Enerji KulisiSektörel dernekler, birlikler ve vakıflar (alt sektöre göre)
Türkiye Enerji Sektörü Paydaş Rehberi · Kaynak PDF’de aç ↗
Bu bölüm, enerji sektöründe şirketleri, yatırımcıları, sanayicileri ve profesyonelleri temsil eden dernekleri, birlikleri ve vakıfları alt sektörlere göre sıralar. Bu yapılar mevzuat taslaklarına görüş verir, düzenleyici kurumlarla müzakere eder, sektör istatistiği ve rapor üretir, kongre ve eğitimlerle gündemi belirler; bu nedenle bir düzenlemenin sahadaki etkisini anlamak için ilk başvurulacak kaynaklar arasındadır. Alt bölümler elektrik piyasası ve şebekeden yenilenebilir kaynaklara, hidrojen ve nükleerden petrol-gaz, madencilik ve enerji verimliliğine uzanır; 7.8 ise TR ETS pilot kapsamındaki demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre gibi sanayi kollarının derneklerini bir araya getirir.
7.1 Elektrik piyasası ve şebeke
Üretici, tedarikçi, dağıtım şirketi ve şebeke uzmanlarının dernekleri ile elektrik piyasasının kurallarını tartışan meslek ve düşünce platformları bu alt bölümde yer alır.
Elektrik Üreticileri Derneği (EÜD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2002 · eud.org.tr 2002'de kurulan EÜD, serbest elektrik üretim şirketlerini tek çatıda toplayan tüzel kişi üyeli bir dernektir; üyeleri arasında termik, hidroelektrik ve yenilenebilir santral işleten büyük üretim grupları yer alır ve dernek, özel sektör kurulu gücünün büyük bölümünü temsil ettiğini belirtir. Çalışma grupları aracılığıyla piyasa tasarımı, kapasite mekanizması, YEKDEM, azami uzlaştırma fiyatı ve tarifeler gibi konularda ETKB, EPDK ve TEİAŞ'a ortak görüş iletir. Üretici tarafının düzenleyici süreçlerdeki en güçlü toplu sesi olduğu için fiyat tavanları ve arz güvenliği tartışmalarında sıkça başvurulan kaynaktır. Sitesinde kurulu güç ve üretim raporları ile piyasa sorunlarına ilişkin öneri raporları yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Elektrik Kurulu Güç Raporları; Elektrik Üretim Raporları; Elektrik Piyasasında Sorunlar ve Çözüm Önerileri Raporu; II. UEVEP (2024-2030) Enerji Sektörü Özeti. İlişkili: EPDK, EPİAŞ, TEİAŞ, ETKB, EÜAŞ, Üretim lisansı sahipleri
Enerji Ticareti Derneği (ETD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2010 · etd.org.tr Enerji Ticareti Derneği, 2010'da elektrik toptan satış (tedarik) lisansı sahibi şirketlerce kurulmuş, yalnızca tüzel kişilerin üye olabildiği bir dernektir. Şeffaf, rekabetçi ve yüksek hacimli bir toptan piyasa hedefiyle standart sözleşmeler hazırlar; Avrupa Enerji Tacirleri Federasyonu (EFET) ile iş birliği içinde EFET Elektrik Ticareti Çerçeve Anlaşmasının Türkiye versiyonunu (EFET TR) geliştirmiştir. EPİAŞ'ın kuruluşu, Borsa İstanbul VİOP elektrik ürünleri ve tezgâh üstü piyasanın gelişimi süreçlerine görüş vermiş; serbest tüketici limiti, fiyat limitleri, YEK-G ve SKDM konularında webinarlar düzenlemiştir. Piyasa likiditesi ve ikili anlaşma pratiklerini izlemek için Enerji Tacirleri Toplantıları, sunum ve rapor arşivi ile enerji terimleri sözlüğü başvuru kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: EFET TR Elektrik Ticareti Çerçeve Anlaşması; Enerji Terimleri Sözlüğü; Sunum ve rapor arşivi. İlişkili: EPİAŞ, EPDK, TEİAŞ, GTŞ
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER)
Dernek / birlik / vakıf · elder.org.tr ELDER, ülke genelinde faaliyet gösteren 21 elektrik dağıtım şirketinin üye olduğu çatı derneğidir; merkezi Ankara'dadır. Dağıtım şebekesinin işletilmesi, yatırım planlaması, kayıp-kaçak, kalite standartları ve tüketici hizmetleri konularında EPDK ve ETKB ile şirketler arasında ortak görüş üretir. Ulusal ve uluslararası fonlu Ar-Ge projeleri yürütür; EPDK ve İTÜ ARI Teknokent ile yürütülen Enerjim Sensin girişim programı ile E-Mobilite Atılımı Projesi bunlara örnektir. Dağıtım tarifeleri ve yatırım harcamalarının tarifeye yansıtılması tartışmalarında sektörün muhatabıdır. ELDER Akademi eğitimleri, dernek yayınları, e-bülten ve dağıtım istatistiklerine ilişkin duyuruları izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: ELDER Yayınları; E-Bülten; ELDER Akademi eğitim takvimi. İlişkili: EPDK, TEDAŞ, Dağıtım lisansı sahipleri (21 elektrik dağıtım şirketi), Enerjim Sensin Hızlandırma Programı
yer almadığı için alan boş bırakıldı.
CIGRE Türkiye Ulusal Komitesi (CIGRE Türkiye)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2014 · cigreturkiye.org.tr Uluslararası Büyük Elektrik Sistemleri Konseyi CIGRE'nin Türkiye ulusal komitesidir; Ağustos 2014'te Türkiye Elektrik Sanayi Birliği (TESAB) çatısı altında oluşturulmuştur ve karar organı TESAB, teknik faaliyetleri yürüten yapı ise CIGRE Türkiye Yürütme Komitesidir. Kurumsal, bireysel ve öğrenci üyeleri iletim, dağıtım ve güç sistemleri mühendisliği alanındandır. Türkiye'nin CIGRE çalışma komitelerinde temsilini sağlar, yerel çalışma komiteleri kurar ve Paris Oturumu katılımını koordine eder. Şebeke entegrasyonu, yüksek gerilim ekipmanı ve sistem işletimi konularında teknik bilgi birikiminin toplandığı yerdir. Güç Sistemleri Konferansı (GSK), hakemli TEPES dergisi, genç mühendis ağı NGN ve Women in Energy Türkiye grubu başlıca faaliyetleridir. Başlıca yayın ve kaynaklar: TEPES - Turkish Journal of Electrical Power and Energy Systems; Güç Sistemleri Konferansı (GSK) bildirileri. İlişkili: TESAB, TEİAŞ, TEDAŞ
Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Derneği (DEK-TMK)
dunyaenerji.org.tr World Energy Council'in Türkiye üye komitesidir; 1949'da Bakanlar Kurulu kararıyla kurulmuş, daha sonra Dernekler Kanunu kapsamına girmiştir ve merkezi Ankara'dadır. Kamu kurumları, enerji şirketleri, üniversiteler ve bireysel uzmanlar üyeleri arasındadır. Enerji hukuku, risk yönetimi, siber güvenlik ve enerji teknolojileri çalışma gruplarıyla tarafsız teknik ve ekonomik analiz üretir, WEC raporlarını Türkçe özetleyerek yayar ve EPİAŞ iş birliğiyle piyasa eğitimleri düzenler. Kamu ile özel sektörü aynı platformda buluşturan köklü bir yapı olduğundan politika tartışmalarına bağlam sağlar. Tüm yakıtlar bazında tüketimi inceleyen Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV) raporu ve düzenli DEK Bülten başlıca kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV); DEK Bülten / WEC Bülten; DEK Konuşmaları; World Energy Council rapor özetleri. İlişkili: WEC, Türkiye Enerji Kongresi, EPİAŞ, ETKB
Türkiye Kojenerasyon Derneği (KOJENTÜRK)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1998 · kojenturk.org/tr 1998'de Kojenerasyon Derneği adıyla kurulan, 2010'da Türkiye Kojenerasyon ve Temiz Enerji Teknolojileri Derneği (TÜRKOTED) adını alan ve 2018'den bu yana Türkiye Kojenerasyon Derneği (KOJENTÜRK) olarak faaliyet gösteren dernektir. Birleşik ısı-güç ve trijenerasyon tesisi işletmecilerini, ekipman üreticilerini ve mühendislik firmalarını bir araya getirir; Avrupa kojenerasyon birliği COGEN Europe ile bağlantılıdır. Yüksek verimli kojenerasyonun mevzuattaki yeri, doğal gaz fiyatlarının sanayi tesislerine etkisi, bölgesel ısıtma ve dağıtık üretim tartışmalarında kojenerasyon tarafının görüşlerini ETKB ve EPDK'ya iletir. Sitesinde bülten, mevzuat derlemeleri ve örnek tesis bilgileri yayımlanır; mühendislik öğrencilerine kojenerasyon bursu verir.
İlişkili: EVÇED, EPDK, ETKB
Şubat 2024'te iş birliği protokolü imzalamıştır.
Enerji Depolama Endüstrileri Derneği (EDEDER)
Dernek / birlik / vakıf · enerjidepolama.org.tr EDEDER, enerji depolama sistemi üreticilerini, EPC firmalarını, yazılım geliştiricilerini, yatırımcıları, hukuk ve danışmanlık şirketlerini bir araya getiren çok paydaşlı bir sektör derneğidir. Depolama mevzuatına ilişkin politika önerileri geliştirir, teknik standartların oluşturulmasına katkı verir, sektörel veri ve analiz yayımlar ve yerli üretimin güçlendirilmesini savunur; uluslararası kuruluşlar nezdinde Türkiye depolama sektörünü temsil etmeyi hedeflediğini açıklar. Depolamalı yenilenebilir ön lisans başvuruları, şebeke bağlantı kapasitesi ve 2035 yenilenebilir hedefleri tartışmalarında depolama tarafının kurumsal sesidir. Enerji depolama zirvesi, çalışma grupları ve üye listesi dernek sitesinden takip edilebilir. İlişkili: Enerjinin Geleceği ve Depolama Kongresi, Depolama lisansı sahipleri (yeraltı depolama ve LNG terminalleri), EPDK, TEİAŞ
Türkiye Enerji Vakfı (TENVA)
Düşünce kuruluşu · Kuruluş: 2012 · tenva.org Türkiye Enerji Vakfı, 2012'de faaliyete başlayan ve vakıf statüsünde çalışan bir araştırma ve iletişim kuruluşudur. Bilimsel inceleme ve raporlama, araştırma merkezleri kurma, konferans ve çalıştay düzenleme ile eğitim ve danışmanlık faaliyetleri yürütür; enerji arz güvenliği, piyasa tasarımı ve yenilenebilir yatırımların sürdürülebilirliği gibi konularda raporlar yayımlar. Sektör haberciliği ve yayın ağıyla kamu, özel sektör ve akademi arasındaki gündemi taşıyan kurumlardan biridir. Enerji Panorama dergisi, aylık APLUS Enerji piyasa analizleri, yıllık faaliyet raporları ve Türkiye Enerji Zirvesi başlıca izleme kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji Panorama (dergi); APLUS Enerji aylık analizleri; Yıllık raporlar. İlişkili: TEZ Not: Aynı kurum Bölüm 9 (tenva-2) ve Bölüm 12 (tenva-3) altında da listeleniyor; birleştirme değerlendirilmeli.
Enerji Uzmanları Derneği (EUD)
Dernek / birlik / vakıf · enerjiuzmanlari.org.tr Enerji Uzmanları Derneği, ağırlıklı olarak EPDK'da görev yapan enerji uzmanları ve uzman yardımcılarının kurduğu, Ankara merkezli ve şubesiz bir meslek derneğidir. Üyeleri arasında yardımlaşmayı, bilimsel araştırmayı ve mesleki gelişimi amaçlar; lisanssız üretim ve YEKDEM, dağıtım faaliyetleri, doğal gaz dağıtımı, e-mobilite ve emisyon ticareti gibi başlıklarda düzenleyici bakış açısıyla eğitim programları düzenler. Düzenleyici kurum içindeki uzman birikimini sektöre aktaran nadir kanallardan biri olması önemini artırır. Uzman Gözüyle Enerji dergisi, EPDK Konferans Salonu'nda düzenlenen EPIX konferans serisi, enerji bülteni arşivi ve Tüketicinin Enerji Rehberi başlıca kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Uzman Gözüyle Enerji (dergi); Enerji Bülteni arşivi; Tüketicinin Enerji Rehberi; Faaliyet raporları. İlişkili: EPDK, Uzman Gözüyle Enerji Dergisi
Enerji Ekonomisi Derneği (EED / TRAEE)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2005 · traee.org Enerji Ekonomisi Derneği, 15 Şubat 2005'te İstanbul'da farklı üniversitelerden enerji ekonomistlerinin öncülüğünde kurulmuş ve Uluslararası Enerji Ekonomisi Derneği (IAEE) ağına bağlı olarak çalışan bir dernektir. Üyeleri akademi, özel sektör ve kamudan gelir; IAEE üyelik olanaklarından yararlanır. 2007'den bu yana BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi taraflar toplantılarına araştırma kuruluşu olarak akredite olmuştur. Enerji fiyatlaması, piyasa tasarımı ve iklim politikasının ekonomik boyutlarında akademik bilgiyi karar vericilere taşıyan köprü rolü üstlenir. Avrasya Enerji ve Sürdürülebilirlik Konferansı ile Kasım 2026'da Antalya'da düzenlenecek IAEE COP Sempozyumu başlıca etkinlikleridir.
Başlıca yayın ve kaynaklar: Avrasya Enerji ve Sürdürülebilirlik Konferansı bildirileri. İlişkili: Avrasya Enerji ve Sürdürülebilirlik Konferansı ve IAEE COP Sempozyumu
Türkiye Elektrikli ve Hibrid Araçlar Derneği (TEHAD)
Dernek / birlik / vakıf · tehad.org TEHAD, elektrikli ve hibrit araçların yaygınlaşmasını amaçlayan, araştırma, uygulama ve eğitim odaklı kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşudur. Ulaşımdan kaynaklanan hava kirliliği ve enerji tüketimi sorunlarına şarj edilebilir araçlarla çözüm önerir; elektrikli, hibrit ve hidrojenli araçlar, şarj istasyonları, batarya ve enerji depolama teknolojilerindeki gelişmeleri üyelerine ve kamuoyuna aktarır. Şarj hizmeti yönetmeliği, şarj altyapısının yaygınlaşması ve ulaşımın elektrifikasyonunun dağıtım şebekesine etkisi gibi konularda sektör haberlerinin toplandığı bir platform işlevi görür. Sitesindeki güncel haber akışı ve raporlar bölümü e-mobilite gündemini izlemek için kullanılabilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Raporlar. İlişkili: Şarj ağı işletmecileri (şarj ağı işletmeci lisansı), ELDER
7.2 Yenilenebilir enerji (kaynak bazında)
Rüzgar, güneş, hidroelektrik, jeotermal ve biyoenerji kaynaklarında yatırımcıları, sanayicileri ve profesyonel ağları temsil eden kuruluşlar kaynak sırasıyla verilmiştir.
Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB)
tureb.tr TÜREB, 1992'de Bakanlar Kurulu kararıyla kurulmuş ve rüzgar enerjisi değer zincirinin tamamını kapsayan çatı kuruluştur; üyeleri arasında yatırımcılar, türbin ve ekipman üreticileri, hizmet şirketleri ve kamu kurumları bulunur. Avrupa Rüzgar Enerjisi Birliği (WindEurope) ile Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyi'nin (GWEC) üyesidir. Rüzgar mevzuatı, YEKA ve bağlantı kapasitesi yarışmaları, izin süreçleri ve açık deniz rüzgarı hazırlıklarında EİGM, EPDK ve ETKB ile koordineli çalışır; belediyelere yönelik yenilenebilir enerji hibe programı da yürütmektedir. Düzenli yayımlanan Türkiye Rüzgar Enerjisi İstatistik Raporu, rüzgar santralleri atlası, RES veritabanı ve TÜREK kongresi başlıca kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Rüzgar Enerjisi İstatistik Raporları; Türkiye Rüzgar Santralleri Atlası; RES Yatırımcı Rehberi; RES veritabanı. İlişkili: TÜREK, Küresel yenilenebilir enerji sektör birlikleri, EİGM, EPDK, ETKB, EKB
Uluslararası Güneş Enerjisi Topluluğu Türkiye Bölümü (GÜNDER)
(3335 sayılı Kanun md. 1) · gunder.org.tr/tarihce GÜNDER, Uluslararası Güneş Enerjisi Topluluğu'nun (ISES) Türkiye bölümü olarak 1992'de Bakanlar Kurulu kararıyla kurulmuş, güneş enerjisi alanındaki en köklü sektör kuruluşudur; kendini Türkiye Güneş Enerjisi Birliği olarak da tanıtır. Üyeleri kamu kurumu çalışanları, akademisyenler, sanayiciler ve gönüllülerden oluşur. Kasım 2013'te Ulusal Fotovoltaik Teknoloji Platformunu (UFTP) bünyesine katmıştır. Güneş enerjisinde Ar-Ge'yi, eğitimi ve kullanımın yaygınlaşmasını savunur; lisanssız üretim, çatı GES'leri ve standartlar konusunda görüş verir. Solar Türkiye konferans ve fuar organizasyonları, eğitim programları ve kütüphane bölümü izlenebilecek başlıca faaliyetleridir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kütüphane (rapor ve sunum arşivi). İlişkili: Lisanssız elektrik üreticileri
sayfalar erişilebilir. 2025-2028 dönemi yönetim kurulu Şubat 2025 genel kurulunda seçildi.
Güneş Enerjisi ve Depolama Sanayicileri Derneği (GENSED)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2009 · gensed.org GENSED, 2009'da güneş enerjisi sanayicileri derneği olarak kurulmuş, Mayıs 2023'te enerji depolamayı da kapsayacak biçimde adını Güneş Enerjisi ve Depolama Sanayicileri Derneği olarak
değiştirmiştir. Üyeleri fotovoltaik değer zincirinin tamamındaki yerli ve yabancı firmalardır: modül ve hücre üreticileri, invertör ve ekipman tedarikçileri, EPC ve proje şirketleri. SolarPower Europe (eski adıyla EPIA) üyesidir. Yerli üretim, ithal modüllere yönelik ek gümrük vergisi ve damping önlemleri, yerli aksam teşvikleri ile depolama düzenlemeleri tartışmalarında sanayici tarafını temsil eder. Seminerler, fuar katılımları ve stratejik ortağı olduğu Solar+Storage NX fuarı derneğin başlıca görünür faaliyetleridir. İlişkili: EDEDER, SolarEX, GÜNDER
kullandığı için otomatik kontrollerde zaman zaman yanıt vermeyebilir.
Enerji Yatırımcıları Derneği (GÜYAD)
Dernek / birlik / vakıf · guyad.org GÜYAD, güneş enerjisi yatırımcılarının derneği olarak kurulmuş, bugün Enerji Yatırımcıları Derneği adıyla güneş, rüzgar, jeotermal ve hidroelektrik santrallerine yatırım yapan şirketleri temsil eden bir çatı kuruluştur. Üyelerinin tamamı tüzel kişidir ve büyük ölçekli yenilenebilir üretim portföylerine sahip grup şirketlerinden oluşur. Yatırım ikliminin iyileştirilmesi için EPDK, ETKB, TEİAŞ ve TBMM ilgili komisyonuyla düzenli temas kurar; YEKDEM, bağlantı kapasitesi, lisanslı ve lisanssız üretim mevzuatı ile finansmana erişim konularında görüş bildirir. Sitesindeki elektrik enerjisi özet raporları, piyasa raporları ve yenilenebilir enerji eğitim programı sunumları başvurulabilecek kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Elektrik Enerjisi Özet Raporu; Elektrik Enerjisi Piyasası Raporları. İlişkili: EPDK, TEİAŞ, ETKB, Üretim lisansı sahipleri
genişletildi.
Güneş Enerjisi Yatırımcıları Derneği (GÜNEŞDER) [Doğrulama bekliyor]
Dernek / birlik / vakıf · gunesder.org GÜNEŞDER, Ankara merkezli ve lisanssız güneş enerjisi santrali yatırımcılarını temsil etmek amacıyla kurulmuş bir dernektir. Lisanssız GES yatırımcılarının haklarını korumayı, yatırımların yaygınlaşmasını ve yatırımı destekleyecek mekanizmaların kurulmasını hedefler; lisanssız üretim mevzuatı üzerinde çalışma yapar, dağıtım şirketleri ve düzenleyici kurumlarla iletişime geçerek çözüm önerileri ve raporlar sunar. Mahsuplaşma kuralları, bağlantı görüşleri ve lisanssız üretim yönetmeliği değişiklikleri gibi küçük ve orta ölçekli yatırımcıyı doğrudan etkileyen düzenlemelerde bu kesimin sesi olmayı amaçlar. Sitesinde mevzuat, yönetmelikler, fuar duyuruları ve üye listesi yer alır. İlişkili: Lisanssız elektrik üreticileri, EPDK Not: Sitedeki haber akışı 2023 yılından beri güncellenmemiş; derneğin faaliyetinin sürdüğü teyit edilmeli.
Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ENSİA)
Dernek / birlik / vakıf · ensia.org.tr ENSİA, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanında ekipman, teknoloji ve proje üreten firmaları desteklemek amacıyla kurulmuş bir sanayici derneğidir ve ENSİA Temiz Enerji Kümesi çatısı altında kümelenme faaliyetleri yürütür. Temiz enerji sektörünün ana ve yan sanayisinin yerli kaynaklarla gelişmesini, Türkiye'de bulunmayan teknolojilerin üretilmesini hedefler; üyelerinin ürün test ve sertifikasyon süreçlerinde ilgili kurumlarla iş birliği yapar, kamu otoriteleri ve uluslararası fonlardaki gelişmeleri üyelerine aktarır. Yerli aksam teşvikleri ve yenilenebilir ekipman yerlileştirmesi tartışmalarında ekipman üreticisi tarafının bakışını yansıtır. Küme projeleri ve üye profili sitede yer alır. İlişkili: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, GENSED
kabul edilmiştir.
Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş Adamları Derneği (HESİAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2000 · hesiad.org.tr HESİAD, özel sektörün hidroelektrik yatırımlarına yöneldiği dönemde, Haziran 2000'de hidroelektrik üretimi alanındaki firmaların bir araya gelmesiyle kurulan dernektir. Su gücünden elektrik üretimi, iletimi ve santral işletmeciliği alanındaki özel sektör kuruluşlarını tek çatıda toplar; üyeleri baraj ve santral inşaatı ile işletmeciliğinde deneyimli şirket ve yöneticilerdir. Su kullanım hakkı anlaşmaları, kuraklık dönemlerinde üretim kaybı, YEKDEM fiyatları, çevresel etki değerlendirmesi ve eski santrallerin yenilenmesi gibi konularda DSİ, EPDK ve ETKB nezdinde sektörün ortak görüşünü taşır. Üye listesi ve kamuoyu açıklamaları dernek sitesinde yayımlanır. İlişkili: DSİ, EPDK, ETKB, EÜAŞ
edilmeli.
Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Derneği (JESDER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2014 · jesder.org JESDER, 2014'te jeotermal elektrik santrali yatırımcıları tarafından kurulmuş, İzmir merkezli bir dernektir; ilk olağan genel kurulunu 2015'te yapmıştır. Üyeleri ağırlıklı olarak Aydın, Denizli ve Manisa'daki jeotermal santralleri işleten şirketlerdir. Jeotermal kaynaklardan sürdürülebilir üretim için kamu kurumları ile özel sektör arasında köprü olmayı amaçlar; ruhsat süreçleri, YEKDEM sonrası fiyatlama, rezervuar yönetimi, karbondioksit emisyonu ve yerel halkla ilişkiler konularında görüş bildirir, AB projelerinde yer alır. Aylık sektör raporları, güncel santral listesi ve her yıl düzenlediği Türkiye Jeotermal Kongresi (GT) başlıca kaynaklarıdır; 2027 kongresi Şubat ayında Ankara'da yapılacaktır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Aylık sektör raporları; Jeotermal santral listesi; GT Türkiye Jeotermal Kongresi. İlişkili: TJD, MTA, EPDK, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
Türkiye Jeotermal Derneği (TJD)
değişikliği) · jeotermaldernegi.org.tr Türkiye Jeotermal Derneği, 1992'de Jeotermal Derneği adıyla kurulmuş, 1997'de Bakanlar Kurulu kararıyla bugünkü adını almıştır; merkezi Ankara'dadır. Jeotermal enerjinin bilimsel, teknolojik ve ekonomik açıdan doğru kullanımını savunur; üyeleri yerbilimciler, mühendisler, akademisyenler ve sektör temsilcileridir. Elektrik üretiminin yanı sıra merkezi ısıtma, sera ısıtması ve termal turizm gibi doğrudan kullanımları kapsayan bütüncül bir bakış getirir; 5686 sayılı Kanun uygulaması, arama ruhsatları ve çevresel değerlendirme konularında görüş üretir. Türkiye Jeotermal Kaynaklar Strateji Raporu, dernek yayınları ve sektördeki gelişme eğilimlerine ilişkin değerlendirmeleri sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye Jeotermal Kaynaklar Strateji Raporu; TJD yayınları. İlişkili: JESDER, MTA, EKB, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu, MTA Yerbilimleri Harita Görüntüleyici
Enerji Kentleri Birliği (EKB)
Yerel / bölgesel yapı · Dayanak: 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu · ekb.gov.tr Enerji Kentleri Birliği, jeotermal kaynağa sahip belediyelerin kurduğu Jeotermal Kaynaklı Belediyeler Birliği'nin ad değişikliğiyle oluşan bir mahallî idare birliğidir; yeni adı ilgili bakanlıkça onaylanmıştır. Üyeleri arasında Sandıklı, Kula, Odunpazarı ve Yeşilgölcük gibi jeotermal ısıtma, sera ve termal turizm uygulamaları bulunan ya da yenilenebilir yatırımı planlayan belediyeler yer alır. Ad değişikliğiyle kapsamını güneş, rüzgar ve biyokütleye genişletmiş; üye belediyelere bölgesel ısıtma, GES yatırımı ve enerji verimliliği konularında danışmanlık, eğitim ve teknik inceleme hizmeti vermektedir. Yerel yönetimlerin yenilenebilir enerji yatırımlarında ortak sesi olarak işlev görür. Meclis toplantıları, Jeotermal Belediyeler Dergisi ve düzenlediği fuar-konferans izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Jeotermal Belediyeler Dergisi. İlişkili: TJD, TBB, TÜREB, Büyükşehir belediyeleri
2026 itibarıyla sitenin SSL sertifikasının süresi dolmuştur; tarayıcı güvenlik uyarısı verebilir.
Biyogaz Yatırımları Geliştirme Derneği (BİYOGAZDER)
Dernek / birlik / vakıf · biyogazder.org BİYOGAZDER, biyogazdan elektrik, ısı ve doğal gaz niteliğinde biyometan üretimini yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir dernektir. Yatırımcıları ve yasa koyucuları bilgilendirme, örnek tesislerin kurulmasını teşvik etme, fizibilite ve danışmanlık desteği verme ile biyogaz sonrası çıkan fermente ürünün gübre ve yakıt olarak değerlendirilmesini savunma faaliyetleri yürütür. Üyeleri arasında biyogaz ve gazlaştırma ekipmanı üreten makine ve mühendislik şirketleri yer alır. Hayvansal ve tarımsal atıkların enerjiye dönüştürülmesi, YEKDEM'deki biyokütle fiyatları ve biyometanın gaz şebekesine verilmesi tartışmalarında yatırımcı tarafının görüşünü yansıtır. Sitesinde sektörel üyeler, makaleler ve basın arşivi bulunur. Başlıca yayın ve kaynaklar: Makaleler ve basın arşivi. İlişkili: BİYODER, EPDK, Tarım ve Orman Bakanlığı Not: Taslaktaki ad "Türkiye Biyogaz Derneği" olarak geçiyordu; dernek sitesindeki resmî ad düzeltildi.
Biyoenerji Derneği (BİYODER) [Doğrulama bekliyor]
Dernek / birlik / vakıf · biyoder.org.tr Biyoenerji Derneği, İstanbul merkezli ve orman, tarım, hayvancılık ve evsel atıklardan katı, sıvı ve gaz yakıt ile elektrik üretimini kapsayan biyoenerji alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşları bir araya getirmek amacıyla kurulmuş bir dernektir. Biyogaz, yakma, piroliz ve gazlaştırma tesislerinin projelendirilmesi, mühendisliği ve finansal fizibilitesi konularında çalışan firmalara destek vermeyi, pelet-briket, kompost, biyodizel ve biyoetanol teknolojileri hakkında bilgi yaymayı hedefler. Biyokütle santrallerinin YEKDEM fiyatları ve atıktan enerji yatırımları tartışmalarında başvurulabilecek yapılardan biridir. Eğitim takvimi, bağlantılı kuruluşlar listesi ve teknik içerikler sitede yer alır. İlişkili: BİYOGAZDER, Biyoyakıt üreticileri (biyodizel ve biyoetanol)
Taslaktaki "Biyokütle Enerjisi Derneği / Türkiye Biyoenerji Derneği" girişinin karşılığı olarak bu dernek belirlendi.
EUROSOLAR Türkiye (Avrupa Yenilenebilir Enerji Birliği Türkiye Bölümü) (EUROSOLAR Türkiye)
Dernek / birlik / vakıf · irenec.org EUROSOLAR Türkiye, merkezi Almanya'da bulunan Avrupa Yenilenebilir Enerji Birliği EUROSOLAR'ın Türkiye bölümüdür ve enerji sisteminin tamamen yenilenebilir kaynaklara dayanması gerektiğini savunan akademisyen ağırlıklı bir sivil toplum yapısıdır. Temel faaliyeti, 2011'den bu yana düzenlediği Uluslararası Yüzde 100 Yenilenebilir Enerji Konferansı IRENEC'tir; konferans hem yüz yüze hem çevrimiçi yapılmakta ve 2026 programını da yayımlamıştır. Ayrıca Türkiye Çevre Platformu gibi ağlarla ortak kamuoyu açıklamaları yapar. Kömürden çıkış ve yüzde yüz yenilenebilir senaryoları tartışmalarında akademik bir ses olarak öne çıkar. IRENEC bildiri kitapları ve sonuç bildirgeleri başlıca kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: IRENEC program ve bildiri kitapları; IRENEC sonuç bildirgeleri. İlişkili: IRENEC
sitesi üzerinden yürütülüyor.
Yenilenebilir Enerji Araştırmaları Derneği (YENADER) [Doğrulama bekliyor]
Dernek / birlik / vakıf · yenader.org YENADER, yenilenebilir enerji alanında araştırma ve bilgilendirme amacıyla kurulmuş bir dernektir. Sitesinde raporlar, veri bankası, makaleler, yeni uygulamalar, enerji konferansları, çevre ve ekoloji ile Türkiye ve dünyadaki yenilenebilir enerji faaliyetlerine ilişkin derlemeler ve yaygın yanlış bilinenleri düzelten bilgilendirme içerikleri yer alır. Akademi ile sanayi arasında bilgi paylaşımı ve genel kamuoyunun yenilenebilir enerji konusunda bilgilendirilmesi, derneğin öne çıkan işlevleridir. Karar süreçlerine doğrudan katılımına dair kamuya açık bir kayıt bulunmadığından rehberde ikincil
bir bilgi kaynağı olarak konumlandırılmıştır. Sitedeki rapor ve makale arşivi başvurulabilecek başlıca içeriktir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Raporlar ve makale arşivi. Not: Sitede kuruluş yılı, yönetim ve üye bilgisi yer almıyor; haber akışı 2023 sonundan beri güncellenmemiş.
