Enerji KulisiDüzenleyici ve denetleyici kurumlar
Türkiye Enerji Sektörü Paydaş Rehberi · Kaynak PDF’de aç ↗
Bu bölüm, enerji piyasalarında kuralları koyan, lisans veren, tarife belirleyen ve uyumu denetleyen bağımsız otoriteler ile enerji şirketlerinin finansmanını, sigortasını, standardını, belgelendirmesini ve tüketici uyuşmazlıklarını düzenleyen kurumları bir araya getirir. Merkezde EPDK ve Nükleer Düzenleme Kurumu yer alır; rekabet, sermaye piyasası, bankacılık ve sigortacılık otoriteleri ise birleşmeler, yeşil finansman ve iklim riski gibi alanlarda enerji kararlarını dolaylı olarak biçimlendirir. Düzenleyici olmamakla birlikte düzenlenmiş piyasa altyapısını işleten EPİAŞ, Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK da piyasa işletmecisi ve altyapı kuruluşu olarak bu bölümde ele alınmıştır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
kanunları · epdk.gov.tr Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilişkili, idari ve mali özerkliğe sahip bağımsız düzenleyici kurumdur; 2001'de 4628 sayılı Kanunla elektrik için kurulmuş, ardından doğal gaz, petrol ve LPG piyasaları da yetki alanına girmiştir. Karar organı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'dur. Üretim, dağıtım, tedarik, dağıtıcı ve bayilik lisanslarını verir, iletim, dağıtım ve son kaynak tarifelerini onaylar, piyasaları izler, denetim yapar ve idari para cezası uygular. YEKDEM uygulaması, YEK-G belgeleri, şarj hizmeti lisansları ve 2022'de kurulan Enerji Dönüşüm Dairesi eliyle karbon piyasası tasarımı da gündemindedir. ERRA ve MEDREG üyesidir. Aylık sektör raporları, yıllık piyasa gelişim raporları ve Kurul kararları sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Elektrik, Doğal Gaz, Petrol ve LPG Piyasası Aylık Sektör Raporları; Piyasa Gelişim Raporları (yıllık, piyasa bazında); Faaliyet Raporu (yıllık); Stratejik Plan; Tüketici şikâyet değerlendirme raporları; Kurul kararları ve mevzuat arşivi. İlişkili: ETKB, EPİAŞ, TEİAŞ, Rekabet Kurumu, YEK-G, Şarj ağı işletmecileri (şarj ağı işletmeci lisansı), 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, EPDK sektör raporları ve piyasa gelişim raporları, EPDK mevzuat sayfası ve kurul kararları arşivi, EPDK tüketici şikâyet istatistikleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı
sertifika ve şarj hizmeti işlemlerinden sorumludur. ERRA üyeliği 2002'den beridir.
Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK)
sayılı KHK (2018) · ndk.gov.tr Nükleer güvenlik, emniyet, nükleer güvence ve radyasyondan korunma alanlarında düzenleme ve denetim yapan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilişkili, idari ve mali özerk kurumdur. Temmuz 2018'de 702 sayılı KHK ile kurularak Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun düzenleyici görevlerini devralmış, çerçevesi Mart 2022'de 7381 sayılı Kanunla yeniden çizilmiştir. Nükleer tesislere yer, inşaat, işletmeye alma ve işletme izinleri verir, radyasyon kaynağı kullanan tesisleri yetkilendirir ve denetler. Akkuyu'da dört ünitenin inşaat lisansları verilmiş, 2. ünite Mart 2026'da işletmeye alma iznini almış, 1. ünitenin işletme lisansı başvurusu 2026'da ayrıntılı inceleme aşamasındadır. İkinci ve üçüncü santral projelerinin lisans süreci de bu kurumdadır. Güncel lisans durumu ve mevzuat NDK sitesinde izlenir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Akkuyu NGS lisanslama süreci sayfası; Faaliyet Raporu (yıllık); Nükleer ve radyasyon güvenliği yönetmelik ve kılavuzları. İlişkili: ETKB, NEGM, TENMAK, Akkuyu Nükleer Anonim Şirketi, 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu, TAEK, SEDDK
Mahkemesince iptal edilmiş, yerini 7381 sayılı Kanun almıştır.
