BOTAŞ, TEİAŞ Not: 2018'de Başbakanlıktan İçişleri Bakanlığına bağlandı.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
Kamu kurumu · Kuruluş: 1981 · Dayanak: Anayasa md. 131; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu · yok.gov.tr Anayasanın 131. maddesi ve 2547 sayılı Kanunla 1981'de kurulan, üniversitelerin planlanması, koordinasyonu ve denetiminden sorumlu kamu tüzel kişisidir. Enerji sistemleri, elektrik, petrol ve doğal gaz, maden ve nükleer mühendislik programlarının açılması ve kontenjanları ile üniversitelerdeki enerji uygulama ve araştırma merkezlerinin kurulması kurul onayına bağlıdır. Bu nedenle sektörün nitelikli işgücü arzı, özellikle nükleer ve yenilenebilir enerji alanlarındaki insan kaynağı tartışmalarında belirleyicidir. Meslek lisesi düzeyindeki elektrik-elektronik ve yenilenebilir enerji teknolojileri alanları ise Millî Eğitim Bakanlığının yetkisindedir. Program ve kontenjan verileri YÖK Atlas'ta, lisansüstü tezler Ulusal Tez Merkezi'nde, istatistikler Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi'nde izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: YÖK Atlas (program, kontenjan ve tercih verileri); Ulusal Tez Merkezi; Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi istatistikleri. İlişkili: TENMAK, TÜBİTAK
açıklamada anıldı.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu · csgb.gov.tr Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 21 Nisan 2021'de 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle ikiye ayrılması sonucu bugünkü adıyla yeniden kurulan bakanlıktır. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ve İş Teftiş Kurulu aracılığıyla madenler, santraller ve enerji şantiyelerinde iş güvenliği mevzuatını hazırlar ve denetim yapar; enerji işkollarında sendikal yetki tespiti ve toplu iş sözleşmesi süreçleri de bakanlık üzerinden yürür. 2014 Soma faciasından sonra maden iş güvenliği ve taşeron tartışmalarının, bugün ise kömür havzalarında adil geçiş ve istihdam dönüşümü tartışmalarının kamu tarafındaki muhatabıdır. İşkolu istatistikleri ve iş kazası verileri bakanlık ile SGK kaynaklarında yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: İşkollarındaki işçi ve sendika üye sayılarına ilişkin istatistikler (Resmî Gazete, yılda iki kez); İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü rehber ve yayınları; Faaliyet raporları. İlişkili: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ETKB, MAPEG
21.04.2021, sayı 31461) ayrıldı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu · aile.gov.tr 2021'de 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan, sosyal yardım ve sosyal hizmet politikalarından sorumlu bakanlıktır. Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü, 3294 ve 2022 sayılı kanunlar kapsamında düzenli yardım alan hanelere hane büyüklüğüne göre aylık kWh üzerinden hesaplanan elektrik tüketim desteği öder; kronik hastalar için ek destek tanımlıdır. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise TKİ ve TTK'nın sevk ettiği kömürü ihtiyaç sahibi hanelere ısınma yardımı olarak dağıtır. Bu programlar, enerji yoksulluğu, tarife artışlarının dar gelirli hanelere etkisi ve kömür yardımının hava kalitesi sonuçları tartışmalarında bakanlığı temel kamu aktörü yapar. Yardım kuralları bakanlık sitesinde ve e-Ailem portalında yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Elektrik tüketim desteği uygulama bilgileri; Sosyal yardım istatistikleri ve faaliyet raporları; e-Ailem portalı. İlişkili: ÇSGB, ETKB, EPDK
21.04.2021) bugünkü adını aldı. Kömür yardımı her yıl Cumhurbaşkanı kararıyla yenilenir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
Kamu kurumu · Kuruluş: 1926 · Dayanak: 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu · tuik.gov.tr Kökleri 1926'ya uzanan, 2005'ten beri 5429 sayılı Kanunla düzenlenen ve Hazine ve Maliye Bakanlığıyla ilişkili resmî istatistik kurumudur. Türkiye'nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne sunduğu ulusal sera gazı envanterini hazırlar ve her yıl Sera Gazı Emisyon İstatistikleri bültenini yayımlar. Tüketici ve üretici fiyat endekslerindeki elektrik, doğal gaz ve akaryakıt kalemleri, enerji ithalatını gösteren dış ticaret verileri ve sanayide enerji tüketimi istatistikleri de kurumdan gelir. Emisyon hedefleri, TR ETS tasarımı ve enerji fiyatlarının enflasyona katkısı tartışmalarında başvurulan birincil veri kaynağıdır. Bültenler ve zaman serileri TÜİK Veri Portalı'nda yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Sera Gazı Emisyon İstatistikleri (yıllık bülten); Ulusal Envanter Raporu ve Ortak Raporlama Tabloları (UNFCCC sunumu); Tüketici Fiyat Endeksi ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (aylık); Dış Ticaret İstatistikleri (aylık). İlişkili: HMB, ÇŞİDB, ETKB
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