Women in Geothermal Türkiye (WING Türkiye)
Dernek / birlik / vakıf · womeningeothermal.org/find-chapter WING Türkiye, jeotermal sektöründe kadınların mesleki gelişimini ve görünürlüğünü desteklemeyi amaçlayan uluslararası Women in Geothermal ağının Türkiye bölümüdür; bölüm, ağın resmî sitesindeki ülke bölümleri listesinde yer alır. Jeoloji, mühendislik, santral işletmeciliği ve danışmanlık alanlarında çalışan kadın profesyonelleri bir araya getirerek mentorluk, ağ kurma ve bilgi paylaşımı etkinlikleri düzenler. Türkiye'nin kurulu jeotermal gücü bakımından dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alması, bu bölümü uluslararası ağ içinde görünür kılar. Etkinlikleri çoğunlukla jeotermal kongreleri ve uluslararası ağın duyuruları üzerinden izlenebilir. İlişkili: JESDER, TJD, TWRE Not: Türkiye bölümüne ait ayrı bir web sitesi bulunamadı; bağlantı uluslararası ağın bölüm listesine yönlendiriyor.
Yenilenebilir Enerji ve Enerji Sektörü Türk Kadınları Grubu (TWRE)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2018 · twre.org TWRE (Turkish Women in Renewables and Energy), yenilenebilir enerji başta olmak üzere enerji sektöründe çalışan veya çalışmak isteyen kadın profesyonellerin iletişim ve dayanışma ağı olarak Mayıs 2018'de kurulmuştur ve kendini sektörün cinsiyet eşitliği girişimi olarak tanımlar. Mentorluk programı, rüzgar türbini teknik eğitimi, elektromobilite çalışma grubu ve enerji sektöründe kadın istihdamına ilişkin rapor çalışması yürütür; EBRD gibi kuruluşlarla ortak webinarlar düzenler. Enerji dönüşümünün istihdam boyutu ve sektörde kadın temsilinin artırılması tartışmalarında öne çıkan platformdur. Green Talks, Green Calls ve Green Classes başlıklı etkinlik dizileri izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji Sektöründe Kadın Raporu çalışması. İlişkili: EBRD, WING Türkiye Not: Sitede dernek tüzel kişiliğine ilişkin bilgi yer almıyor; kendini gönüllü profesyonel ağ olarak tanımlıyor.
7.3 Hidrojen, nükleer ve yeni teknolojiler
Hidrojen Teknolojileri Derneği (HTD)
Dernek / birlik / vakıf · hidrojenteknolojileri.org Hidrojen teknolojileri alanında bilimsel, endüstriyel ve sosyal işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan İstanbul merkezli dernektir; İngilizce adı National Hydrogen Association'dır. Akademisyenleri, araştırmacıları ve kurumsal üyeleri bir araya getirir; bünyesinde Hidrojen Sanayi Koordinasyon Kurulu ile Medya ve İletişim Kurulu bulunur. Her yıl Uluslararası Hidrojen Teknolojileri Kongresini (IHTEC) düzenler; onuncusu Mayıs 2026'da İstinye Üniversitesi ev sahipliğinde, TENMAK sponsorluğunda ve International Association for Hydrogen Energy ile bilimsel işbirliği içinde yapılmıştır. Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi sonrasında yeşil hidrojen üretimi ve doğal gaz şebekesine hidrojen karıştırılması gibi konuların akademik tartışma zeminlerinden biridir. Kongre duyuruları, Hidrojen Sohbetleri söyleşileri, eğitim programları, e-bülten, raporlar ve dernek ödülleri sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: IHTEC Uluslararası Hidrojen Teknolojileri Kongresi (yıllık); Hidrojen Sohbetleri (çevrimiçi söyleşi dizisi); E-bülten; Hidrojen Teknolojileri Derneği Ödülleri. İlişkili: TENMAK, TEMEN, HYSouthMarmara, Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası, IHTEC
Association olduğundan taslaktaki 'Ulusal' nitelemesinin bu derneğe işaret ettiği değerlendirildi.
Güney Marmara Hidrojen Kıyısı Projesi (HYSouthMarmara)
clean-hydrogen.europa.eu (ilgili sayfa) Güney Marmara Kalkınma Ajansının koordinatörlüğünde yürütülen ve Avrupa Birliği'nin Clean Hydrogen Partnership programından desteklenen bölgesel hidrojen vadisi projesidir. Temmuz 2023-Haziran 2028 dönemini kapsar; yaklaşık 37,8 milyon avroluk toplam bütçenin 8 milyon avroya yakın kısmı AB katkısıdır. En az 4 MW gücünde PEM elektrolizörle yılda yaklaşık 500 ton yeşil hidrojen üretmeyi, hidrojen peroksit ve cam üretiminde gri hidrojenin yerini almayı, seramik fırınında hidrojen yakmayı ve sodyum borhidrür tesisi geliştirmeyi hedefler. Bölgesel hidrojen omurgası tasarımı ve 2035 sonrasına uzanan yol haritası da çıktıları arasındadır. Yenilenebilir kapasitesi yüksek Balıkesir-Çanakkale bölgesinde ulusal hidrojen stratejisinin sahada sınandığı başlıca örnektir. Proje bilgi kartı Clean Hydrogen Partnership ve CORDIS sayfalarında yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: HYSouthMarmara proje bilgi kartı (Clean Hydrogen Partnership); CORDIS proje sayfası. İlişkili: Kalkınma ajansları, HTD, Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası, TÜBİTAK
çıkarıldı. Projenin kendi alan adları (hysouthmarmara.eu) Eylül 2026'da erişilemiyor.
Nükleer Sanayi Derneği (NSD) [Doğrulama bekliyor]
Dernek / birlik / vakıf Taslak envanterde nükleer santral projelerinde yerli sanayinin tedarik zincirine katılımını savunan sanayici derneği olarak yer alır; hedef kitlesi Akkuyu Nükleer Güç Santrali ile planlanan Sinop ve Trakya projelerinde imalat, inşaat ve mühendislik hizmeti vermek isteyen firmalardır. Nükleer sınıf kalite belgelendirmesi, yerlileştirme oranı ve yerli firmaların ana yüklenici zincirine girişi, bu tür bir örgütün öne çıkacağı başlıca konulardır. Derneğe ait olduğu belirtilen nsd.org.tr alan adı Eylül 2026 itibarıyla çözümlenmemekte ve güncel faaliyetine dair birincil kaynak bulunamamaktadır. Nükleer yerlileştirme tartışmalarını izlemek için Nükleer Santraller Zirvesi (NPPES) programları ve destekçi listeleri daha güncel başvuru noktalarıdır. İlişkili: Akkuyu Nükleer Anonim Şirketi, NDK, NEGM, NPPES
olduğundan çıkarılmadı, teyit bekliyor.
Nükleer Mühendisler Derneği (NMD) [Doğrulama bekliyor]
Dernek / birlik / vakıf Nükleer mühendislik mezunlarını ve nükleer alanda çalışan mühendisleri bir araya getiren meslek derneği olarak taslak envanterde yer alır ve Nükleer Enerji Kongreleri ile anılır. Türkiye'de nükleer mühendis yetiştiren bölüm sayısı az olduğundan, bu alandaki mesleki örgütlenme Akkuyu'nun işletmeye geçişi, Nükleer Düzenleme Kurumunun lisanslama süreçleri ve santral işletmeciliği için nitelikli personel ihtiyacı tartışmalarında önem taşır. Derneğin nmd.org.tr alan adı 2026 itibarıyla bir alan adı kayıt firmasının park sayfasına yönlenmekte, dernek sitesine ulaşılamamaktadır. 2026 Nükleer Santraller Zirvesi destekçi listesinde NMD kısaltmalı bir kuruluş görünse de açılımı doğrulanamamıştır; güncel yayın veya etkinlik bilgisi bulunmamaktadır. İlişkili: Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü, Akkuyu Nükleer Anonim Şirketi, NDK, NPPES
listesindeki NMD ile aynı kuruluş olup olmadığı doğrulanamadı.
Nükleersiz.org
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2012 · nukleersiz.org Mart 2012'de başlatılan, nükleer enerjinin riskleri ve sorunları hakkında güncel bilgi sunmayı amaçlayan bağımsız sivil toplum bilgi platformudur; koordinatörlüğünü 2015'ten bu yana Pınar
Demircan yürütür, bilimsel danışma kurulunda Tanay Sıdkı Uyar ve İnci Gökmen gibi akademisyenler yer alır. Akkuyu ve Sinop projeleri, nükleer atık, deprem riski, maliyet ve uranyum madenciliği üzerine dosyalar, ansiklopedi maddeleri ve Türkiye'deki nükleer karşıtı hareketin tarihine ayrılmış bir arşiv yayımlar; iklim zirvelerine yönelik kampanyalar yürütür. Akkuyu'nun iklim politikası ve arz güvenliği açısından değerlendirilmesi tartışmasında eleştirel tarafın başlıca bilgi kaynaklarındandır. Hızlı bilgi sayfaları, raporlar, videolar ve etkinlik takvimi sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Nükleersiz Hızlı Bilgi ve 100 Nedende Nükleersiz dosyaları; Raporlar ve Akkuyu, Sinop dosyaları; Nükleer Karşıtı Hareket arşivi. İlişkili: Akkuyu Nükleer Anonim Şirketi, NDK, Greenpeace Türkiye (Yeşil Barış Akdeniz Derneği), Yeşil Gazete
bağımsız bir yapısı doğrulanamadığından kayıt Nükleersiz.org projesi üzerinden düzenlendi.
7.4 Doğal gaz, petrol ve LPG
Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR)
Dernek / birlik / vakıf · gazbir.org.tr Şehir içi doğal gaz dağıtım şirketlerinin oluşturduğu, üyelerinin tamamı tüzel kişi olan çatı derneğidir; sitesine göre 2004'ten bu yana kamu yararına çalışan dernek statüsündedir. Dağıtım şirketleri arasında koordinasyon sağlar, 2013'ten itibaren kurulan ihtisas komisyonları aracılığıyla EPDK ve ETKB'ye mevzuat önerileri sunar, abone hizmet kalitesi ve güvenlik konularında kamuoyunu bilgilendirir. Uluslararası Gaz Birliği (IGU) ve TOBB üyesidir; iktisadi işletmesi GAZMER eğitim ve belgelendirme hizmeti verir. Dağıtım tarifeleri, yatırım harcamalarının tarifeye yansıtılması ve sayaç kalibrasyonu gibi düzenleme tartışmalarında sektörün ana muhatabıdır. Aylık sektör raporları, yıllık Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Raporu, bültenler, tüketici el kitabı ve il bazlı dağıtım şirketi haritası sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Raporu (yıllık); Aylık Sektör Raporu; GAZBİR Bülteni; Tüketici El Kitabı. İlişkili: GAZMER, EPDK, ETKB, Şehir içi doğal gaz dağıtım şirketleri (dağıtım lisansı), TOBB, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu
GAZMER Doğal Gaz ve Enerji Eğitim Belgelendirme Denetim ve Teknolojik Hizmetler Limited
Şirketi (GAZMER) Şirket · Kuruluş: 2008 · gazmer.com.tr GAZBİR'in iktisadi işletmesi ve teknik merkezi olarak 2008'de kurulan, doğal gaz ve enerji alanında eğitim, belgelendirme, denetim ve Ar-Ge hizmeti veren limited şirkettir; kuruluş modelinde Alman gaz ve su teknik birliği DVGW örnek alınmıştır. Mesleki Yeterlilik Kurumu ile yapılan protokolle doğal gaz meslek standartlarının hazırlanmasına katkı vermiş, 2012'de TS EN ISO 17024 akreditasyonu ve MYK yetkilendirmesiyle doğal gaz meslekleri sınav ve belgelendirme merkezi olmuştur. Dağıtım şirketi personeline ve itfaiye ekiplerine teknik eğitim verir, gaz cihaz ve malzemeleri için ürün belgelendirmesi yapar, TSE ayna komitelerinde yer alır. Şebeke güvenliği ve ürün uygunluğu açısından dağıtım sektörünün ortak teknik altyapısıdır. Sektörel bültenler ile ürün ve personel belgesi sorgulama hizmetleri sitede bulunur. Başlıca yayın ve kaynaklar: Sektörel Bülten; Ürün ve personel belgelendirme sorgulama. İlişkili: GAZBİR, MYK, TÜRKAK, TSE, EPDK
statüsü kendi sitesinden düzeltildi.
Petrol ve Doğal Gaz Platformu Derneği (PETFORM)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2000 · petform.org.tr Ham petrol ve doğal gaz arama, üretim, işleme, depolama, taşıma, rafinaj ile doğal gaz ithalatı ve satışı yapan yerli ve yabancı şirketlerin öncülüğünde 15 Eylül 2000'de kurulan dernektir. Yönetim kuruluna bağlı Arama-Üretim ve Doğal Gaz çalışma grupları üzerinden özel sektör görüşlerini ETKB, EPDK ve diğer kamu kurumlarına iletir; Doğal Gaz Piyasası Kanunu ile Türk Petrol Kanununun hazırlanma süreçlerinde özel sektör adına rol aldığını belirtir. BOTAŞ'ın piyasadaki ağırlığı,
serbestleşme takvimi, gaz ticaret merkezi hedefi ve arama ruhsat rejimi tartışmalarında özel oyuncuların başlıca sesidir. Doğal Gaz Ticaret Forumu ile Arama-Üretim Sektörü İstişare Toplantılarını düzenler; özel raporlar, faaliyet raporları ve altı aylık çalışma raporları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Faaliyet Raporları; Altı Aylık Çalışma Raporları; Özel Raporlar; Doğal Gaz Ticaret Forumu. İlişkili: BOTAŞ, TPAO, EPDK, ETKB, Doğal gaz özel ithalat ve ticaret şirketleri, Petrol ve doğal gaz arama- üretim şirketleri (6491 sayılı Türk Petrol Kanunu), 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu, ETD
Petrol Sanayi ve Emobilite Derneği (PETDER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1996 · petder.org.tr Önde gelen akaryakıt dağıtım şirketlerince 23 Eylül 1996'da Petrol Sanayi Derneği adıyla kurulmuş; 13 Nisan 2023 genel kurulunda çalışma alanına elektrikli mobilite eklenerek adı Petrol Sanayi ve Emobilite Derneği olmuştur. Üyeleri arasında Opet, Petrol Ofisi, Shell & Turcas, Aytemiz, SOCAR Türkiye, TP ve madeni yağ üreticileri Castrol ile ExxonMobil bulunur. Kaçak ve kayıt dışı akaryakıtla mücadele, rekabet ortamı, SEÇ-G standartları ve vergi düzenlemelerinde dağıtıcıları temsil eder, atık motor yağı toplama projesini yürütür. Akaryakıt fiyat oluşumu, biyoetanol harmanı ve istasyonlarda şarj altyapısı tartışmalarında dağıtıcıların ortak görüşünü açıklar. Yıllık sektör raporu, aylık petrol bülteni, akaryakıt ve madeni yağ satış verileri, atık yağ faaliyet raporu ve mevzuat kitabı yayımlar. Başlıca yayın ve kaynaklar: PETDER Sektör Raporu (yıllık); Aylık Petrol Bülteni; Akaryakıt ve Madeni Yağ Satış Verileri; Atık Motor Yağı Faaliyet Raporu (yıllık); PETDER Mevzuat Kitabı. İlişkili: Dağıtıcı lisansı sahipleri (akaryakıt), EPDK, Rekabet Kurumu, GİB, TP Petrol Dağıtım Anonim Şirketi, TÜPRAŞ, ADER
oldu; kısaltma PETDER olarak korunuyor.