Rekabet Kurumu
rekabet.gov.tr 4054 sayılı Kanun uyarınca kurulan ve 1997'de faaliyete geçen, Ticaret Bakanlığı ile ilişkili, idari ve mali özerk rekabet otoritesidir; karar organı Rekabet Kurulu'dur. Enerji alanında elektrik dağıtım bölgeleri, santral ve akaryakıt varlıklarının devri gibi birleşme ve devralmalara izin verir, dağıtıcı-
bayi ilişkilerindeki dikey anlaşmaları ve hâkim durumun kötüye kullanılmasını inceleyerek para cezası uygular. Ocak 2024'te yayımladığı Akaryakıt Sektör İncelemesi Raporu, sektörün hiçbir kademesinde etkin rekabet bulunmadığı tespitiyle akaryakıt fiyatlaması tartışmasının başvuru kaynağı olmuştur. Elektrik toptan ve perakende satış ile doğal gaz piyasası sektör araştırmaları da bulunur. Kurul kararları ve sektör raporları kurum sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Akaryakıt Sektör İncelemesi Raporu (2024); Elektrik Toptan Satış ve Perakende Satış Sektör Araştırması; Doğal Gaz Piyasası Sektör Araştırması; Rekabet Kurulu kararları; Yıllık Faaliyet Raporu. İlişkili: EPDK, Ticaret Bakanlığı, ADER, TLPGD, Dağıtıcı lisansı sahipleri (akaryakıt)
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
Düzenleyici kurum · Kuruluş: 1981 · Dayanak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · spk.gov.tr 1981'de 2499 sayılı Kanunla kurulan, bugün 6362 sayılı Kanuna dayanan ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilişkili bağımsız sermaye piyasası düzenleyicisidir. Halka arz izahnamelerini ve borçlanma aracı ihraçlarını onaylar, borsada işlem gören enerji şirketlerinin kamuyu aydınlatma yükümlülüklerini ve VİOP'taki elektrik vadeli sözleşmeleri dahil türev işlemleri denetler. Ağustos 2026'da kabul ettiği Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi ile Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi, ICMA ilkelerine dayanır ve bu ihraçlarda Kurul ücretlerini yarıya indirir. Yenilenebilir enerji yatırımlarının tahvil ve kira sertifikasıyla finansmanında belirleyicidir. Rehberler, sürdürülebilirlik sayfası ve haftalık bülten kurum sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi (2026); Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi (2026); SPK Bülteni (haftalık); Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi. İlişkili: BİST, MKK, Takasbank, KGK, XELKT
Kira Sertifikası Rehberi'nin yerini aldı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)
bddk.org.tr 1999'da 4389 sayılı Kanunla kurulan, 2000'de faaliyete geçen ve bugün 5411 sayılı Bankacılık Kanununa dayanan, idari ve mali özerk bankacılık otoritesidir. Bankaların lisanslanmasını, sermaye yeterliliğini, kredi sınıflandırmasını ve risk yönetimini düzenler; enerji santrali ve dağıtım yatırımlarına proje finansmanı sağlayan bankaların kredi riskleri ve yeniden yapılandırmaları bu çerçevede izlenir. 11 Nisan 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan Bankaların Yeşil Varlık Oranı Hesaplaması Hakkında Tebliğ ile birlikte İklimle Bağlantılı Finansal Risklerin Yönetimine İlişkin Rehber'i yayımlamıştır; bankalar yeşil varlık oranını Haziran 2025'ten itibaren raporlamaktadır. Fosil yakıt ve yenilenebilir finansmanı arasındaki dengenin izlenmesinde temel düzenleyicidir. Mevzuat, aylık bülten ve sektör verileri kurum sitesinde bulunur. Başlıca yayın ve kaynaklar: İklimle Bağlantılı Finansal Risklerin Yönetimine İlişkin Rehber (2025); Bankaların Yeşil Varlık Oranı Hesaplaması Hakkında Tebliğ (2025); Aylık Bankacılık Sektörü Verileri; Stratejik Plan ve Faaliyet Raporu. İlişkili: TCMB, SPK, KGK, İDASEP
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
Kanunu · seddk.gov.tr 18 Ekim 2019'da yayımlanan 47 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan, ilk Kurul toplantısını Haziran 2020'de yaparak faaliyete geçen, merkezi İstanbul'da bulunan idari ve mali özerk sigortacılık otoritesidir. Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndaki sigortacılık düzenleme ve denetim görevlerini devralmıştır. Sigorta ve reasürans şirketlerinin kuruluşunu, sermaye yeterliliğini, genel şartlarını ve tarifelerini düzenler. Santrallerin yangın, makine kırılması ve işletme durması
teminatları, inşaat-montaj poliçeleri ile akaryakıt ve LPG tesislerinin tabi olduğu Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bu çerçevede şekillenir. Artan iklim kaynaklı hasarların sigortalanabilirliği ve nükleer sorumluluk teminatı tartışmalarında muhataptır. Genel şartlar, genelgeler ve sektör istatistikleri kurum sitesindedir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Sigortacılık genel şartları ve genelgeleri; Sigorta ve Bireysel Emeklilik Sektörü Raporları; Faaliyet Raporu (yıllık). İlişkili: HMB, NDK, BDDK
bu nedenle açıklamada niteliksel ifade kullanıldı.
Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ)
Şirket · Kuruluş: 2015 · Dayanak: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu; 7552 sayılı İklim Kanunu · epias.com.tr 6446 sayılı Kanun uyarınca 2015'te kurulan ve EPDK'dan piyasa işletim lisansı alan anonim şirkettir; A grubu payları TEİAŞ'a, B grubu payları Borsa İstanbul'a, C grubu payları piyasa katılımcılarına aittir. Düzenleyici değil, düzenlenmiş piyasa işletmecisidir. Gün Öncesi, Gün İçi ve Vadeli Elektrik piyasalarını, doğal gazda Spot ve Vadeli Gaz piyasalarını, YEK-G sistemini ve organize piyasaların mali uzlaştırmasını yürütür. 7552 sayılı İklim Kanunu ile Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi piyasasının işletmecisi yapılmış, tahsisatların ihraç ve devrini izleyen İşlem Kayıt Sistemi'ni kurma görevini de üstlenmiştir. Piyasa takas fiyatı, YEKDEM maliyetleri ve gaz referans fiyatı buradan belirlenir. Şeffaflık Platformu sektörün temel açık veri kaynağıdır. Başlıca yayın ve kaynaklar: EPİAŞ Şeffaflık Platformu (saatlik fiyat, üretim, tüketim ve gaz verileri); Elektrik Piyasası ve Doğal Gaz Piyasası yıllık raporları; Faaliyet Raporu (yıllık). İlişkili: EPDK, TEİAŞ, BİST, Takasbank, BOTAŞ, İDB, KPK, YEK-G, EPİAŞ Şeffaflık Platformu, 7552 sayılı İklim Kanunu
fiyatlama 2027'de başlar.
Borsa İstanbul Anonim Şirketi (BİST)
Finans kuruluşu · Kuruluş: 2013 · Dayanak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · borsaistanbul.com 6362 sayılı Kanun uyarınca 2013'te İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, İstanbul Altın Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nın birleşmesiyle kurulan, SPK gözetimindeki borsa şirketidir; çoğunluk hissesi Türkiye Varlık Fonu'na aittir. Pay, borçlanma aracı ve türev piyasalarını işletir; Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda aylık, çeyreklik ve yıllık baz yük elektrik vadeli işlem sözleşmeleri işlem görür. Halka açık elektrik, enerji ve rafineri şirketleri pay piyasasında listelenir, BİST Elektrik endeksi ve BİST Sürdürülebilirlik endeksi bu şirketlerin izlenmesinde kullanılır. EPİAŞ'ın B grubu ortağı olarak Türkiye'de enerji borsacılığının kurumsal ayaklarından biridir. Endeks verileri, VİOP sözleşme şartnameleri ve piyasa istatistikleri sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: VİOP Enerji ve Emtia Sözleşmeleri şartnameleri; BİST Elektrik ve BİST Sürdürülebilirlik endeks verileri; Aylık piyasa istatistikleri. İlişkili: SPK, EPİAŞ, Takasbank, MKK, TVF, XELKT Not: Taslakta tur düzenleyici idi; borsa işletmecisi olduğu için finans olarak düzeltildi.