tcmb.gov.tr 1930'da kurulan ve 1211 sayılı Kanunla fiyat istikrarını temel amaç olarak üstlenen, anonim şirket statüsündeki bağımsız merkez bankasıdır. Enerji sektörü açısından önemi, enerji ithalatının cari işlemler dengesine ve döviz talebine etkisini ödemeler dengesi istatistikleriyle izlemesi ve enerji fiyat ayarlamalarının enflasyon üzerindeki etkisini para politikası değerlendirmelerinde tartışmasıdır. 2021'de Yeşil Ekonomi ve İklim Değişikliği Müdürlüğünü kurmuş, aynı yıl Finansal Sistemi Yeşillendirme Ağı'na (NGFS) katılmıştır; ulusal taksonomi ve karbon fiyatlandırması çalışmalarına katkı verir. Enerji kaynaklı fiyat hareketleri Enflasyon Raporu'nda, ithalat faturası ödemeler dengesi verilerinde ve EVDS'de izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enflasyon Raporu (üç ayda bir); Ödemeler Dengesi İstatistikleri (aylık); Finansal İstikrar Raporu (altı ayda bir); Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS). İlişkili: HMB, TÜİK
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK)
Düzenleyici kurum · Kuruluş: 2011 · Dayanak: 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname · kgk.gov.tr 2011'de 660 sayılı KHK ile kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip muhasebe, denetim ve sürdürülebilirlik raporlama standartları otoritesidir. ISSB standartlarına dayanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarını (TSRS 1 genel hükümler, TSRS 2 iklimle ilgili açıklamalar) 29 Aralık 2023'te yayımlamış, uygulamayı 1 Ocak 2024'ten itibaren başlayan dönemler için zorunlu kılmıştır. Borsada işlem gören şirketler ve bankalar eşikten bağımsız olarak kapsamdadır; diğer
büyük şirketler için aktif, net satış ve çalışan eşikleri 2025'ten başlayan dönemler için 16 Ocak 2026 tarihli Kurul kararıyla yükseltilmiştir. Enerji şirketlerinin emisyon, geçiş riski ve iklim senaryosu açıklamaları bu çerçeveyle belirlenir. Standart metinleri ve kapsam kararları Kurum sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS 1 ve TSRS 2); TSRS uygulama kapsamına ilişkin Kurul kararları; Sürdürülebilirlik güvence denetimi standartları. İlişkili: ÇŞİDB, HMB
16.01.2026).
Sayıştay Başkanlığı
Kamu kurumu · Kuruluş: 1862 · Dayanak: Anayasa md. 160; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu · sayistay.gov.tr 1862'de kurulan, Anayasanın 160. maddesi ve 6085 sayılı Kanun uyarınca TBMM adına kamu kaynaklarını denetleyen yüksek denetim kurumudur. 2011'de Yüksek Denetleme Kurulunun kapatılmasıyla kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimini de üstlenmiştir; BOTAŞ, EÜAŞ, TEİAŞ, TPAO ve TKİ gibi enerji KİT'lerinin mali ve performans denetimini yapar, EPDK ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının hesaplarını inceler. KİT denetim raporları TBMM KİT Komisyonunda görüşülür; bu raporlar görev zararları, alım garantili sözleşmeler ve sübvansiyonlu tarifelerin kamu maliyesine yükü gibi konularda en ayrıntılı resmî bulgu kaynağıdır. Raporlar kurumun sitesinde yıllara göre erişime açıktır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kamu İdareleri Denetim Raporları (yıllık); Kamu İktisadi Teşebbüsleri Denetim Raporları (yıllık); Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu. İlişkili: KİT Komisyonu, BOTAŞ, EÜAŞ, TEİAŞ, TPAO, EPDK
Kamu İhale Kurumu (KİK)
Düzenleyici kurum · Kuruluş: 2002 · Dayanak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu · kik.gov.tr 2002'de 4734 sayılı Kamu İhale Kanunuyla kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu ihale otoritesidir. İhale mevzuatının ikincil düzenlemelerini hazırlar, isteklilerin şikâyet başvurularını Kamu İhale Kurulu kararıyla sonuçlandırır ve Elektronik Kamu Alımları Platformu'nu (EKAP) işletir. Kamu idarelerinin elektrik ve doğal gaz alımları, enerji verimliliği ve güneş enerjisi santrali yapım işleri bu çerçevede ihale edilir. Enerji sektöründeki kamu teşebbüslerinin mal ve hizmet alımlarında kanunun 3(g) maddesi kapsamında istisna uygulanabildiği için hangi alımın hangi rejime tabi olduğu sık tartışılır. İhale ilanları ve sonuçları EKAP'ta, Kurul kararları kurum sitesinde aranabilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP); Kamu İhale Kurulu kararları; Kamu İhale Bülteni; Kamu alımları istatistikleri. İlişkili: HMB, EÜAŞ, BOTAŞ Not: EKAP adresi: https://ekapv2.kik.gov.tr. Eski www.ihale.gov.tr adresi de erişilebilir durumdadır.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB)
Kamu kurumu · Kuruluş: 1994 · Dayanak: 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun · oib.gov.tr 4046 sayılı Kanunla 1994'te kurulan, Hazine ve Maliye Bakanlığıyla ilişkili, özelleştirme kararlarını Özelleştirme Yüksek Kurulu adına uygulayan kamu tüzel kişisidir. Elektrik dağıtım bölgelerinin özel sektöre devri ile EÜAŞ'a ait termik ve hidroelektrik santrallerin satışı büyük ölçüde bu idare eliyle yürütülmüştür. Son dönemde Gaziler ve Dereiçi gibi küçük hidroelektrik santralleri satılmış; Akköprü HES, Bozcaada rüzgâr santrali ve Tekirdağ doğal gaz kombine çevrim santrali programdadır. Kamunun üretimdeki payı, satış gelirlerinin bütçeye katkısı ve kamu elinde kalan varlıkların geleceği tartışmalarında belirleyicidir. İhale ilanları, portföy ve tamamlanan işlemler kurumun sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Özelleştirme portföyü ve ihale ilanları; Tamamlanan özelleştirme uygulamaları listesi; Faaliyet raporları. İlişkili: EÜAŞ, HMB, Rekabet Kurumu Not: Selefi 1984'te kurulan Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresidir.
Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi (TVF)
Hakkında Kanun · tvf.com.tr 2016'da 6741 sayılı Kanunla kurulan, Cumhurbaşkanlığına bağlı ve yönetim kurulu başkanlığını Cumhurbaşkanının üstlendiği ulusal varlık fonudur. Enerji portföyünde BOTAŞ, Türkiye Petrolleri, TVF Enerji, TVF Rafineri ve Petrokimya ile TVF AEL Elektrik Üretim şirketlerinin tamamına sahiptir; madencilikte Eti Maden de fonun portföyündedir. BOTAŞ ve TPAO kuruluş mevzuatları gereği Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının yönetiminde kalmakla birlikte hisseleri fona aittir. Fon, bu şirketlerin temettü ve finansman politikaları, petrokimya yatırımları ve uluslararası borçlanma üzerinden enerji yatırımlarının finansman kanalıdır; şeffaflığı ve denetimi ise tartışma konusudur. Portföy ve finansal tablolar kurumun sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yıllık faaliyet raporu; Konsolide finansal tablolar; Portföy şirketleri sayfaları. İlişkili: BOTAŞ, TPAO, ETKB, KİT Komisyonu Not: BOTAŞ ve TPAO hisseleri 2017'de Bakanlar Kurulu kararıyla fona devredildi.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK)
Düzenleyici kurum · Kuruluş: 2016 · Dayanak: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu · kvkk.gov.tr 2016'da 6698 sayılı Kanunla kurulan, Adalet Bakanlığıyla ilişkili ve idari ve mali özerkliğe sahip veri koruma otoritesidir; karar organı Kişisel Verileri Koruma Kurulu'dur. Elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketleri, görevli tedarik şirketleri ve perakende tedarikçiler abone kimlik, adres, ödeme ve sayaç tüketim verilerini işleyen veri sorumlularıdır; bu verilerin aktarımı, saklanması ve ihlal bildirimi kurumun denetimindedir. Akıllı sayaç yaygınlaşması, saatlik tüketim verisinin hane davranışını açığa çıkarabilmesi ve talep tarafı katılımı için veri paylaşımı gibi konularda kurum kararları belirleyici olur. İhlal bildirimleri, Kurul karar özetleri ve rehberler kurum sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kurul karar özetleri; Veri ihlali bildirimleri; Rehberler ve kılavuzlar; Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi (VERBİS). İlişkili: EPDK, Siber Güvenlik Başkanlığı
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)
Düzenleyici kurum · Kuruluş: 2000 · Dayanak: 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu · btk.gov.tr 2000'de Telekomünikasyon Kurumu adıyla kurulan, 2008'de 5809 sayılı Kanunla bugünkü adını alan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıyla ilişkili elektronik haberleşme düzenleyicisidir. Frekans tahsisi, yetkilendirme ve makineler arası iletişim düzenlemeleri, akıllı sayaçlar, uzaktan okuma sistemleri ve SCADA haberleşmesi gibi şebeke uygulamalarının teknik ve hukuki zeminini oluşturur. Elektrik dağıtım şirketlerinin fiber ve telsiz altyapısı ile haberleşme lisansları konusunda da muhataptır. Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) uzun süre BTK bünyesinde çalıştı; 2025'te 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunuyla kritik altyapı siber güvenliği Siber Güvenlik Başkanlığına geçmiştir. Pazar verileri kurumun üç aylık raporlarında yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü Üç Aylık Pazar Verileri Raporu; Frekans planları ve yetkilendirme kararları. İlişkili: USOM, Siber Güvenlik Başkanlığı, EPDK
siberguvenlik.gov.tr adresine taşınmaktadır.