Akaryakıt Ana Dağıtım Şirketleri Derneği (ADER)
Dernek / birlik / vakıf · ader.org.tr Ulusal ölçekte faaliyet gösteren, PETDER dışında kalan akaryakıt dağıtım şirketlerini bir araya getiren Ankara merkezli dernektir; üyeleri arasında Kadoil, Soil markalı Siyam Petrolcülük, Teco, Termopet ve Q Plus markalı VTM Akaryakıt bulunur. Tüzüğündeki amaçları, ham petrol, akaryakıt ve madeni yağ ithalatında ve yurt içi teslimatta kalite kontrolünü sağlamak, rafineri ile dağıtıcı entegrasyonunda teknik ve idari önlemleri belirlemek, istasyon ağının gelişimini incelemek ve üyelerini haksız rekabete karşı korumaktır. EPDK lisans ve SEÇ-G kuralları gibi mevzuat süreçlerinde orta ölçekli dağıtıcıların ayrı sesidir. Sitede petrol ve LPG mevzuatı derlemesi ile EPDK sektör raporlarının 2012-2023 arşivi bulunur; haber akışı 2023'ten sonra güncellenmemiştir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Sektör raporları arşivi (EPDK petrol ve LPG raporları derlemesi). İlişkili: PETDER, Dağıtıcı lisansı sahipleri (akaryakıt), EPDK
Sitenin haber akışı 2023'te durmuş olsa da site yayında.
Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası (PÜİS)
Sendika · Kuruluş: 1967 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · puis.org.tr Akaryakıt ve otogaz istasyonu işleten bayileri örgütleyen, 17 Ekim 1967'de kurulan ve genel merkezi Ankara'da bulunan işveren sendikasıdır. On dört bölge başkanlığı ile il ve ilçe başkanlıklarından oluşan ülke çapında bir teşkilat yapısına sahiptir ve kendisini alanının en büyük işveren sendikası olarak tanımlar. Bayi marjları, dağıtıcı-bayi sözleşmeleri, kayıt dışı akaryakıt, POS ve UTTS uygulamaları gibi konularda üyelerini EPDK, Gelir İdaresi ve Rekabet Kurumu nezdinde temsil eder; gerektiğinde dava yoluna başvurur. Fiyat artışlarının ve vergi düzenlemelerinin istasyon düzeyindeki etkisi tartışıldığında bayi kesiminin öncelikli muhatabıdır. Duyurular, yayınlar ve bölge toplantılarına ilişkin haberler sitede izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: PÜİS yayınları ve duyuruları.
İlişkili: TABGİS, EPGİS, Bayilik lisansı sahipleri (akaryakıt istasyonları), EPDK, GİB, Rekabet Kurumu
Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası (TABGİS)
Sendika · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · tabgis.org.tr Akaryakıt ve LPG bayileri ile petrol ve gaz şirketlerini örgütleyen, İstanbul Ataşehir merkezli işveren sendikasıdır; bölge temsilcilikleri aracılığıyla farklı illerdeki üyelerine ulaşır ve 23. olağan genel kurulunu Mayıs 2025'te yapmıştır. Üyelerini EPDK lisans işlemleri, lisans alma ve katılma payları, idari para cezaları, tehlikeli mal taşımacılığı ve LPG için UTTS gibi mevzuat başlıklarında bilgilendirir ve kamu kurumları nezdinde temsil eder. PÜİS ve EPGİS ile birlikte bayi kesimini temsil eden işveren örgütlerinden biri olarak bayi marjı, kayıt dışılık ve dağıtıcı-bayi ilişkileri tartışmalarında görüş bildirir. Duyurular, petrol ve LPG mevzuatı derlemesi, yıllık yeminli mali müşavir raporu ve InfoTABGİS bülteni sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: InfoTABGİS bülteni; TABGİS YMM Raporu (yıllık). İlişkili: PÜİS, EPGİS, Bayilik lisansı sahipleri (akaryakıt istasyonları), EPDK
Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası (EPGİS)
Sendika · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · epgis.org.tr Akaryakıt ve LPG ikmal istasyonu işletmecilerini örgütleyen, genel merkezi İzmir'de bulunan işveren sendikasıdır. Üyelerini LPG için UTTS zorunluluğunun ertelenmesi, finansal promosyon düzenlemeleri, 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunundaki değişiklikler ve ölçü aletlerinin muayenesi gibi mevzuat gelişmeleri hakkında bilgilendirir. Mersin, Adana, Gaziantep, Diyarbakır ve Kayseri gibi illerde bölge toplantıları ve yerel akaryakıtçı dernekleriyle ortak etkinlikler düzenler. PÜİS ve TABGİS'in yanında bayi kesimindeki işveren örgütlerinden biri olarak bayi marjı, kayıt dışılık ve dağıtıcı-bayi ilişkileri tartışmalarına katılır ve EPDK, Gelir İdaresi ve Enerji Bakanlığı ile yazışmalarını duyurur. Duyurular, mevzuat derlemesi ve basın haberleri sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Duyurular ve mevzuat bilgilendirmeleri. İlişkili: PÜİS, TABGİS, Bayilik lisansı sahipleri (akaryakıt istasyonları), EPDK, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu
Türkiye LPG Derneği (TLPGD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1972 · tlpgder.org.tr LPG dağıtım ve ticaretiyle uğraşan şirketlerin 28 Mart 1972'de 14 üyeyle kurduğu dernektir; bugün Aygaz, İpragaz, Likitgaz, Petrol Ofisi, Aytemiz, TP Petrol Dağıtım ve Kadooğlu gibi tüplü, dökme ve otogaz dağıtıcılarını bir araya getirir. Dünya LPG Birliği (World Liquid Gas Association) üyesidir. LPG piyasasını düzenleyen kanun ve ikincil mevzuatın hazırlanmasında üyelerin görüşlerini EPDK ve ilgili kurumlara iletir, güvenli kullanım ve standartlar konusunda seminer ve yayınlar hazırlar, sektörde etik kuralların yerleşmesine katkı verir. Otogazın vergi yükü, tüp güvenliği ve LPG'nin doğal gazla rekabeti gibi konularda dağıtıcıların ortak sesidir. Pazar verileri, EPDK LPG piyasası raporlarının arşivi, kitap, broşür ve raporlar sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Pazar Verileri; Raporlar; Kitap ve Broşürler; Tarihte LPG. İlişkili: LPG dağıtıcı, depolama ve taşıma lisansı sahipleri, EPDK, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu, TP Petrol Dağıtım Anonim Şirketi
derneğin sitesiyle doğrulandı.
Türkiye Petrol Jeologları Derneği (TPJD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1958 · tpjd.org.tr Petrol ve doğal gaz jeolojisi alanında çalışan yerbilimcileri örgütleyen, 2 Ağustos 1958'de Ankara'da kurulan meslek derneğidir; kuruluşu 6326 sayılı Petrol Kanunu sonrasında arama faaliyetlerinin hızlandığı döneme denk gelir. Kamu ve özel petrol şirketleri, üniversiteler ve ilgili kurumlarda görev yapan üyelerine seminer ve eğitimler düzenler, petrol mevzuatının hazırlanmasına görüşleriyle katkı verir. Türkiye Uluslararası Petrol ve Doğal Gaz Kongre ve Sergisi (IPETGAS) başta olmak üzere bilimsel toplantılar düzenler; son IPETGAS 2023'te yapılmıştır. Karadeniz'deki gaz keşifleri ve
karadaki arama faaliyetleri gibi konularda teknik bilgi birikimi sunan meslek topluluğudur. 1988'den beri yayımlanan TPJD Bülteni sitede arşivlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: TPJD Bülteni (1988'den bu yana); IPETGAS kongre bildiri kitapları. İlişkili: IPETGAS, TPAO, PMO, MAPEG, PAL
TOBB Türkiye Doğal Gaz Meclisi
Meslek odası / birliği · tobb.org.tr (ilgili sayfa) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesinde oluşturulan sektör meclislerinden biridir; doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren oda üyesi firmaların temsilcilerinden oluşur. Sektör meclisleri, ilgili alanın sorunlarını ve mevzuat önerilerini derleyerek TOBB aracılığıyla ETKB, EPDK ve diğer kamu kurumlarına iletir; TOBB'un kanun ve yönetmelik taslaklarına verdiği görüşlerin sektörel altyapısını oluşturur. Gaz piyasasının serbestleşmesi, tarife ve teminat düzenlemeleri gibi konularda oda sisteminin sektörel sesi işlevini görür. TOBB bünyesinde petrol ve LPG için de ayrı meclisler bulunur: Türkiye Petrol ve Petrol Ürünleri Sanayi Meclisi ile Türkiye Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) Meclisi. Meclis toplantılarına ilişkin haberler TOBB sitesinde ve Türkiye Sektör Meclisleri sayfasında yayımlanır. İlişkili: TOBB, TOBB Türkiye Enerji Meclisi, GAZBİR, EPDK, ETKB
doğrulanarak ayrı kayıt haline getirildi.
7.5 Madencilik ve kömür
Türkiye Madenciler Derneği (TMD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1948 · turkiyemadencilerdernegi.org.tr Kamu ve özel sektör maden üreticilerini temsil etmek üzere 1948'de Etibank öncülüğünde kurulan, madencilik alanındaki ilk sivil toplum örgütüdür; İstanbul merkezlidir. Derneğe göre üyeleri, doğal taş hariç toplam maden üretiminin büyük bölümünü gerçekleştirir. Mevzuat takibi, kamu kurumlarıyla ilişkiler, sorumlu madencilik ve iş güvenliği alanlarında çalışır; Avrupa Maden Sanayicileri Birliği (Euromines) ve Uluslararası Maden Kurtarma Kuruluşu (IMRB) üyesidir, Kanada Madenciler Birliği'nin Sürdürülebilir Madenciliğe Doğru (TSM) protokolünün Türkiye'deki resmî yürütücüsüdür. Maden ruhsatları, orman izinleri ve kritik mineraller tartışmalarında sektörün köklü temsilcisidir. Genel kurul çalışma raporları, Maden Kurtarma Yarışması, Sorumlu Madencilik Ödülleri ve Güvenli Madencilik Forumu başlıca çıktılarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Genel Kurul Çalışma Raporları (iki yılda bir); Sorumlu Madencilik Ödülleri; Güvenli Madencilik Forumu; Maden Kurtarma Yarışması. İlişkili: MAPEG, Eti Maden, TKİ, TTK, MADENMO, YMGV, 3213 sayılı Maden Kanunu
Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı (YMGV)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1986 · ymgv.org.tr Yurt madenciliğini ve yeraltı kaynaklarının değerlendirilmesini geliştirmek amacıyla 14 Şubat 1986'da İstanbul'da kurulan vakıftır; mütevelli heyeti ve danışma kurulu sektörün kamu, özel ve akademik temsilcilerinden oluşur. Kongre, sempozyum, teknik gezi ve eğitim programları düzenler, öğrencilere burs verir, Madencilik Şura ve madenciliği tanıtım toplantıları yapar, Madencilik Ödüllerini dağıtır. Maden Türkiye Fuarının organizatörüdür; 12. fuar 8-11 Nisan 2026'da yapılmıştır. Ülke madenciliği için politika ve strateji önerileri geliştirmeyi amaçlar ve karar vericiler ile kamuoyunu madencilik konusunda bilgilendirmeyi temel görevleri arasında sayar. SektörMaden dijital dergisi, cevher hazırlama ve endüstriyel mineraller el kitapları gibi kitaplar vakfın yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: SektörMaden (dijital dergi); Endüstriyel Mineraller El Kitabı; Cevher Hazırlama El Kitabı; Maden Türkiye Fuarı. İlişkili: TMD, Maden Türkiye Fuarı, MADENMO, MAPEG Not: Vakıf statüsündedir; şemada vakıf türü olmadığından 'dernek' olarak sınıflandırıldı.
Türkiye Kömür Üreticileri Derneği (KÖMÜRDER)
Dernek / birlik / vakıf · komurder.org Yerli taşkömürü ve linyit üreten özel şirketleri ve kömüre dayalı santral işletmecilerini bir araya getiren Ankara merkezli dernektir; Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu da üyeleri arasında yer alır. İthal kömür ve petrokok yerine yerli kömür kullanımının artırılması, özel sektör kömür sahalarının değerlendirilmesi ve yeraltı madenlerindeki maliyet artışlarının desteklenmesi gibi taleplerle ETKB ve ilgili kurumlar nezdinde girişimlerde bulunur. Kömürden çıkış tartışmalarında yerli kömür lehine görüşü savunan örgütlü yapılardan biridir. Uluslararası Temiz Kömür Teknolojileri Zirvesi ile Yerli Kömür Eylem Planı çalıştaylarını düzenler; sonuç raporları, Türkiye'de ve Dünyada Kömür raporu ve genel kurul çalışma raporları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye'de ve Dünyada Kömür (rapor); Uluslararası Temiz Kömür Teknolojileri Zirvesi Sonuç Raporları; Özel Sektör Kömür Sahalarının Değerlendirilmesine İlişkin Rapor ve Öneriler; Genel Kurul Çalışma Raporu. İlişkili: TKİ, TTK, EÜAŞ, ETKB, MAPEG, Genel Maden-İş
Derneği. Aynı kuruluş TKÜD kısaltmasıyla da anılabilir; ayrı bir TKÜD bulunamadı.
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB)
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun · imib.org.tr İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği bünyesinde, Türkiye İhracatçılar Meclisine bağlı olarak faaliyet gösteren ihracatçı birliğidir; 1976'da Türkiye Maden İhracatçıları Birliği adıyla kurulmuş, 1986'da bugünkü adını almıştır. Doğal taş, metalik ve endüstriyel mineraller ile ferroalyaj ihracatçılarını üye olarak kaydeder, ihracat belge işlemlerini yürütür, fuarlara milli katılım organizasyonları, sektörel ticaret heyetleri ve UR-GE projeleri düzenler. Enerji hammaddelerinden çok metalik ve endüstriyel mineralleri kapsasa da madencilik politikalarının dış ticaret boyutunu izlemek için başvurulan kaynaktır. İhracat istatistikleri, ihracatçı firma listeleri, sektör raporları ve Natura dergisi sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Natura Dergisi; İhracat İstatistikleri; Sektör raporları. İlişkili: TİM, Ticaret Bakanlığı, TMD, Eti Maden
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği bünyesinde ayrı bir birliktir.
TOBB Türkiye Madencilik Meclisi
Meslek odası / birliği · tobb.org.tr (ilgili sayfa) TOBB'un sektör meclisleri yapısı içinde madencilik faaliyetinde bulunan oda üyesi firmaların temsilcilerinden oluşan danışma organıdır. Maden ruhsatları, orman ve çevre izinleri, devlet hakkı oranları ve rödovans uygulamaları gibi konulardaki sorunları derleyerek TOBB kanalıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne iletir; 3213 sayılı Maden Kanunu değişikliklerinde oda sisteminin görüş oluşturma zeminlerinden biridir. Türkiye Madenciler Derneği veya Maden Mühendisleri Odası gibi yapılardan farklı olarak, ülke genelindeki oda ve borsaların maden sektöründeki üyelerini kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu çatısı altında temsil eder. Meclis toplantılarına ilişkin haberler TOBB sitesinde ve Türkiye Sektör Meclisleri sayfasında yayımlanır. İlişkili: TOBB, TOBB Türkiye Enerji Meclisi, MAPEG, ETKB, TMD, 3213 sayılı Maden Kanunu
doğrulanarak ayrı kayıt haline getirildi.