İstanbul Takas ve Saklama Bankası Anonim Şirketi (Takasbank)
Finans kuruluşu · Kuruluş: 1992 · Dayanak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · takasbank.com.tr Borsa İstanbul grubuna bağlı, sermaye piyasalarında takas, saklama ve merkezi karşı taraf hizmeti veren yatırım bankasıdır; 1992'de borsanın takas biriminin bağımsız şirkete dönüştürülmesiyle kurulmuştur. Enerji piyasalarındaki rolü, EPİAŞ'ın işlettiği organize piyasalarda merkezi uzlaştırma bankası olarak nakit takası ve teminat yönetimini yürütmesidir: elektrik piyasasında 1 Aralık 2011'den, organize toptan doğal gaz piyasasında 2018'deki Merkez Bankası kararından beri bu görevi üstlenir. Piyasa katılımcılarının teminat yükümlülükleri, temerrüt yönetimi ve ödeme güvenliği bu altyapı üzerinden işler; bu nedenle tedarikçi iflasları ve teminat artışı tartışmalarında doğrudan muhataptır. Enerji piyasalarına ilişkin ücret tarifeleri, işlem saatleri ve teminat istatistikleri banka sitesinde yayımlanır.
Başlıca yayın ve kaynaklar: Elektrik ve doğal gaz piyasası teminat istatistikleri; Faaliyet Raporu (yıllık). İlişkili: EPİAŞ, BİST, TCMB, SPK Not: Taslakta MKK ile tek girişte birleştirilmişti; işlevleri farklı olduğu için ayrı giriş yapıldı.
Merkezi Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketi (MKK)
Finans kuruluşu · Kuruluş: 2001 · Dayanak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · mkk.com.tr Sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmiş biçimde saklandığı ve hak sahipliğinin tutulduğu merkezi kayıt kuruluşudur; 2001'de kurulmuş olup Borsa İstanbul grubunun parçasıdır. Enerji sektörü açısından en görünür işlevi, işlettiği Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) aracılığıyla borsada işlem gören elektrik, doğal gaz ve rafineri şirketlerinin özel durum açıklamalarının, finansal tablolarının, sürdürülebilirlik raporlarının ve genel kurul belgelerinin yayımlanmasıdır. Santral satın alımı, lisans iptali, YEKA sözleşmesi, tahvil ihracı gibi kurumsal gelişmeler ilk olarak KAP'ta duyurulur. Elektronik genel kurul sistemini de işletir. Yatırımcılar ve analistler için enerji şirketlerinin güncel bildirimlerinin tek resmî adresi KAP'tır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) bildirimleri; MKK yatırımcı ve sermaye piyasası istatistikleri. İlişkili: SPK, BİST, KGK, XELKT Not: KAP adresi: https://www.kap.org.tr. Taslaktaki Takasbank kısmı ayrı giriş (takasbank) olarak ayrıldı.
Türk Standardları Enstitüsü (TSE)
Kamu kurumu · Kuruluş: 1954 · Dayanak: 132 sayılı Türk Standardları Enstitüsü Kuruluş Kanunu · tse.org.tr 1954'te kurulan, 1960 tarihli 132 sayılı Kanunla kamu tüzel kişiliği kazanan ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilişkili ulusal standardizasyon kuruluşudur; ISO ve IEC üyesi, CEN ve CENELEC tam üyesidir. Avrupa standartlarını Türk standardı olarak yayımlar; benzinde TS EN 228 ve motorinde TS EN 590 gibi akaryakıt kalite standartları EPDK teknik düzenlemelerinin dayanağıdır. Fotovoltaik modül, invertör, elektrikli araç şarj ekipmanı ve kablo gibi ürünlerde test ve belgelendirme yapar; ISO 50001 enerji yönetim sistemi belgesi verir ve sera gazı emisyonu doğrulama hizmeti sunar. Yerli ekipman teşvikleri ve piyasa gözetiminde ürün uygunluğunun ana referansıdır. Standart kataloğu ve belgeli firma sorgusu kurum sitesindedir. Başlıca yayın ve kaynaklar: Türk Standartları Kataloğu; Belgelendirilmiş firma ve ürün sorgulama. İlişkili: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜRKAK, EPDK, EVÇED Not: Taslakta tur düzenleyici idi; standart kuruluşu olduğu için kamu olarak düzeltildi.
Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)
Kanun · turkak.org.tr 1999'da 4457 sayılı Kanunla kurulan, Ticaret Bakanlığı ile ilişkili ulusal akreditasyon kurumudur; Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanınma anlaşmalarına taraftır. Laboratuvarları, muayene ve belgelendirme kuruluşlarını uluslararası standartlara göre akredite eder. İklim politikası açısından kritik rolü, sera gazı doğrulayıcı kuruluşları TS EN ISO 14065 kapsamında akredite etmesidir: Sera Gazı Emisyonlarının Takibi mevzuatı ve TR ETS kapsamındaki tesislerin emisyon raporlarını doğrulayacak kuruluşlar bu akreditasyonu almak zorundadır. 2023'ten beri gönüllü kurumsal sera gazı doğrulamalarında da akreditasyon verir. Ayrıca ISO 50001 belgelendirme kuruluşlarını ve akaryakıt ile elektrik test laboratuvarlarını akredite eder. Akredite kuruluş listeleri ve rehberler kurum sitesinde yer alır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Akredite kuruluşlar veri tabanı; R40.13 Gönüllü Alanda Sera Gazı Emisyonlarını Doğrulayan Kuruluşların Akreditasyonu Rehberi. İlişkili: İDB, ÇŞİDB, TSE, TR ETS, İklim Değişikliği Başkanlığı emisyon izleme ve TR ETS verileri Not: Taslakta tur düzenleyici idi; kamu olarak düzeltildi.
Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2006 · Dayanak: 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu · myk.gov.tr 2006'da 5544 sayılı Kanunla kurulan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilişkili kamu kurumudur; sektör temsilcilerinin katıldığı yönetim kuruluyla çalışır. Ulusal meslek standartlarını ve
ulusal yeterlilikleri onaylar, yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşları üzerinden sınav ve mesleki yeterlilik belgesi süreçlerini denetler ve Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi'ni yönetir. Enerji alanında elektrik tesisatçısı, rüzgâr güç sistemi personeli ve güneş-ısıl sistem personeli gibi yeterlilikler bulunur; tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki bazı mesleklerde bu belgeyi taşımak zorunludur. Yenilenebilir kurulumlarda nitelikli işgücü açığı ve iş güvenliği tartışmalarında başvuru noktasıdır. Yeterlilik ve standart sorgusu MYK ile TYÇ portallarından yapılır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Ulusal meslek standartları ve ulusal yeterlilikler veri tabanı; Belge zorunluluğu getirilen meslekler listesi. İlişkili: ÇSGB, Enerji alanında mesleki eğitim ve belgelendirme zinciri, TMMOB
yetkisindedir.
Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) [Birleşti]
usom.gov.tr Ulusal siber olay müdahale merkezi olarak 2013'te Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesinde faaliyete geçmiştir. Kamu kurumları ve kritik altyapı işletmecileriyle sektörel siber olaylara müdahale ekipleri üzerinden koordinasyon kurmuş, zararlı bağlantı listeleri, güvenlik bildirimleri ve zafiyet duyuruları yayımlamıştır. Enerji şirketleri, kritik altyapı sektörü olarak bu bildirim ağının parçasıydı ve EPDK'nın bilgi güvenliği düzenlemeleri de bu yapıyla bağlantılı işliyordu. 177 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı ve Mart 2025'te yürürlüğe giren 7545 sayılı Kanun sonrasında USOM hizmetleri bu Başkanlığa devredilmiştir. Güncel bildirimler, siber ihbar ve zararlı bağlantı listeleri artık Siber Güvenlik Başkanlığı sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Zararlı bağlantı listeleri (API üzerinden); Güvenlik bildirimleri. İlişkili: Siber Güvenlik Başkanlığı, BTK, EPDK
(kapanan/birleşen kurumlar) listesine alınması önerilir.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
Hakkında Kanun · tubitak.gov.tr 1963'te 278 sayılı Kanunla kurulan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilişkili, bilim ve teknoloji politikalarını yürüten ve Ar-Ge finanse eden kamu kurumudur. Akademik ve sanayi projelerini destekleyen ARDEB ve TEYDEB programları, batarya, güneş hücresi, hidrojen ve şebeke teknolojilerindeki projelerin başlıca kamu finansman kaynağıdır; Ufuk Avrupa programının Türkiye'deki ulusal koordinasyonunu da yürütür. Gebze'deki Marmara Araştırma Merkezi'nin Enerji Teknolojileri Başkan Yardımcılığı enerji dönüşümü, yakıt teknolojileri ve temiz enerji alanlarında sözleşmeli araştırma yapar; Ulusal Metroloji Enstitüsü elektriksel ölçümlerde referans laboratuvardır. Yerli enerji teknolojisi hedeflerinin uygulama ayağıdır. Açık çağrılar, proje sonuçları ve hakemli dergileri kurum ve merkez sitelerinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: ARDEB ve TEYDEB destek programı çağrıları; TÜBİTAK Akademik Dergileri; Bilim ve Teknik (aylık). İlişkili: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TENMAK, BTYPK, EDEDER, Turk J Elec Eng & Comp Sci
çıkarıldı.