Altın Madencileri Derneği (AMD)
Dernek / birlik / vakıf · altinmadencileri.org.tr Türkiye'de kıymetli metallerin aranması, çıkarılması, zenginleştirilmesi ve rafinasyonu alanında çalışan şirketleri bir araya getiren dernektir; üyeleri arasında Anagold, Tüprag, Öksüt Madencilik, Gümüştaş ve Türk Altın İşletmeleri gibi maden işletmecileri ile İstanbul Altın Rafinerisi, Nadir Metal ve Ahlatçı gibi rafineriler bulunur. Kıymetli metal madenciliğinde arama, teşvik, vergilendirme,
rafinasyon ve borsa işlemlerine ilişkin mevzuata görüş verir, çevre önlemlerinin ulusal ve uluslararası standartlara göre uygulanmasına yönelik çalışmalar yürütür. Enerji dışı bir alt sektör olsa da maden ruhsatları, orman izin bedelleri ve siyanürlü liç yöntemine yönelik çevre tartışmalarında maden sektörünün kamuoyundaki görünür temsilcilerinden biridir. Altın üretim ve ithalat istatistikleri, raporlar ve bilgilendirme metinleri sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Altın üretimi ve ithalatı istatistikleri; Raporlar ve makaleler. İlişkili: TMD, MAPEG, 3213 sayılı Maden Kanunu
enerji ile doğrudan bağlantısı olmadığından eklenmedi.
7.6 Enerji verimliliği, binalar ve ısıtma-soğutma
Bu alt bölüm, bina ve sanayide enerji verimliliği, yalıtım, ısıtma-soğutma ve aydınlatma ekipmanı üreticileri ile yeşil bina alanındaki dernekleri kapsar; enerji talebinin azaltılması ve ısınmanın elektrifikasyonu tartışmalarının sivil ve sanayi taraflarıdır.
Enerji Verimliliği ve Yönetimi Derneği (EYODER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2010 · eyoder.org.tr 2010'da kurulan ve İstanbul merkezli olan dernek, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş enerji verimliliği danışmanlık (EVD) şirketlerini, enerji yöneticilerini, ekipman üreticilerini, bankaları ve akademisyenleri bir araya getirir. Enerji hizmet şirketlerinin (ESCO) ve enerji performans sözleşmelerinin gelişmesi için mevzuat önerileri hazırlar; EVD yetkilendirme, etüt ve verimlilik artırıcı proje destekleri gibi konularda sektörün görüşünü Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına iletir. Danish Green Growth Network üyesidir ve Danimarka kurumlarıyla bina verimliliği çalıştaylarına katılır. Enerji verimliliği finansmanı ve ESCO modeli tartışmalarında öne çıkan sivil taraflardandır. Her yıl ocak ayında düzenlediği Enerji Verimliliği Çalıştayı, ESCO ve EN- VERİM çalışmaları ile sitesindeki mevzuat, rapor ve kitap kütüphanesi izlenebilecek başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji Verimliliği Çalıştayı (yıllık, ocak); ESCO ve EN-VERİM 100 çalışmaları; Mevzuat, kitap ve rapor kütüphanesi (web). İlişkili: EVD, EVÇED, ETKB, EVF, ENVER
Enerji Verimliliği Derneği (ENVER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2008 · enver.org.tr 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun 2007'de yürürlüğe girmesinin ardından 2008'de kurulan, farkındalık odaklı bir sivil toplum kuruluşudur; merkezi İstanbul Kandilli'dedir. Sanayi, bina, ulaşım ve tarımda verimli enerji kullanımına yönelik kampanyalar yürütür, çocuklara ve hane kadınlarına yönelik eğitim programları düzenler, Enerji Verimliliği Bilinç Endeksi gibi anket araştırmaları yaptırır ve sonuçlarını kamu kurumlarıyla paylaşır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı koordinasyonundaki Enerji Verimliliği Haftası etkinliklerine ve Enerji Verimliliği Forum ve Fuarı'na katılır. Talep tarafındaki tüketici davranışını ölçen nadir sivil kaynaklardan biridir. Verimli Buluşmalar panel dizisi, HASAT projeleri, sanayi işletmeleri bilinç endeksi raporları ve e-bülten derneğin izlenecek çıktılarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji Verimliliği Bilinç Endeksi raporları; Sanayi İşletmelerinde Bilinç Endeksi Raporu (2021); Verimli Buluşmalar etkinlik dizisi; E-Bülten. İlişkili: EYODER, EVÇED, ETKB, EVF
Isı Su Ses ve Yangın Yalıtımcıları Derneği (İZODER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1993 · izoder.org.tr Haziran 1993'te kurulan dernek, ısı, su, ses ve yangın yalıtımı malzemesi üreticilerini, satıcılarını ve uygulayıcılarını tek çatı altında toplar. Binalarda enerji tüketiminin önemli bölümünü belirleyen ısı yalıtımı konusunda TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardının güncellenmesi, bina enerji performansı ve yalıtım kredileri gibi başlıklarda görüş üretir. Ücretsiz TS 825 hesap programını ve
iklim bölgesi haritasını yayımlar, İKOS sertifika sistemiyle uygulayıcı firmaları belgelendirir ve bölgesel bina enerji verimliliği eğitimleri düzenler. Mevcut bina stokunun yenilenmesi ve enerji kimlik belgesi uygulamasındaki tartışmalarda malzeme sanayisinin sesidir. İZODERGİ dergisi, sektör kılavuzları ve Yapı Fiziği Çevre Kontrolü Kongresi başlıca kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: İZODERGİ (dergi); TS 825 Hesap Programı; Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği Açıklama ve Uygulama Kılavuzu; Binaların Gürültüye Karşı Korunması Yönetmeliği Açıklama ve Uygulama Kılavuzu. İlişkili: Türkiye İMSAD, ÇEDBİK, TSE, ÇŞİDB
Türk Tesisat Mühendisleri Derneği (TTMD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1992 · ttmd.org.tr Tesisat mühendisliğinin gelişmesi amacıyla 1992'de kurulan, Ankara merkezli mesleki dernektir; üyeleri ısıtma, soğutma, havalandırma ve sıhhi tesisat alanında çalışan mühendisler, tasarımcılar ve akademisyenlerdir. Tesisat el kitapları ve uygulama kuralları yayımlar, teknik komiteleriyle yaklaşık sıfır enerjili binalar (NZEB), bina otomasyonu ve enerji verimli tesisat tasarımı üzerine eğitim ve kurslar düzenler. Avrupa ısıtma ve iklimlendirme dernekleri federasyonu REHVA, ASHRAE ve CLIMAMED ile işbirliği içindedir. Bina tesisat yönetmelikleri ve enerji performansı hesaplarında teknik referans kaynağı olarak kullanılır. İki yılda bir düzenlenen Uluslararası Yapıda Tesisat Teknolojileri Sempozyumu ile TTMD Dergisi takip edilecek başlıca yayınlardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: TTMD Dergisi; Uluslararası Yapıda Tesisat Teknolojileri Sempozyumu; Tesisat el kitapları ve uygulama kuralları. İlişkili: MMO, İSKAV, İSKİD, DOSİDER, İZODER
Isıtma Cihazları Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (DOSİDER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1993 · dosider.org 1993'te doğal gaz cihazları üreticileri tarafından kurulan dernek, bugün kombi, kazan, brülör ve diğer ısıtma cihazları üreticileri ile ithalatçılarını temsil eder; güncel resmî adı Isıtma Cihazları Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği'dir. Doğal gaz iç tesisat şartnamelerinin hazırlanmasına katkı verir, EPDK, BOTAŞ, Türk Standardları Enstitüsü ve gaz dağıtım şirketleri ile üreticiler arasında iletişim kurar, üretimde standartlara uyum ve haksız rekabetin önlenmesi için çalışır. İSKİD ile ortak Isı Pompası Komisyonu yürütür. Konutta ısıtmanın doğal gazdan ısı pompasına ve hibrit sistemlere kayması tartışmasında cihaz sanayisinin tarafıdır. Sitesindeki yakıt türüne göre birim enerji maliyeti karşılaştırmaları sık başvurulan bir veridir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Konut ve sanayi için yakıt türüne göre birim enerji maliyeti karşılaştırmaları (web). İlişkili: İSKİD-DOSİDER Isı Pompası Komisyonu, İSKİD, GAZBİR, EPDK, TSE, TTMD
Isıtma Cihazları Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği olarak geçmektedir.
Isıtma Soğutma Klima Araştırma ve Eğitim Vakfı (İSKAV)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1997 · iskav.org.tr 30 Aralık 1997'de kurulan vakıf, Türkiye ısıtma, soğutma ve klima sektörünü geliştirmeyi, Avrupa Birliği mevzuatına uyumunu desteklemeyi ve üniversite-sanayi işbirliğini güçlendirmeyi amaçlar. Test, ayar ve dengeleme (TAD) alanında mühendis, teknisyen ve firma sertifikasyonu yapar; bilirkişilik, ölçüm ve danışmanlık hizmeti verir, yapı bilgi modellemesi (BIM) merkezi işletir. Sanayide Enerji Verimliliği Komisyonu ile endüstriyel tesislerde verimlilik uygulamalarını ele alır. İklimlendirme sistemlerinin devreye alma ve dengeleme kalitesi, binalarda gerçek enerji performansını doğrudan etkilediğinden vakfın sertifikasyon faaliyeti teknik bir referans niteliğindedir. Sektör iş etik ilkeleri beyannamesi, yayınları ve etkinlik takvimi sitede izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: İSKAV TAD Şartnamesi; Sektör İş Etik İlkeleri ve imzacı firmalar listesi; Vakıf yayınları ve eğitim takvimi. İlişkili: İSKİD, TTMD, ISK-SODEX, ESSİAD
İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği (İSKİD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1992 · iskid.org.tr 1992'de klima ve soğutma sektörünün önde gelen firmalarınca kurulan kâr amacı gütmeyen dernektir; iklimlendirme, soğutma ve klima cihazı imalatçıları ile uluslararası üreticilerin Türkiye temsilcilerini bir araya getirir ve iç pazarın büyük kısmını temsil ettiğini belirtir. 1997'den beri Avrupa iklimlendirme sanayi birliği Eurovent üyesidir. Sektör istatistikleri ve raporlar yayımlar, ısı pompası teknik dokümanları, yetkili servis sorgulama ve devlet teşvikleri rehberleri sunar, F-gaz, ekotasarım ve enerji etiketlemesi mevzuatına görüş verir. DOSİDER ile birlikte Isı Pompası Komisyonu'nu yürütür ve ısınmada elektrifikasyon tartışmasında ısı pompası tarafını temsil eder. İSKİD Magazine, e-bülten ve Türkiye Isı Pompaları Referans Kitapçığı başlıca yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: İSKİD Magazine; Türkiye Isı Pompaları Referans Kitapçığı; Sektör istatistikleri ve raporları; E-bülten. İlişkili: İSKİD-DOSİDER Isı Pompası Komisyonu, DOSİDER, İSKAV, TTMD, ESSİAD, ISK-SODEX
Ege Soğutma Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESSİAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1990 · essiad.org.tr 1990'da İzmir'de soğutma sanayisinin önde gelen iş insanlarınca kurulan bölgesel sektör derneğidir; ticari ve endüstriyel soğutma, havalandırma ve iklimlendirme ekipmanı üreticilerini temsil eder. Ticaret Bakanlığının UR-GE programı kapsamında Endüstriyel Havalandırma, İklimlendirme ve Soğutma (EHİS) kümesinin ihracat kapasitesini geliştirme projesini yürütmüş, bu alandaki ilk işletme kümelenmelerinden birini oluşturmuştur. Üyelerine eğitim, danışmanlık ve yurt dışı iş gezileri düzenler. Türkiye'deki soğutma ekipmanı üretiminin önemli bölümünün Ege'de yoğunlaşması nedeniyle soğuk zincirin enerji verimliliği, soğutucu akışkan dönüşümü ve ekotasarım gereklilikleri konusundaki bölgesel üretici görüşünün kaynağıdır. Derneğin Soğutma Dünyası dergisi ve e-bülteni izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Soğutma Dünyası (dergi); E-bülten. İlişkili: İSKİD, İSKAV, TTMD Not: Taslaktaki 'İş Adamları' ifadesi, dernek sitesindeki güncel ad olan 'İş İnsanları' ile değiştirildi.
İSKİD-DOSİDER Isı Pompası Komisyonu
Dernek / birlik / vakıf · isipompasi.org.tr İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği (İSKİD) ile Isıtma Cihazları Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (DOSİDER) tarafından ortak yürütülen, ayrı tüzel kişiliği bulunmayan bir çalışma komisyonudur; Türkiye'de ısı pompasına odaklanan bağımsız bir dernek bulunmadığından bu alandaki başlıca sektör platformu işlevini görür. Hava, su ve toprak kaynaklı ısı pompalarının tanıtımı için bilgi platformu işletir, webinar ve paneller düzenler, uygulama örneklerini ve mevzuatı derler. Binalarda ısınmanın elektrifikasyonu, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, ekotasarım ve enerji etiketi kuralları ile verimlilik artırıcı proje ve yeşil dönüşüm destekleri konularında bilgi sunar. Faaliyetleri 2020'den beri düzenli webinarlarla izlenebilmektedir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Isı pompası bilgi bankası, mevzuat ve teşvik rehberi (web); Isı pompası webinar ve panel kayıtları. İlişkili: İSKİD, DOSİDER, EVÇED, TR ETS Danışma Kurulu
platformudur.
Aydınlatma Türk Milli Komitesi (ATMK)
Dernek / birlik / vakıf · atmk.org.tr Uluslararası Aydınlatma Komisyonu'nun (CIE) Türkiye milli komitesi olarak çalışan, sekretaryası İTÜ Enerji Enstitüsü Ayazağa Kampüsü'nde bulunan bilimsel ve mesleki kuruluştur; üyeleri aydınlatma mühendisleri, akademisyenler, tasarımcılar ve üretici temsilcileridir. CIE'nin teknik bölümlerine paralel çalışma bölümleri aracılığıyla iç ve dış aydınlatma, yol aydınlatması ve ışık ölçümü alanlarında uluslararası standart ve raporları Türkiye'ye aktarır, eğitim seminerleri düzenler. Kamu ve belediyelerin yol aydınlatmasında LED dönüşümü, ışık kirliliği ve aydınlatmada enerji verimliliği
konularında bilimsel görüş kaynağıdır. Ulusal Aydınlatma Kongresi, bültenler, yayınlar ve Uluslararası Işık Günü etkinlikleri takip edilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ulusal Aydınlatma Kongresi bildirileri; ATMK Bültenleri; Aydınlatma eğitim seminerleri. İlişkili: AGİD, TSE, EMO
yapmaktadır, kesin kuruluş tarihi sitede açıkça bulunamadı.
Aydınlatma Gereçleri İmalatçıları Derneği (AGİD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1997 · agid.org.tr 1997'den bu yana Türkiye'deki aydınlatma armatürü ve bileşen imalatçılarını ve sektöre katkı veren diğer paydaşları bir araya getiren tek sektör derneğidir; İstanbul merkezlidir. Aydınlatma sanayisini kamu kuruluşları ve uluslararası kuruluşlar nezdinde temsil eder, mevzuat çalışma grupları kurar, ihracatı destekleyen projeler yürütür ve sektör verilerini raporlar. Yetkilendirilmiş kuruluş iştiraki ve AGİMER eğitim-araştırma yapısı üzerinden ürün uygunluğu ve eğitim hizmetleri sunar. Ekotasarım ve enerji etiketlemesi gereklilikleri, kamu binaları ile yol aydınlatmasında LED dönüşümü ve verimli aydınlatma ürünlerinin piyasa gözetimi konularında üretici görüşünü temsil eder. Faaliyet raporları, mevzuat ve standart derlemeleri sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Faaliyet raporları; Mevzuat, şartname ve standart derlemeleri (web). İlişkili: ATMK, TET, TSE Not: Taslakta ATMK ile birlikte tek giriş olarak yer alıyordu; ayrı giriş olarak eklendi.
Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği (TET)
Görevleri Hakkında Kanun · tet.org.tr İstanbul Maden ve Metal İhracatçı Birlikleri (İMMİB) çatısı altında faaliyet gösteren, elektrik ve elektronik ürün ihracatçılarının üyesi olduğu ihracatçı birliğidir; Türkiye İhracatçılar Meclisi'ne bağlı yapıdadır. Kablo, transformatör, şalt ekipmanı, elektrik motoru, aydınlatma ve beyaz eşya gibi enerji ekipmanı ihracatını kapsar. UR-GE projeleri, sektörel ticaret heyetleri, alım heyetleri, uluslararası fuarlara milli katılım organizasyonları ve TET Proje Pazarı ile üyelerini yurt dışı pazarlara taşır. Şebeke yatırımları ve enerji dönüşümü için yerli ekipman tedarikinin ihracat boyutunu izlemek açısından temel veri kaynağıdır. Sitesinde ihracat rakamları, sektör raporları ve faaliyet raporları yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Elektrik ve elektronik sektörü ihracat rakamları; Sektör raporları; Faaliyet raporları. İlişkili: TİM, TESAB, AGİD
TESAB girişindedir.
Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2007 · cedbik.org 2007'de Ali Nihat Gökyiğit önderliğinde 25 kurucu üyeyle kurulan, yapı sektörünün tüm paydaşlarını kapsamayı hedefleyen çatı derneğidir; üyeleri mimarlık ve mühendislik ofisleri, müteahhitler, malzeme üreticileri ve danışmanlık firmalarıdır. Dünya Yeşil Bina Konseyi'nin (WorldGBC) Türkiye'deki üyesidir. Ulusal yeşil bina sertifika sistemi B.E.S.T. ile konut ve ticari binaları çevresel etkilerine göre değerlendirir, yeşil bina veritabanı tutar, belediyeler ve kamu için örnek model geliştirir. Yaklaşık sıfır enerjili bina hedefleri, sürdürülebilir kentsel dönüşüm ve binaların yaşam boyu karbon ayak izi tartışmalarında sivil taraftır. Build4GreenIST ve Build Upon gibi projeleri, e- bülteni ve etkinlikleri takip edilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: B.E.S.T. Yeşil Bina Sertifika Sistemi kılavuzları; Yeşil Bina Veritabanı; E-bülten. İlişkili: İZODER, Türkiye İMSAD, ÇŞİDB, EVÇED Not: Taslaktaki 'Yeşil Bina Derneği' adı derneğin resmî adı olan Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği ile düzeltildi.
Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1984 · imsad.org 25 Haziran 1984'te kurulan, inşaat malzemesi sanayisini temsil eden çatı derneğidir; sanayici firmaların yanı sıra sektör derneklerini, üniversiteleri ve vakıfları da üye olarak kabul eder. Binalarda Enerji Verimliliği ve Yenilenebilir Enerji Çalışma Grubu, Çevre Dostu Malzeme Komitesi ve buildingSMART Türkiye çalışma grubu üzerinden bina enerji performansı ve düşük karbonlu yapı malzemeleri konularında politika önerileri geliştirir. İnşaat Malzemeleri Kalite Takip Sistemi (İMKTS) ile piyasa denetimine katkı verir. Çelik, alüminyum ve çimento dernekleri üyesi olduğundan sınırda karbon düzenlemesi ve yapı malzemelerinde karbon ayak izi tartışmalarında toplu sanayi görüşünü yansıtır. Aylık İnşaat Malzemeleri Sanayi Endeksi, sektör raporları ve Geleceğe Yatırım Ödülleri izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: İnşaat Malzemeleri Sanayi Endeksi (aylık); Yapı ve inşaat malzemesi sektörü raporları; Türkiye İMSAD Dergi; Geleceğe Yatırım Ödülleri. İlişkili: İZODER, ÇEDBİK, TÇÜD, TALSAD, TÜRKÇİMENTO
7.7 İş dünyası şemsiye örgütleri ve platformlar
Bu alt bölüm, enerji ve iklim politikalarında genel iş dünyası görüşünü dile getiren şemsiye örgütleri kapsar; bunlardan MÜSİAD, TÜSİAD, YASED, TİM ve DEİK, 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca emisyon ticaretine ilişkin Danışma Kurulu'nun üyesidir.
Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1971 · tusiad.org 1971'de kurulan, büyük ölçekli sanayi ve hizmet şirketlerinin yöneticilerini üye yapan gönüllü iş dünyası derneğidir; üyeleri ulusal katma değer, dış ticaret ve kurumlar vergisinin önemli kısmını üreten şirketlerdir. 1987'den beri BusinessEurope üyesidir; Ankara, Brüksel, Washington, Paris ve Berlin'de temsilcilikleri vardır. Enerji arz güvenliği Sanayi, Tarım-Gıda ve Hizmetler Yuvarlak Masası altındaki Enerji çalışma alanında, iklim politikası ise İş Dünyasında Dönüşüm Yuvarlak Masası altındaki Çevre ve Net Sıfır Politikaları çalışma alanında ele alınır. 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Danışma Kurulu üyesidir. Net sıfır, yeşil mutabakat ve elektrik piyasası raporları yayın kataloğunda yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Enerji ve iklim politikası raporları (yayın kataloğu); Faaliyet raporları; Rekabet Gücü Endeksi. İlişkili: TR ETS Danışma Kurulu, MÜSİAD, YASED, TÜRKONFED, TOBB
Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği (MÜSİAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1990 · musiad.org.tr 9 Mayıs 1990'da İstanbul'da kurulan, kamu yararına çalışan dernek statüsündeki iş dünyası örgütüdür; üye tabanında Anadolu merkezli küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler ağırlıktadır ve yurt içi şubeler ile yurt dışı temsilciliklerden oluşan geniş bir ağa sahiptir. Enerji ve Çevre Sektör Kurulu ile Metal ve Maden Sektör Kurulu enerji, madencilik ve çevre mevzuatı konularında üyeleri kamu kurumlarıyla buluşturur; Sürdürülebilir Gelecek Komisyonu yeşil dönüşüm gündemini izler. 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Danışma Kurulu üyesidir. Aylık SAMEKS sanayi ve hizmet endeksi, sektör kurulu raporları ve kurumsal yayınlar izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: SAMEKS Sanayi ve Hizmet Endeksi (aylık); Sektör kurulu raporları; Kurumsal dokümanlar ve araştırma raporları. İlişkili: TR ETS Danışma Kurulu, TÜSİAD, DEİK, ASKON
Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2004 · turkonfed.org 2004'te kurulan, bölgesel iş dünyası federasyonlarını ve bunlara bağlı yüzlerce iş insanı derneğini bir araya getiren konfederasyondur; üye tabanının çoğunluğunu Anadolu'daki KOBİ'ler oluşturur. Avrupa KOBİ örgütü SMEunited'da Türkiye'yi temsil eder. Yeşil Dönüşüm Komisyonu, KOBİ'lerin enerji maliyetleri, verimlilik yatırımları, yenilenebilir enerjiye erişim ve Sınırda Karbon Düzenleme
Mekanizmasına uyum kapasitesi konularında çalışır; KOBİ'lerin iklim uyum kapasitesini güçlendirmeye yönelik SMEadapt projesinin ortağıdır. Emisyon ticareti ve yeşil dönüşüm tartışmalarında büyük sanayiden farklı olarak orta ölçekli işletmelerin bakış açısını taşır. Raporları, bölgesel toplantıları ve basın açıklamaları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yeşil dönüşüm ve KOBİ raporları; Bölgesel kalkınma ve ekonomi raporları. İlişkili: SEDEFED, TÜSİAD, MÜSİAD
Sektörel Dernekler Federasyonu (SEDEFED)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2004 · sedefed.org 2004'te kurulan, sanayi ve hizmet sektörlerinin ulusal sektör derneklerini üye yapan federasyondur; çelik, alüminyum ve inşaat malzemesi gibi enerji yoğun kolların dernekleri de üyeleri arasındadır. TÜRKONFED üyesidir ve onun aracılığıyla Avrupa düzeyinde SMEunited'da temsil edilir. Sektör derneklerinin ortak politika önerilerini derler, rekabet gücü, yeşil dönüşüm ve Avrupa Birliği mevzuatına uyum konularında savunuculuk yürütür. Her yıl düzenlediği Rekabet Kongresi ve Rekabet Ödülleri ile sektörler arası tartışma zemini oluşturur. Emisyon ticareti ve sınırda karbon düzenlemesinin farklı sektörlere etkisini tek çatı altında görmek için yararlı bir kaynaktır. Rekabet Notları, raporlar ve faaliyet raporları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Rekabet Notları; Rekabet Kongresi (yıllık); Raporlar ve faaliyet raporları. İlişkili: TÜRKONFED, TÇÜD, TALSAD, Türkiye İMSAD
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1985 · deik.org.tr 1985'ten bu yana Türk özel sektörünün dış ekonomik ilişkilerini yürüten ticari diplomasi örgütüdür; TOBB, TİM, MÜSİAD ve Türkiye Müteahhitler Birliği gibi kurucu kuruluşların ve kurumsal üyelerin oluşturduğu yapıda, dünyanın farklı ülkelerine yönelik ikili iş konseyleri üzerinden çalışır. Sektörel iş konseyleri arasında yer alan Enerji İş Konseyi, Türk enerji şirketlerinin yurt dışı yatırım ve müteahhitlik projelerini, enerji ticareti ve boru hattı işbirliklerini gündeme taşır; DEİK Yeşil Dönüşüm çalışmaları da sürdürülmektedir. 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Danışma Kurulu üyesidir. İş forumları, ülke bültenleri ve dış ticaret verileri sitede izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ülke bültenleri ve iş forumu raporları; Dış ticaret verileri (web). İlişkili: TR ETS Danışma Kurulu, TOBB, TİM, TMB, Ticaret Bakanlığı
anılmıştır.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun · tim.org.tr 1993'te Bakanlar Kurulu kararıyla kurulan ve 2009'dan beri 5910 sayılı Kanuna tabi olan, ihracatçı birliklerinin çatı kuruluşudur; tüm ihracatçılar sektörel birlikler aracılığıyla üyedir. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Avrupa Yeşil Mutabakatının ihracata etkisi başlıca gündemlerindendir; sürdürülebilirlik çalışmaları, ECOTİM ve GREENTİM programları ile TİM-TÜBİTAK Yeşil İnovasyon Teknoloji Mentorluk Programı yürütür. Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Çalışma Grubu, bu alandaki ekipman ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik yol haritası hazırlar. 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Danışma Kurulu üyesidir. Aylık ihracat rakamları ve Sürdürülebilirlik ve İnovasyon Bülteni izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: İhracat rakamları (aylık); TİM Sürdürülebilirlik ve İnovasyon Bülteni; İklim Değişikliği ve Ekonomik Etkileri raporu. İlişkili: TR ETS Danışma Kurulu, TET, Ticaret Bakanlığı, DEİK, TÜBİTAK
Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED)
Dernek / birlik / vakıf · yased.org.tr Türkiye'deki uluslararası doğrudan yatırımcıları temsil eden iş dünyası derneğidir; üyeleri yabancı sermayeli şirketlerin Türkiye iştirakleridir ve aralarında enerji üretimi, dağıtımı ve ekipman alanında
faaliyet gösteren şirketler de bulunur. Yatırım ortamı, hukuki öngörülebilirlik ve vergi konularında politika önerileri hazırlar; uluslararası doğrudan yatırım verilerini ve yatırımcı algısını düzenli olarak raporlar. Enerji sektöründe yabancı yatırımcıların lisans, tarife ve yenilenebilir enerji destek mekanizmalarına ilişkin kaygılarının iletildiği kanallardan biridir. 7552 sayılı İklim Kanunu uyarınca Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Danışma Kurulu üyesidir. Uluslararası doğrudan yatırım raporları ve yatırım ortamı değerlendirmeleri sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Uluslararası doğrudan yatırım raporları; Yatırım ortamı değerlendirmeleri. İlişkili: TR ETS Danışma Kurulu, TÜSİAD, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Not: Sitenin içerik bölümü betik ile yüklendiğinden kuruluş yılı siteden okunamadı; alan boş bırakıldı.
İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye)
Dernek / birlik / vakıf · skdturkiye.org 2005'ten bu yana iş dünyasında sürdürülebilir kalkınma yaklaşımını yaygınlaştırmak için çalışan dernektir; Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi'nin (WBCSD) Türkiye'deki bölgesel ağı ve iş ortağıdır. Üyeleri enerji, sanayi, finans ve hizmet alanlarındaki şirketlerdir. Değer Zincirinde Dönüşüm çalışma grubu enerji, yapı ve ulaşımdaki sürdürülebilir uygulamaları ele alır. Kurumsal yenilenebilir enerji alımını ve bu alandaki işbirliklerini kolaylaştıran RenewHub platformunu yürütür, WBCSD'nin The Climate Drive karbonsuzlaşma rehberlerini Türkçeleştirmiştir. Şirketlerin net sıfır taahhütleri, yenilenebilir enerji tedarik sözleşmeleri ve iklim riski raporlaması tartışmalarında iş dünyası tarafındaki bilgi kaynağıdır. Raporlar, rehberler ve e-bültenler izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Raporlar ve rehberler; RenewHub platformu; Reporting Matters Türkiye; E- bülten. İlişkili: UN Global Compact Türkiye, TÜSİAD, TÜYİD
yılı alanı boş bırakıldı.
UN Global Compact Türkiye
Dernek / birlik / vakıf · globalcompactturkiye.org Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi'nin (UN Global Compact) Türkiye yerel ağıdır; insan hakları, çalışma standartları, çevre ve yolsuzlukla mücadele alanındaki on ilkeyi imzalayan şirketleri ve kurumları bir araya getirir. Çevre ve iklim değişikliği çalışma alanında şirketlerin karbon ayak izi hesaplama ve raporlama kapasitesini geliştiren eğitimler düzenler, deneyim paylaşım grupları ve UN Global Compact Akademisi programlarını yürütür, iklim eylemine yönelik Daha Hızlı, Daha İleri (Forward Faster) girişimini yaygınlaştırır. Enerji şirketlerinin sürdürülebilirlik raporlaması ve iklim taahhütlerinin izlenmesi açısından başvurulan bir kaynaktır. Haberleri, yayınları, e-bülteni ve etkinlik takvimi sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yayınlar ve e-bülten; UN Global Compact Akademisi programları; Etkinlik takvimi. İlişkili: SKD Türkiye, TÜSİAD, UNDP Not: Türkiye yerel ağının kuruluş tarihi sitede açıkça belirtilmediği için kuruluş yılı alanı boş bırakıldı.
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV)
Düşünce kuruluşu · Kuruluş: 1965 · ikv.org.tr 1965'te İstanbul Ticaret Odası ve İstanbul Sanayi Odası önderliğinde kurulan, iş dünyası ve kamuoyunu Avrupa Birliği ve Türkiye-AB ilişkileri konusunda bilgilendiren vakıftır; İstanbul merkezinin yanında Brüksel'de ofisi bulunur. AB müktesebatının enerji faslı ile çevre ve iklim değişikliği faslındaki gelişmeleri, Avrupa Yeşil Mutabakatı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve AB emisyon ticareti reformlarını izleyerek değerlendirme notları ve raporlar yayımlar. Türkiye'nin iklim ve enerji mevzuatını AB ile uyumlaştırma sürecini ve Gümrük Birliği güncellemesini izlemek için başlıca bilgi kaynaklarındandır. İKV Değerlendirme Notları, Dergi ve Brüksel kaynaklı analizler sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: İKV Değerlendirme Notları; İKV Dergi; AB Yeşil Mutabakatı ve SKDM raporları. İlişkili: İSO, TOBB, Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı
Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASKON)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1998 · askon.org.tr 1998'de kurulan, ağırlıklı olarak Anadolu'daki üretici ve ticari işletmeleri üye yapan iş insanları derneğidir; il şubeleri, temsilcilikleri ve Genç ASKON yapılanmasıyla örgütlenir. Sektör başkanlıkları ve komisyon başkanlıkları üzerinden üyelerinin sorunlarını derler, ekonomik gelişmelere ilişkin kamuoyu açıklamaları yapar ve proje ile eğitim programları yürütür. Sanayide yeşil dönüşüm çağrıları gibi duyurularla üyelerini destek programları ve enerji verimliliği fırsatları hakkında bilgilendirir. Enerjiye özgü kalıcı bir çalışma grubu sitede görülmemekle birlikte, Anadolu sanayicisinin enerji maliyeti ve finansmana erişim sorunlarının dile getirildiği platformlardan biridir. Duyurular, etkinlik takvimi ve basın açıklamaları sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Duyurular ve basın açıklamaları; Etkinlik takvimi. İlişkili: MÜSİAD, TÜMSİAD, TÜGİAD Not: Taslakta ASKON, TÜGİAD ve TÜMSİAD tek girişteydi; ayrı girişlere bölündü.
Türkiye Genç İş İnsanları Derneği (TÜGİAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1986 · tugiad.org.tr 1986'da kurulan, genç iş insanlarını bir araya getiren ulusal dernektir; farklı sektörlerden yöneticiler ve girişimcilerden oluşan üye tabanıyla çalışır. G20 Genç Girişimciler İttifakı'nda (G20 YEA) Türkiye'yi temsil eder ve uluslararası zirvelere heyet götürür. Komisyonları; girişimcilik, ticari ilişkiler ve iş geliştirme, üye ilişkileri gibi alanlarda proje üretir, İstanbul Kalkınma Ajansı desteğiyle girişim hızlandırma programları yürütür. Enerji alanına özgü bir komisyonu sitede yer almamakla birlikte, yeni kuşak aile şirketlerinin enerji dönüşümü, temiz teknoloji girişimleri ve sürdürülebilir iş modellerine ilişkin görüşlerinin dile getirildiği bir platformdur. Haberler, etkinlikler ve program duyuruları sitede izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Etkinlik ve program duyuruları; G20 YEA zirve raporları. İlişkili: ASKON, TÜSİAD
Tüm Sanayici ve İş Adamları Derneği (TÜMSİAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2005 · tumsiad.org.tr 2005'te İstanbul'da kurulan, üye yapısının ağırlığını küçük ve orta ölçekli işletmelerin oluşturduğu iş insanları derneğidir; bölge koordinatör şubeleri ve temsilcilikleriyle yurt geneline ve yurt dışına yayılmış bir örgütlenmeye sahiptir. Üyelerinin ticaret, ihracat ve finansmana erişim sorunlarını kamu kurumlarına iletir, iş gezileri ve eşleştirme toplantıları düzenler. Enerji alanına özgü bir çalışma grubu sitesinde görülmemektedir; derneğin enerji gündemiyle ilişkisi, KOBİ'lerin elektrik ve doğal gaz maliyetleri ile yeşil dönüşüm desteklerine erişim gibi genel sanayi başlıklarıyla sınırlıdır. Bu nedenle rehberde iş dünyası örgütlenmesinin genişliğini göstermek amacıyla yer alır. Kurumsal dokümanlar ve duyurular sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kurumsal dokümanlar ve duyurular. İlişkili: ASKON, MÜSİAD
Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği (TKYD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2003 · tkyd.org 2003'te gönüllü bir sivil toplum kuruluşu olarak kurulan dernek, adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk ilkelerine dayanan kurumsal yönetim anlayışını yaygınlaştırmayı amaçlar; üyeleri halka açık şirketlerin yönetim kurulu üyeleri, bağımsız üyeler, denetçiler ve hukukçulardır. Yönetim kurullarının iklim riski gözetimi, sürdürülebilirlik raporlaması ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) konusundaki yükümlülüklerine ilişkin eğitim ve etkinlikler düzenler. Borsada işlem gören elektrik üretim, dağıtım ve enerji holdinglerinin yönetişim uygulamalarını değerlendirmek için başvurulan bir kaynaktır. Kurumsal Yönetim Kütüphanesi, yayınları ve etkinlikleri sitede izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kurumsal Yönetim Kütüphanesi (çevrimiçi); Kurumsal yönetim yayınları ve etkinlik raporları. İlişkili: TÜYİD, KGK, Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu
Not: Taslakta TKYD ve TÜYİD tek girişteydi; ayrı girişlere bölündü.
Yatırımcı İlişkileri Derneği (TÜYİD)
Dernek / birlik / vakıf · tuyid.org Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin yatırımcı ilişkileri yöneticilerini ve bu alandaki profesyonelleri bir araya getiren dernektir. Yatırımcı ilişkileri sertifika programı, çalışma grupları, eğitim ve çalıştaylar düzenler; sermaye piyasası mevzuatındaki gelişmeleri üyelerine aktarır. Sürdürülebilirlik Referans Merkezi ve Sürdürülebilir Yatırım Zirvesi aracılığıyla halka açık şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetişim açıklamalarını ve iklimle bağlantılı finansal raporlamasını geliştirmeye yönelik içerik üretir. Halka açık enerji şirketlerinin yatırımcılara yönelik iklim ve sürdürülebilirlik açıklamalarını izlemek için yararlı bir kaynaktır. Borsa Trendleri Raporu, fon akımı raporları, faaliyet raporları ve Yatırımcı İlişkileri Ödülleri sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Borsa Trendleri Raporu; Flow of Funds Report; Faaliyet raporları; Yatırımcı İlişkileri Ödülleri. İlişkili: TKYD, SKD Türkiye Not: Kuruluş yılı sitede açıkça bulunamadığı için alan boş bırakıldı.
Türkiye Kalite Derneği (KalDer)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1991 · kalder.org Kuruluş başvurusu Kasım 1990'da yapılan ve Kasım 1991'de resmîleşen, iş dünyasında kalite ve mükemmellik yönetimini yaygınlaştıran dernektir; Avrupa Kalite Yönetim Vakfı'nın (EFQM) Türkiye'deki ulusal işbirliği ortağıdır ve şubeleri bulunur. EFQM Mükemmellik Modeli'ni esas alan Türkiye Mükemmellik Ödülleri sürecini yürütür, kurumsal değerlendirme, eğitim ve rehberlik hizmetleri sunar. Enerji üretim ve dağıtım şirketleri dahil olmak üzere tüm sektörlerden kuruluşlar ödül ve değerlendirme süreçlerine katılabilir; bu nedenle enerji şirketlerinin süreç kalitesi, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik performansını karşılaştırmada bir referanstır. Yıllık Kalite Kongresi, ödül sonuçları ve yayınlar sitede izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kalite Kongresi (yıllık); Türkiye Mükemmellik Ödülleri sonuçları; Yayınlar. İlişkili: TÜSİAD Not: Sitede kuruluş başvurusunun Kasım 1990'da yapıldığı, kuruluşun Kasım 1991'de resmîleştiği belirtilmektedir.
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1952 · tmb.org.tr 1952'de Ankara'da kurulan, kâr amacı gütmeyen ve bağımsız bir sivil toplum kuruluşudur; üyeleri yurt içinde ve yurt dışında büyük ölçekli altyapı ve üstyapı projeleri üstlenen inşaat şirketleridir. Türk müteahhitlerinin 1972'de Libya ile başlayan yurt dışı faaliyetlerini izler ve temsil eder; enerji santralleri, iletim hatları, rafineriler ve boru hatları üstlenilen projeler arasında önemli bir yer tutar. DEİK'in kurucu kuruluşlarındandır ve Avrupa ile uluslararası müteahhit federasyonlarıyla ilişkileri bulunur. Kamu ihale mevzuatı, fiyat farkı ve yurt dışı alacaklar gibi konularda sektörün sesidir. Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri raporları ve inşaat sektörü analizleri sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri raporları; İnşaat sektörü analizleri. İlişkili: DEİK, İNTES
Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES)
Sendika · Kuruluş: 1964 · Dayanak: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · intes.org.tr 1964'te Ankara'da inşaat iş kolunda kurulan işveren sendikasıdır; Türk inşaat sektörünün önde gelen firmalarını üye yapar ve Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) çatısı altında yer alır. İnşaat iş kolunda toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde işveren tarafını temsil eder, iş sağlığı ve güvenliği, istihdam ve mesleki eğitim konularında mevzuata görüş verir. Hidroelektrik santralleri, enerji iletim hatları ve büyük enerji tesislerinin inşaatında çalışan firmaların çalışma ilişkileri ve iş güvenliği uygulamaları açısından ilgili bir paydaştır. Yapı sektörüne ilişkin raporları, yayınları ve kilometre taşları sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: İnşaat sektörü raporları ve yayınları. İlişkili: TİSK, TMB
Not: Hukuki statüsü işveren sendikası olduğundan tür alanı 'sendika' olarak düzenlendi.
7.8 TR ETS ve SKDM kapsamındaki sanayi sektörlerinin dernekleri
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin 2026-2027 pilot dönemi elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre tesislerini kapsar; bu sektörler aynı zamanda AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasına en açık ihracatçılardır. Bu alt bölüm, tahsisat kuralları ve karbon maliyeti tartışmalarında sanayiyi temsil eden ulusal sektör dernekleri ile ihracatçı birliklerini toplar; elektrik üreticilerinin dernekleri 7.1'de yer alır.
Türkiye Çimento Sanayicileri Birliği (TÜRKÇİMENTO)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1957 · turkcimento.org.tr 1957'de dernek statüsünde kurulan, Türk çimento sektörünün çatı kuruluşudur; üyeleri entegre çimento fabrikaları ve öğütme tesisleridir. Ar-Ge Enstitüsü ve 2003'ten beri akredite laboratuvarlarıyla test ve araştırma hizmeti verir, TÜRKÇİMENTO Akademi ile eğitim düzenler. Global Çimento ve Beton Birliği (GCCA), Avrupa Çimento Araştırma Akademisi (ECRA) ve EUPAVE üyesidir. Çimento, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi ve Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki en yoğun emisyonlu sektörlerden biri olduğundan birlik, tahsisat kuralları, alternatif yakıt ve atıktan türetilmiş yakıt kullanımı, klinker oranının düşürülmesi ile karbon yakalama tartışmalarında merkezdedir. Aylık üretim-satış istatistikleri, e-dergi ve basın bültenleri izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Çimento üretim, satış ve ihracat istatistikleri (aylık); TÜRKÇİMENTO E-Dergi; Düşük karbonlu ekonomi ve sürdürülebilirlik yayınları. İlişkili: TR ETS Danışma Kurulu, İDB, Türkiye İMSAD, TOBB Not: Taslakta TÇÜD, TALSAD ve GÜİD ile tek girişteydi; kurumlar ayrı girişlere bölündü.
Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1970 · celik.org.tr 1970'te demir-çelik üreticilerince kurulan, 1985'ten beri Ankara merkezli dernektir; 2008'de adına Türkiye ibaresi eklenmiştir. Üye kuruluşları Türkiye'nin ham çelik üretiminin büyük çoğunluğunu gerçekleştiren entegre ve elektrik ark ocaklı tesislerdir. Dünya Çelik Derneği (worldsteel) ve Avrupa Çelik Birliği (EUROFER) ile işbirliği içindedir, OECD Çelik Komitesi toplantılarında sektörü temsil eder; SEDEFED ve Türkiye İMSAD üyesidir. Elektrik ark ocaklarının yüksek elektrik tüketimi nedeniyle elektrik tarifeleri, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve emisyon ticareti tahsisatı tartışmalarında başlıca taraftır. 2026'da kurulan Türkiye Ağır Sanayi Koordinasyon Platformu'nun kurucu üyesidir. Çelik Dergisi, aylık üretim istatistikleri ve basın bültenleri takip edilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Çelik Dergisi; Ham çelik üretim ve dış ticaret istatistikleri (aylık); Türkiye çelik haritası (web). İlişkili: TALSAD, Türkiye İMSAD, SEDEFED, TR ETS Danışma Kurulu, İSO
Türkiye Alüminyum Sanayicileri Derneği (TALSAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1971 · talsad.org.tr 1971'den bu yana faaliyet gösteren, birincil alüminyum, ekstrüzyon, haddeleme, döküm, iletken ve geri dönüşüm alanındaki üreticileri temsil eden sektör derneğidir. Avrupa Alüminyum Birliği (European Aluminium) üyesidir; DEİK ve Türkiye İMSAD'a da üyedir. Alüminyum elektrik yoğun bir ürün olduğundan dernek, enerji maliyetleri, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve emisyon ticareti kapsamı konularında sektör görüşünü dile getirir; geri dönüştürülmüş alüminyumun karbon avantajını öne çıkarır. 2026'da TÇÜD, Türkiye Makine Federasyonu ve Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği ile birlikte Türkiye Ağır Sanayi Koordinasyon Platformu'nu kurmuştur. Yıllık Dünyada ve Türkiye'de Alüminyum Sektörü raporu, ALUMINIUM fuar katılımları ve e-bülten izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Dünyada ve Türkiye'de Alüminyum Sektörü Raporu (yıllık); Sektör raporları ve dokümanlar; E-bülten. İlişkili: TÇÜD, Türkiye İMSAD, DEİK, TR ETS Danışma Kurulu
Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2003 · guid.org.tr 2003'te Antalya'da kurulan, gübre sektöründe üretici, ithalatçı ve ihracatçı olarak faaliyet gösteren firmaların sektörel derneğidir. Üyelerinin faaliyet alanı gübre ve bitki besleme ürünlerinin üretiminden dağıtımına uzanan zinciri kapsar; dernek haksız rekabet, ürün kalitesi ve mevzuat konularında kamu kurumları nezdinde girişimlerde bulunur, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının gübre düzenlemelerine görüş verir. Azotlu gübre üretiminde doğal gaz hem enerji hem hammadde olduğundan gaz fiyatları, amonyak ithalatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının gübreyi kapsaması sektörün gündemindedir. Basın açıklamaları ve yönetmelik derlemeleri sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Basın açıklamaları ve yönetmelik derlemesi (web). İlişkili: TKSD, BOTAŞ, TR ETS Danışma Kurulu
üreticilerini ayrı olarak temsil eden ulusal bir dernek bulunamadı.
Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1985 · tksd.org.tr 1985'te Ankara'daki I. Ulusal Sanayi Kongresi sırasında kurulan, kimya sanayicilerini temsil eden dernektir. 1993'ten beri ortak, 2001'den beri asli üye olarak Avrupa Kimya Sanayi Konseyi (CEFIC) ile bağlıdır ve sektörün gönüllü Sorumlu Özen (Responsible Care) programının Türkiye yürütücüsüdür. Kimyasalların yönetimi, proses emniyeti, çevre, enerji ve iklim değişikliği başlıklarında çalışma yürütür; KKDİK kayıt sistemi için eğitim ve kimyasal değerlendirme uzmanı programları düzenler. Amonyak, petrokimya ve klor-alkali gibi alt sektörler doğal gaz ve elektriğe yüksek bağımlılık taşıdığından İklim Kanunu, emisyon ticareti ve Avrupa ETS reformuna ilişkin bilgi notları yayımlar. Duyuruları, bilgi notları ve eğitim takvimi sitede izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: İklim Kanunu, ETS ve COP bilgi notları; Sorumlu Özen (Responsible Care) raporları; Eğitim takvimi. İlişkili: GÜİD, ÇŞİDB, İDB, TR ETS Danışma Kurulu
Türkiye Seramik Federasyonu (SERFED)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2001 · serfed.com 2001'de seramik kaplama malzemeleri (SERKAP), seramik sağlık gereçleri (SERSA), seramik ve refrakter (SEREF) ile seramik, cam ve çimento hammaddeleri (SERHAM) üreticileri derneklerini tek çatıda toplamak üzere kurulan federasyondur; sonradan tesisat malzemecileri, seramik sanatçıları ve Eskişehir seramik kümesi dernekleri de katılmıştır. Seramik pişirme süreçleri yoğun doğal gaz tüketen, Avrupa ETS faaliyet listesinde yer alan bir sanayi koludur; federasyon enerji maliyetleri, hammadde ve maden mevzuatı, kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması ve Avrupa pazarındaki karbon gereklilikleri konularında üyelerini bilgilendirir. Sektör istatistikleri, faaliyet raporları ve Seramik Türkiye dergisi takip edilebilecek başlıca kaynaklardır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Seramik Türkiye (dergi); Sektör istatistikleri; Faaliyet raporları; E-bülten. İlişkili: Türkiye İMSAD, TR ETS Danışma Kurulu, İSO
Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB)
Kanun · cib.org.tr 2005'te kurulan, İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri (İMMİB) Genel Sekreterliği çatısındaki altı birlikten biridir; 5910 sayılı Kanun uyarınca kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak çelik ürünleri ihracatçılarını üye olarak kaydeder. Pazar araştırması, ticaret heyetleri, URGE projeleri ve Çelik Sektörü Ar-Ge ve İnovasyon Merkezi aracılığıyla ihracatçılara destek verir. Avrupa Birliği Türk çeliğinin başlıca pazarlarından biri olduğundan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının maliyet etkisi, emisyon verisi raporlaması ve yurt içinde ödenecek karbon bedelinin mahsubu birliğin gündeminin merkezindedir. İhracat istatistikleri, yıllık faaliyet raporları ve yeşil dönüşüm konferansları izlenebilir.