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK)
Kamu kurumu · Kuruluş: 2012 · Dayanak: 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu · ombudsman.gov.tr 2012'de 6328 sayılı Kanunla kurulan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak çalışan ombudsmanlık kurumudur; başında Kamu Başdenetçisi bulunur. İdarenin eylem ve işlemlerine ilişkin şikâyetleri hukuka ve hakkaniyete uygunluk açısından inceler, bağlayıcı olmayan tavsiye kararları verir ve idarelerin bu kararlara uyup uymadığını kamuoyuna açıklar. Enerji alanında kamu hizmeti yürüten elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketlerinin tahsilat, bağlantı ve fatura işlemleri ile EPDK ve kamu enerji kuruluşlarının uygulamalarına yönelik başvuruları değerlendirdiği kararları bulunur. Mahkemeye gitmeden itiraz yolu arayan aboneler için ikincil bir başvuru mercidir. Yıllık rapor, tavsiye kararları ve özel raporlar kurum sitesinde yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yıllık Rapor (TBMM'ye sunulur); Tavsiye ve ret kararları veri tabanı. İlişkili: EPDK, Tüketici Hakem Heyetleri, EPDK tüketici şikâyet istatistikleri
düzeltildi.
Tüketici Hakem Heyetleri
Kamu kurumu · Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (md. 66-70) · tuketici.ticaret.gov.tr Tüketici ile satıcı veya hizmet sağlayıcı arasındaki uyuşmazlıkları, her yıl güncellenen parasal sınırın altında kalan başvurularda mahkemeye gitmeden karara bağlayan, il ve ilçelerde kurulu heyetlerdir; sekretaryaları Ticaret Bakanlığı il müdürlükleri ve kaymakamlıklarca yürütülür. 6502 sayılı Kanuna dayanır, başvurular e-Devlet üzerinden de yapılabilir. Elektrik ve doğal gaz faturası, sayaç, güvence bedeli, kayıp-kaçak ve tüplü LPG uyuşmazlıkları hane aboneleri için en sık başvurulan yollardandır; heyet kararlarına karşı tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Dağıtım ve tedarik şirketlerine yönelik toplu uyuşmazlıkların eğilimi bu kararlardan izlenir. Parasal sınırlar ve başvuru rehberi Ticaret Bakanlığı tüketici portalında yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Yıllık parasal sınır tebliği; Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) başvuru ve istatistikleri. İlişkili: Ticaret Bakanlığı, Reklam Kurulu, KDK, TÜKON Not: Taslakta Reklam Kurulu ile tek girişte birleştirilmişti; farklı işlevler oldukları için iki ayrı giriş yapıldı.
Reklam Kurulu
Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği · tuketici.ticaret.gov.tr Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları denetleyen, Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulan ve kamu kurumları ile meslek örgütlerinin temsilcilerinden oluşan kuruldur; 6502 sayılı Kanuna dayanır. Yanıltıcı reklamlar için durdurma, düzeltme ve idari para cezası kararı verir. Enerji alanındaki önemi yeşil aklama denetiminden gelir: yeşil tarife, karbon nötr akaryakıt, enerji verimliliği ve yenilenebilir kaynak iddiaları içeren reklamlar hakkında yaptırım kararları bulunur. 2022 sonunda Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar Hakkında Kılavuz'u yayımlamış, 1 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle bu kurallar 1 Ağustos 2026'dan itibaren bağlayıcı hale gelmiştir. Çevresel iddiaların akredite kuruluş veya kamu kurumu belgesiyle kanıtlanması istenir. Kurul kararları Bakanlık tüketici portalında yayımlanır. Başlıca yayın ve kaynaklar: Reklam Kurulu toplantı kararları (aylık); Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar Hakkında Kılavuz (2022). İlişkili: Ticaret Bakanlığı, Tüketici Hakem Heyetleri, TÜRKAK, YEK-G Not: Yeni giriş; taslaktaki birleşik Tüketici Hakem Heyetleri ve Reklam Kurulu girişinden ayrıldı.