Başlıca yayın ve kaynaklar: İhracat istatistikleri (aylık); Yıllık faaliyet raporları; Sektör raporları. İlişkili: TÇÜD, TİM, Ticaret Bakanlığı, SKDM
İMMİB bağlılığı birliğin Hakkımızda sayfasından alındı.
İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB)
turkishmetals.org İMMİB Genel Sekreterliği çatısında yer alan, 5910 sayılı Kanun'a tabi ihracatçı birliğidir; alüminyum, bakır, döküm, armatür, hırdavat, metal ambalaj, metal mutfak eşyası ve metal yapı malzemesi ihracatçılarını temsil eder. Fuar katılımları, alım heyetleri, ihracat başarı ödülleri ve endüstriyel tasarım yarışmaları düzenler, üyeleri için sürdürülebilirlik eylem planı yürütür. Alüminyum ve demir-çelik ürünleri Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında olduğundan birlik, ürün bazında gömülü emisyon beyanı ve AB alıcılarının veri talepleri konusunda ihracatçıların başvuru noktalarından biridir. Aylık TR MetalEndeks raporu ile Türkiye Metal Sanayi İhracat Endeksi ve ihracat raporları başlıca veri kaynaklarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: TR MetalEndeks: Türkiye Metal Sanayi İhracat Endeksi (aylık); İhracat raporları; Sürdürülebilirlik Eylem Planı. İlişkili: TALSAD, TÜDÖKSAD, ÇİB, TİM, Ticaret Bakanlığı
Kuruluş yılı sitede belirtilmediği için boş bırakıldı.
İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB)
Kanun · ikmib.org.tr 1991'de kurulan, 5910 sayılı Kanun'a tabi ihracatçı birliğidir; ilaç, plastik, boya, kozmetik, gübre, anorganik ve organik kimyasallar ile mineral yakıtlar dahil on altı alt sektörde faaliyet gösteren kimya ihracatçılarını temsil eder. Fuar, ticaret heyeti, Ar-Ge proje pazarı ve URGE projeleri düzenler, mevzuat değişikliklerinde üyelerine duyuru ve rehberlik sağlar. Gübre ve hidrojen Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının kapsadığı ürün grupları arasında yer aldığından birlik, akredite doğrulayıcılar ve emisyon beyanına ilişkin AB belgelerini üyelerine aktarır. Alt sektör raporları, sürdürülebilirlik raporları, çalışma yılı raporları ve e-bülten sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Alt sektör raporları; Sürdürülebilirlik raporları; Çalışma yılı raporları (yıllık); E- bülten. İlişkili: TKSD, GÜİD, TİM, Ticaret Bakanlığı, SKDM
Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği (TÜDÖKSAD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1976 · tudoksad.org.tr 1976'da İstanbul'da Demir ve Çelik Döküm Sanayicileri Derneği adıyla kurulan, metal döküm üreticilerinin ulusal derneğidir. 1989'dan beri Dünya Dökümcüler Birliği (WFO), 2007'den beri Avrupa Dökümcüler Birliği (CAEF, güncel adıyla European Foundry Federation) bünyesinde Türkiye'yi temsil eder; kalkınma planları ve sanayi strateji belgelerinin döküm sektörü raporlarını hazırlar. Döküm ocakları elektrik ve doğal gaz yoğun çalıştığından enerji maliyetleri ile Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının dökme demir ve çelik ürünlerine etkisi gündemindedir; 2026'da TALSAD, TÇÜD ve MAKFED ile Türkiye Ağır Sanayi Koordinasyon Platformu'nu kurmuştur. TÜRKDÖKÜM dergisi, üye rehberi ve ANKIROS fuarı izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: TÜRKDÖKÜM / TURKCAST dergisi; TÜDÖKSAD Üye Rehberi; Türkiye döküm sektörü raporları. İlişkili: TALSAD, TÇÜD, İDDMİB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
TALSAD, TÇÜD, MAKFED ve TÜDÖKSAD. Platformun ayrı bir sitesi bulunamadığı için ayrı giriş açılmadı.
7.9 Diğer enerji dernekleri ve meslek dernekleri
Bu alt bölüm, önceki başlıklara girmeyen, adında ya da faaliyet alanında enerji geçen ulusal ölçekli meslek ve sektör derneklerini içerir: meslek mensubu dernekleri, yeni teknolojilerin sektör dernekleri ve tüketici tarafını temsil eden sivil toplum kuruluşları.
Elektrik Mühendisleri Derneği (ETMD)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2000 · etmd.org.tr 22 Şubat 2000'de elektrik mühendisliği uygulamalarının uluslararası standartlarda yürütülmesini sağlamak amacıyla kurulan meslek derneğidir; kısaltmasını ilk adı olan Elektrik Tesisat Mühendisleri Derneği'nden alır. Proje, taahhüt, müşavirlik ve üretim alanında çalışan bireysel ve tüzel üyeleri, şube ve temsilcilikleri vardır. Alçak, orta ve yüksek gerilim tesisatı, topraklama, yangın güvenliği ve enerji verimliliği konularında seminer, panel ve ETMD Akademi eğitimleri düzenler; elektrik iç tesisleri yönetmelikleri ile yapı denetimi mevzuatına görüş sunar. Elektrik tüketicisi güvenliği federasyonu FISUEL ile SEDEFED, TÜRKONFED ve Türkiye İMSAD üyesidir. ETMD dergileri, teknik kütüphanesi ve yıllık ETMD Gecesi izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: ETMD dergileri; Teknik kütüphane; ETMD Akademi eğitim takvimi. İlişkili: EMO, SEDEFED, Türkiye İMSAD, ETMD, TESAB
(EMO) ile karıştırılmamalıdır.
Temiz Enerji Vakfı (TEMEV)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 1994 · temev.org.tr 1994'te kurulan, Ankara merkezli ve İstanbul şubeli bir vakıftır; temiz enerji kaynakları, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve düşük karbonlu ekonomi alanlarında çalışan akademisyen ve uzmanları bir araya getirir. Eğitim programları, iklim ve enerji politikası projeleri yürütür; sektördeki gelişmeleri aktaran bir temiz enerji haber portalı işletir. Yerelden Ulusala İklim Ağı Projesi kapsamında büyükşehir belediyelerinin sera gazı envanterlerini derlemiş, yerel iklim eylem planlarına rehberlik eden yayınlar çıkarmıştır; bu yönüyle belediyelerin iklim eylem planları ve kent ölçeğinde emisyon izleme tartışmalarına katkı sunar. Büyükşehir Belediyeleri İklim Envanteri ve Yerel İklim Eylemi Rehberi başlıca yayınlarıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Büyükşehir Belediyeleri İklim Envanteri (2022); Yerel İklim Eylemi Rehberi: İklim Değişikliğini Yerelleştirmek (2022); Temiz Enerji Haber Portalı. İlişkili: İDB, TBB
Yeşil Hidrojen Üreticileri Derneği (H2DER)
Dernek / birlik / vakıf · h2der.org Türkiye, AB ülkeleri ve Kuzey Amerika'da faaliyet gösteren enerji şirketlerinin yöneticileri ile akademisyenlerin kurduğu, yenilenebilir elektrikle elektroliz yoluyla üretilen yeşil hidrojene odaklanan sektör derneğidir; üyeleri arasında endüstriyel gaz, elektrik üretimi ve yenilenebilir proje geliştiricisi şirketler bulunur. Kamu kurumlarına hidrojenin üretimi, taşınması ve depolanması konusunda görüş sunmayı, yeşil hidrojenin fosil yakıtların yerine kullanılması için kamuoyu oluşturmayı ve yabancı hidrojen örgütleriyle işbirliği kurmayı hedefler. Hidrojen Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının kapsadığı ürünler arasında olduğundan ulusal hidrojen stratejisi ve yeşil sertifika tartışmalarında üretici tarafını temsil eder. SEDEFED üyesidir; haber, yayın ve etkinlik sayfaları izlenebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yayınlar ve basın açıklamaları (web). İlişkili: HTD, SEDEFED, ETKB, Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası
Hidrojen alt bölümüne (7.3) taşınması düşünülebilir.
Denizüstü Rüzgar Enerjisi Derneği (DÜRED)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2021 · dured.org 5 Mart 2021'de Ankara merkezli olarak kurulan, Türkiye'de denizüstü rüzgar santrali yatırımlarının geliştirilmesi amacıyla enerji ve denizcilik sektörlerini bir araya getiren dernektir; İngilizce adı The
Offshore Wind Energy Association (TOWEA) olup farklı illerde şubeleri bulunur. Denizüstü rüzgar potansiyelinin ortaya konmasına, mevzuat hazırlığına ve olası YEKA ihale şartnamelerine katkı vermeyi hedefler; kamu kurumu, üniversite ve şirket üyeleriyle çalışır. Deniz alanlarının tahsisi, liman ve tersane altyapısı ile ilk denizüstü rüzgar yarışmasının tasarımı tartışmalarında uzman görüşü sunar. Düzenli bültenleri, dönemsel Denizüstü Rüzgar Enerjisi Eğitimleri ve Offshore Wind Türkiye etkinliği takip edilebilir. Başlıca yayın ve kaynaklar: DÜRED bültenleri; Denizüstü Rüzgar Enerjisi Eğitimi programları. İlişkili: TÜREB, ETKB Not: Rüzgar alt bölümüne (7.2) taşınması düşünülebilir.
Enerji Depolama Sistemleri Derneği (EDSİS)
Dernek / birlik / vakıf · edsis.org.tr Enerji depolama sistemlerini üreten, geliştiren, kuran ve bu alanda yatırım ve mühendislik hizmeti sunan şirketleri tek çatı altında toplamayı hedefleyen dernektir; kuruluşu Ocak 2024'te güneş paneli, batarya ve güç elektroniği alanından on altı kurucu şirketle duyurulmuştur. Batarya hücresi ithalatındaki ek gümrük vergisi, yerli batarya üretimi ve depolamalı üretim tesisleri için verilen ön lisansların sahaya inmesi gibi konularda kamuya görüş iletir; temsilcileri DEİK Enerji İş Konseyi yönetiminde görev almaktadır. Aynı alandaki Enerji Depolama Endüstrileri Derneği'nden (EDEDER) ayrı bir yapıdır. Sitedeki depolama haritası ve enerji depolama sözlüğü başlıca başvuru içerikleridir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türkiye enerji depolama haritası (web); Enerji Depolama Sözlüğü (web). İlişkili: EDEDER, EPDK, DEİK
Jeneratör Sanayicileri ve Güç Sistemleri Derneği (JENDER)
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2024 · jendertr.org 2024 yazında kurulan, jeneratör ve güç sistemleri üreticilerini, kesintisiz güç ve veri merkezi altyapısı tedarikçilerini temsil eden sektör derneğidir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TSE ve Milli Eğitim Bakanlığı ile standartlar, mesleki eğitim ve Türkiye'nin ilk jeneratör test merkezi konularında işbirliği yürütür; sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm, teknik mevzuat ve eğitim komiteleri vardır. Avrupa jeneratör üreticileri birliği EUROPGEN üyesidir, ABD merkezli EGSA ile kardeş dernek protokolü imzalamıştır. Yedek güç ve veri merkezi yatırımlarının şebeke ve emisyon mevzuatıyla ilişkisi derneğin gündemindedir. Uluslararası Kesintisiz Güç ve Data Center Zirvesi başlıca etkinliğidir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Duyurular ve basın açıklamaları (web). İlişkili: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TESAB Not: Derneğin sitesi jendertr.org alan adını kullanıyor; jender.com ve jender.com.tr ilgisiz kuruluşlara ait.
Enerji Yoksulluğu ile Mücadele Derneği (ENYOKDER)
Dernek / birlik / vakıf · enyokder.org Enerjinin farklı alanlarında çalışan kişilerin kurduğu, Ankara merkezli ve kâr amacı gütmeyen bir dernektir; kuruluşu 2026 baharında kamuoyuna duyurulmuştur. Enerji yoksulluğunu bir sosyal yardım konusu değil, yapısal bir enerji politikası ve enerji dönüşümü sorunu olarak ele alır; yeterince ısıtılamayan ve soğutulamayan hanelerin enerji giderlerini kalıcı olarak düşürecek projeler geliştirmeyi, veri derlemeyi ve kamuoyu oluşturmayı hedefler. Elektrik ve doğal gaz tarifelerindeki sübvansiyonların azaltılması, fatura destekleri ve binalarda enerji verimliliği tartışmalarında tüketici ve hane tarafının sesini taşıyan az sayıdaki yapılardan biridir. Haber, duyuru ve bülten sayfaları sitede yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Bülten ve duyurular (web). İlişkili: Enerji yoksulluğu alanında çalışan sivil toplum ve destek programları, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, EPDK
kuruluş duyurusu bulunuyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları Derneği (ETK)
Dernek / birlik / vakıf · etkuzmanlari.org Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nda kariyer uzmanı olarak görev yapan Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları ile uzman yardımcılarının mesleki derneğidir. Üyelerin özlük haklarının korunması, mesleki dayanışma ve bilgi paylaşımı amacıyla çalışır; genel kurul, eğitim ve bakanlık düzeyinde temaslar yürütür. Bakanlık politikalarının hazırlanmasında görev alan uzmanları bir araya getirdiği için resmî istatistiklerin yorumlanması ve politika analizlerinde bakanlık içinden gelen bir uzman bakışı sunar; EPDK uzmanlarının kurduğu Enerji Uzmanları Derneği'nden ayrıdır. Aylık Enerji Göstergeleri, konu bazlı özet raporlar ve üyelerin akademik çalışmaları sitede yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Aylık Enerji Göstergeleri; Özet Raporlar; Akademik çalışmalar derlemesi. İlişkili: ETKB, EUD Not: Kuruluş yılı sitede bulunamadı. Mayıs 2025 olağan genel kurulunda yeni yönetim kurulu seçildi.
Emobilite Operatörleri Derneği (E-MOD) [Doğrulama bekliyor]
Dernek / birlik / vakıf · Kuruluş: 2022 Elektrikli araç şarj istasyonu işletmecilerinin Eylül 2022'de kurduğu sektör derneğidir; kurucuları arasında büyük elektrik şirketlerine bağlı şarj ağları ile bağımsız şarj operatörleri bulunur. Şarj ağının, altyapının ve hizmet standartlarının geliştirilmesine, elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasına ve ulaşım kaynaklı emisyonların azaltılmasına katkı vermeyi amaçlar. 2024'te farklı operatörlerin istasyonlarının tek hesapla kullanılabilmesini sağlayacak dolaşım (roaming) sistemi için yol haritası çalışması başlatmıştır; şarj hizmeti lisansı, tarife ve birlikte çalışabilirlik düzenlemelerinde operatörlerin ortak görüş kanalıdır. Derneğin açıklamaları sektör basınında yayımlanmaktadır. İlişkili: Şarj ağı işletmecileri (şarj ağı işletmeci lisansı), PETDER, EPDK, TEHAD
spor kulübüne ait) ve 2024 sonrası faaliyet kaydına ulaşılamadı.